দীপাৱলী, ভাই দুজ বা আন যিকোনো উৎসৱ আহিলেই মিঠাইৰ দোকানবোৰত গ্ৰাহকৰ ভিৰ দেখা যায়। কাজু কটলী, বৰফী, পেড়া আদি বিভিন্ন মিঠাইৰ ওপৰত জিলিকি থকা ৰূপৰ পাত বা প্ৰলেপে মিঠাইবোৰক অধিক আকৰ্ষণীয় কৰি তোলে। কিন্তু মিঠাইৰ ওপৰত লগোৱা এই ৰূপৰ পাতবোৰ আচলতে নিৰামিষ নে আমিষ? ইয়াক কেনেকৈ তৈয়াৰ কৰা হয়? সকলো জিলিকি থকা ৰূপৰ পাত প্ৰকৃত ৰূপৰ নে? আজি এই লেখাটোৰ জৰিয়তে মিঠাইৰ ওপৰত ব্যৱহাৰ কৰা ৰূপৰ পাত বা বৰকৰ বিষয়ে সহজ ভাষাত জানো আহক।
এই ৰূপৰ প্ৰলেপ নিৰামিষ নে আমিষ?
মিঠাইৰ ওপৰত লগোৱা ৰূপৰ প্ৰলেপক সাধাৰণতে ‘বৰক’ (Vark) বুলি কোৱা হয়। ৰূপ নিজে এটা ধাতু আৰু ই নিৰামিষ বা আমিষ খাদ্যৰ শ্ৰেণীত নপৰে। কিন্তু ৰূপৰ বৰক তৈয়াৰ কৰাৰ পদ্ধতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি নিৰামিষভোজী লোকসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে ৰূপৰ বৰক তৈয়াৰ কৰিবলৈ ৰূপৰ সৰু সৰু টুকুৰা জন্তুৰ ছালৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা আৱৰণৰ মাজত ৰাখি হাতুৰীৰে কোবোৱা হৈছিল। এই পদ্ধতিত জন্তুৰ ছাল ব্যৱহাৰ কৰা বাবে বহু নিৰামিষভোজী লোকে ৰূপৰ বৰকক আমিষ বুলি গণ্য কৰিছিল।
অৱশ্যে বৰ্তমান সময়ত ৰূপৰ বৰক তৈয়াৰ কৰাৰ পদ্ধতিৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছে। ভাৰতীয় খাদ্য সুৰক্ষা আৰু মানদণ্ড প্ৰাধিকৰণ (FSSAI)ৰ নিয়ম অনুসৰি খাদ্যৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা ৰূপৰ বৰক তৈয়াৰ কৰোঁতে কোনো পশুভিত্তিক সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আছে। বৰ্তমান বিশেষ কাগজ বা পলিয়েষ্টাৰ শ্বীটৰ সহায়ত যান্ত্ৰিক পদ্ধতিৰে ৰূপৰ পাত তৈয়াৰ কৰা হয়। সেয়েহে বৰ্তমান নিয়ম অনুসৰি তৈয়াৰ কৰা খাদ্য-উপযোগী ৰূপৰ বৰকত পশুভিত্তিক উপাদান থাকিব নালাগে।
সকলো জিলিকি থকা বৰক প্ৰকৃত ৰূপৰ নেকি?
মিঠাইৰ ওপৰত ৰূপৰ দৰে জিলিকি থকা সকলো পাতেই প্ৰকৃত ৰূপৰ নহয়। বজাৰত কেতিয়াবা নকল বা মিশ্ৰিত ধাতুৰ বৰকো বিক্ৰী হোৱা দেখা যায়। প্ৰকৃত ৰূপৰ সলনি কিছুমান ক্ষেত্ৰত এলুমিনিয়াম বা আন ধাতুৰ পাতল তৰপ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এনে বৰক দেখাত ৰূপৰ দৰে জিলিকিলেও ইয়াৰ গুণাগুণ আৰু বিশুদ্ধতা একে নহয়। FSSAIৰ নিৰ্ধাৰিত মানদণ্ড অনুসৰি খাদ্যত ব্যৱহাৰ কৰা ৰূপৰ বৰকত প্ৰতি বৰ্গমিটাৰত ২.৮ গ্ৰাম ৰূপ থাকিব লাগে আৰু ৰূপৰ বিশুদ্ধতা ৯৯.৯ শতাংশ হ’ব লাগে। কিন্তু কেৱল বৰকৰ ৰং, জিলিকনি বা পাতল ৰূপ দেখি ইয়াৰ বিশুদ্ধতা নিশ্চিত কৰিব নোৱাৰি। ৰূপৰ মূল্য বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে ইয়াৰ বিশুদ্ধতা সম্পৰ্কে গ্ৰাহকৰ মাজত সন্দেহ বৃদ্ধি পোৱাটোও স্বাভাৱিক।
ৰূপৰ বৰক ইমান পাতল কেনেকৈ তৈয়াৰ কৰা হয়?
ৰূপৰ বৰক তৈয়াৰ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো যথেষ্ট সূক্ষ্ম আৰু কষ্টকৰ। ৰূপৰ সৰু সৰু টুকুৰাবোৰক বাৰে বাৰে কোবাই অতি পাতল পাতলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত ৰূপৰ টুকুৰাবোৰ বিশেষ আৱৰণৰ মাজত ৰখা হয়। তাৰ পিছত হাতুৰী বা যন্ত্ৰৰ সহায়ত নিয়ন্ত্ৰিতভাৱে কোবোৱা হয়। ক্ৰমান্বয়ে ৰূপটো প্ৰসাৰিত হৈ অতি পাতল পাতৰ ৰূপ লয়। বৰক ইমানেই পাতল হয় যে ইয়াক হাতেৰে চম্ভালিবলৈও যথেষ্ট সাৱধানতা অৱলম্বন কৰিব লাগে। সামান্য অসাৱধানতাতেই এই পাত ফাটি যাব পাৰে বা নষ্ট হ’ব পাৰে।
এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ
