সমগ্ৰ বিশ্বৰ মূৰত ৩৪,৬৭৫ লাখ কোটি টকাৰ ঋণৰ বোজা

বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশৰ ওপৰত ঋণৰ বোজা ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পাইছে। চৰকাৰ, কোম্পানী আৰু সাধাৰণ মানুহে লোৱা ঋণৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগতে সেই ঋণৰ সুত পৰিশোধ কৰাটোও এক ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান হৈ পৰিছে। ফলত বহু দেশৰ চৰকাৰে স্বাস্থ্য, শিক্ষা, পেঞ্চন আৰু অন্যান্য জনকল্যাণমূলক আঁচনিৰ বাবে ধন ব্যয় কৰোঁতে সমস্যাৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হৈছে।

বিশেষকৈ ইউৰোপৰ কেইবাখনো দেশত চৰকাৰী ঋণ আৰু বাজেট ঘাটি বৃদ্ধিক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰা হৈছে। চৰকাৰৰ অৰ্থনৈতিক নীতি, ৰাজহুৱা ব্যয় হ্ৰাস আৰু সাধাৰণ মানুহৰ ওপৰত পৰা আৰ্থিক হেঁচাৰ বিৰুদ্ধেও বিভিন্ন স্থানত প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত হৈছে। ইয়াৰ মাজতে ফ্ৰান্সৰ অৰ্থনৈতিক পৰিস্থিতিয়ে বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰিছে। চৰকাৰী ঋণ আৰু বাজেট ঘাটি বৃদ্ধি পোৱাৰ ফলত দেশখনৰ বাবে নতুন ঋণ লোৱাটো অধিক ব্যয়বহুল হৈ পৰিছে। ২০২৬ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ফ্ৰান্সৰ ১০ বছৰীয়া চৰকাৰী বণ্ডৰ উৎপাদন প্ৰায় ৫ শতাংশ হোৱাৰ বিপৰীতে জাৰ্মানীৰ ক্ষেত্ৰত এই হাৰ আছিল ৩.৪১ শতাংশ। অৰ্থাৎ জাৰ্মানীৰ তুলনাত ফ্ৰান্সে ঋণ ল’বলৈ অধিক সুত দিবলগীয়া হৈছে।

আল জাজিৰাৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, বিশ্বৰ মুঠ ঋণৰ ভিতৰত কেৱল চৰকাৰী ঋণেই নহয়, কোম্পানী আৰু পৰিয়ালসমূহে লোৱা ঋণো অন্তৰ্ভুক্ত। এই বিশাল ঋণৰ পৰিমাণ আৰু ক্ৰমবৰ্ধমান সুতৰ বোজাই বিশ্ব অৰ্থনীতিৰ ওপৰত কেনে প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে, সেয়া এতিয়া এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন।

চৰকাৰে কেনেকৈ ঋণ লয়?

চৰকাৰে দেশৰ উন্নয়নমূলক কাম-কাজ চলাবলৈ কৰ আৰু অন্যান্য উৎসৰ পৰা ৰাজহ সংগ্ৰহ কৰে। কিন্তু বহু সময়ত চৰকাৰৰ আয়তকৈ ব্যয় অধিক হয়। এনে পৰিস্থিতিত চৰকাৰে নিজৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰিবলৈ ঋণ লয়। সাধাৰণতে চৰকাৰে চৰকাৰী বণ্ড জাৰি কৰি বেংক, বীমা কোম্পানী, মিউচুৱেল ফাণ্ড আৰু অন্যান্য বিনিয়োগকাৰীৰ পৰা ধন সংগ্ৰহ কৰে। এই ধন পথ-ঘাট নিৰ্মাণ, ৰে’লৱে, চিকিৎসালয়, বিদ্যালয়, প্ৰতিৰক্ষা আৰু অন্যান্য উন্নয়নমূলক কামত ব্যৱহাৰ কৰা হ’ব পাৰে। অৱশ্যে চৰকাৰে কেৱল নতুন প্ৰকল্পৰ বাবেই ঋণ নলয়। বহু সময়ত পুৰণি ঋণ পৰিশোধ কৰিবলৈও নতুন ঋণ ল’বলগীয়া হয়।

উদাহৰণস্বৰূপে, ধৰি লওক এখন চৰকাৰে ১০ বছৰৰ বাবে ১০০ টকাৰ বণ্ড জাৰি কৰিলে আৰু এজন বিনিয়োগকাৰীয়ে সেই বণ্ড ক্ৰয় কৰিলে। এই ক্ষেত্ৰত বিনিয়োগকাৰীয়ে চৰকাৰক ১০০ টকা ঋণ দিয়াৰ দৰে হয়। যদি বণ্ডটোৰ বাৰ্ষিক সুতৰ হাৰ ২.৫ শতাংশ হয়, তেন্তে চৰকাৰে প্ৰতি বছৰে বিনিয়োগকাৰীক ২.৫০ টকা সুত দিব লাগিব। এইদৰে ১০ বছৰত মুঠ ২৫ টকা সুত দিয়াৰ পিছত কাৰ্যকালৰ শেষত মূল ১০০ টকাও ঘূৰাই দিব লাগিব। কিন্তু সুতৰ হাৰ বৃদ্ধি পালে চৰকাৰৰ ওপৰত ঋণ পৰিশোধৰ বোজাও বৃদ্ধি পায়। ফলত চৰকাৰৰ বাজেটৰ এটা বৃহৎ অংশ কেৱল সুত পৰিশোধতে ব্যয় হ’ব পাৰে।

ঋণৰ সুত বৃদ্ধি পালে কি হয়?

চৰকাৰে ঋণ ল’বলৈ ব্যৱহাৰ কৰা চৰকাৰী বণ্ডৰ বজাৰ মূল্য আৰু ইয়াৰ উৎপাদনৰ মাজত ওলোটা সম্পৰ্ক থাকে। সাধাৰণতে বণ্ডৰ বজাৰ মূল্য কমিলে ইয়াৰ উৎপাদন বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত নতুনকৈ ঋণ লোৱাৰ খৰচ বৃদ্ধি পাব পাৰে। ধৰি লওক, এখন চৰকাৰে আগতে কম সুতত ঋণ লৈছিল। কিন্তু সময়ৰ লগে লগে বজাৰত সুতৰ হাৰ বৃদ্ধি পালে নতুন ঋণ ল’বলৈ চৰকাৰক অধিক সুত দিবলগীয়া হ’ব পাৰে। ইয়াৰ ফলত চৰকাৰৰ ব্যয় বৃদ্ধি পায়। চৰকাৰে যদি ৰাজহৰ পৰা অধিক ধন সুত পৰিশোধৰ বাবে ব্যয় কৰে, তেন্তে বিদ্যালয়, চিকিৎসালয়, পথ নিৰ্মাণ, পেঞ্চন আৰু অন্যান্য জনকল্যাণমূলক আঁচনিৰ বাবে ধন কমি যাব পাৰে।

ফ্ৰান্সৰ ঋণৰ সুত কিয় চৰ্চালৈ আহিছে?

ইউৰোপৰ অৰ্থনৈতিক পৰিস্থিতিৰ মাজত ফ্ৰান্সৰ চৰকাৰী বণ্ডৰ উৎপাদন বৃদ্ধিয়ে বিশেষ গুৰুত্ব লাভ কৰিছে। উপলব্ধ তথ্য অনুসৰি, ২০২৬ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ফ্ৰান্সৰ ১০ বছৰীয়া চৰকাৰী বণ্ডৰ উৎপাদন প্ৰায় ৫ শতাংশত উপনীত হৈছিল। আনহাতে, জাৰ্মানীৰ ক্ষেত্ৰত এই হাৰ আছিল ৩.৪১ শতাংশ। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল, বিনিয়োগকাৰীয়ে ফ্ৰান্সৰ চৰকাৰী বণ্ডত ধন বিনিয়োগ কৰাৰ বিপৰীতে জাৰ্মানীৰ তুলনাত অধিক লাভ বিচাৰিছে। এনে পৰিস্থিতিৰ আঁৰত চৰকাৰৰ ঋণৰ পৰিমাণ, বাজেট ঘাটি, অৰ্থনৈতিক নীতি আৰু বিনিয়োগকাৰীৰ আস্থাকে ধৰি বিভিন্ন কাৰণ থাকিব পাৰে।

ইউৰোপৰ কেইবাখনো দেশৰ বাবে চৰকাৰী ঋণৰ সুতৰ হাৰ বৃদ্ধি নতুন সমস্যা নহয়। ২০১০ চনৰ পৰা ২০১২ চনলৈ চলা ইউৰো মণ্ডলৰ ঋণ সংকটৰ সময়ত গ্ৰীচ, ইটালী আৰু স্পেইনৰ দৰে দেশৰ অৰ্থনীতি তীব্ৰ চাপৰ সন্মুখীন হৈছিল। সেই সময়ত আয়াৰলেণ্ড আৰু পৰ্তুগালৰ দৰে দেশেও ঋণৰ ব্যয় বৃদ্ধি আৰু আৰ্থিক সমস্যাৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাহায্যৰ প্ৰয়োজন অনুভৱ কৰিছিল।

এতিয়া ফ্ৰান্সৰ ঋণৰ সুতৰ হাৰ বৃদ্ধি পোৱাক লৈও উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰা হৈছে। অৱশ্যে কেৱল বণ্ডৰ উৎপাদন বৃদ্ধি পোৱাটোৱেই কোনো এখন দেশৰ অৰ্থনীতি সংকটত পৰাৰ নিশ্চিত প্ৰমাণ নহয়। দেশখনৰ ৰাজহ, অৰ্থনৈতিক বৃদ্ধি, ঋণ পৰিশোধৰ সামৰ্থ্য আৰু চৰকাৰৰ নীতিৰ ওপৰতো পৰিস্থিতি নিৰ্ভৰ কৰে।

বিশ্বৰ কোনখন দেশৰ চৰকাৰী ঋণ কিমান?

বিশ্বৰ বৃহৎ অৰ্থনীতিসমূহৰ ভিতৰত আমেৰিকাৰ চৰকাৰী ঋণৰ পৰিমাণ সৰ্বাধিক। ইয়াৰ পিছতে আছে চীন আৰু জাপান। উপলব্ধ তথ্যত উল্লেখ কৰা আনুমানিক পৰিসংখ্যা অনুসৰি, বিভিন্ন দেশৰ চৰকাৰী ঋণৰ পৰিমাণ তলত দিয়া ধৰণৰ।

দেশ চৰকাৰী ঋণ      (আমেৰিকান ডলাৰত)                         ভাৰতীয় টকাত আনুমানিক পৰিমাণ

আমেৰিকা                    ৪১.৪ ট্ৰিলিয়ন ডলাৰ                           ৩,৯৩৩ লাখ কোটি টকা

চীন                             ২২.৫ ট্ৰিলিয়ন ডলাৰ                            ২,১৩৭.৫ লাখ কোটি টকা

জাপান                         ৮.৭ ট্ৰিলিয়ন ডলাৰ                               ৮২৬.৫ লাখ কোটি টকা

ব্ৰিটেইন                          ৪.৪ ট্ৰিলিয়ন ডলাৰ                              ৪১৮ লাখ কোটি টকা

ফ্ৰান্স                             ৪.২ ট্ৰিলিয়ন ডলাৰ                                 ৩৯৯ লাখ কোটি টকা

ইটালী                           ৩.৭ ট্ৰিলিয়ন ডলাৰ                                  ৩৫১.৫ লাখ কোটি টকা

জাৰ্মানী                         ৩.৫ ট্ৰিলিয়ন ডলাৰ                                 ৩৩২.৫ লাখ কোটি টকা

ভাৰত                             ৩.৪ ট্ৰিলিয়ন ডলাৰ                                ৩২৩ লাখ কোটি টকা

কানাডা                             ২.৯ ট্ৰিলিয়ন ডলাৰ                               ২৭৫.৫ লাখ কোটি টকা

এই তালিকাৰ পৰা দেখা যায় যে আমেৰিকাৰ চৰকাৰী ঋণ আন দেশসমূহৰ তুলনাত যথেষ্ট বেছি। চীন আৰু জাপানৰ ঋণৰ পৰিমাণো বৃহৎ। আনহাতে, ভাৰতৰ চৰকাৰী ঋণৰ পৰিমাণো যথেষ্ট, যদিও কেৱল মুঠ ঋণৰ পৰিমাণৰ ভিত্তিত এখন দেশৰ অৰ্থনৈতিক অৱস্থা নিৰ্ধাৰণ কৰিব নোৱাৰি।

ভাৰতৰ ঋণৰ পৰিস্থিতি কেনেকুৱা?

বিশ্বৰ বৃহৎ অৰ্থনীতিসমূহৰ ভিতৰত ভাৰত অন্যতম। দেশখনৰ অৰ্থনীতিৰ আকাৰ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে চৰকাৰৰ ব্যয় আৰু উন্নয়নমূলক কাম-কাজৰ পৰিসৰো বৃদ্ধি পাইছে। উপলব্ধ তথ্যত উল্লেখ কৰা ২০২৬ চনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মুদ্ৰা নিধিৰ (আইএমএফ) প্ৰক্ষেপণ অনুসৰি, ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ মুঠ ঋণ দেশখনৰ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন বা জিডিপিৰ ৮৩.৪ শতাংশ হ’ব পাৰে। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল, ভাৰতৰ চৰকাৰী ঋণৰ পৰিমাণ দেশখনৰ এবছৰৰ ভিতৰত উৎপাদিত সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ মুঠ মূল্যৰ ৮৩.৪ শতাংশৰ সমান হ’ব পাৰে। কিন্তু ঋণৰ পৰিমাণ বেছি হ’লেই এখন দেশৰ অৰ্থনীতি বিপদত পৰিব বুলি ক’ব নোৱাৰি। দেশখনৰ অৰ্থনীতি কিমান দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাইছে, চৰকাৰে কিমান ৰাজহ সংগ্ৰহ কৰিছে আৰু ঋণৰ বিপৰীতে কিমান সুত দিবলগীয়া হৈছে, সেইবোৰ কথাও সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ।

উদাহৰণস্বৰূপে, প্ৰদত্ত তথ্য অনুসৰি, জাপানৰ চৰকাৰী ঋণ ইয়াৰ জিডিপিৰ প্ৰায় ১৯৯ শতাংশ। আনহাতে, আমেৰিকাৰ ক্ষেত্ৰত এই অনুপাত প্ৰায় ১২৭ শতাংশ আৰু ফ্ৰান্সৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰায় ১১৮ শতাংশ। এই পৰিসংখ্যাই দেখুৱায় যে বিভিন্ন দেশৰ ঋণৰ পৰিমাণ আৰু অৰ্থনীতিৰ আকাৰৰ মাজত যথেষ্ট পাৰ্থক্য আছে। সেয়েহে কেৱল ঋণৰ মুঠ পৰিমাণ চাই কোনো দেশৰ অৰ্থনৈতিক শক্তি বা দুৰ্বলতাৰ সিদ্ধান্ত লোৱাটো উচিত নহয়।

বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশৰ চৰকাৰী ঋণ বৃদ্ধি পোৱা আৰু ঋণৰ সুত পৰিশোধৰ ব্যয় বৃদ্ধি হোৱাটো বৰ্তমানৰ অৰ্থনীতিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়। আমেৰিকা, চীন, জাপান, ফ্ৰান্স আৰু আন বহু দেশৰ বাবে ঋণৰ সঠিক ব্যৱস্থাপনা কৰাটো এক ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান। বিশেষকৈ ফ্ৰান্সৰ দৰে বৃহৎ অৰ্থনীতিৰ দেশত চৰকাৰী বণ্ডৰ উৎপাদন বৃদ্ধি পোৱাটোৱে ঋণ লোৱাৰ ব্যয় আৰু বিনিয়োগকাৰীৰ আস্থাৰ বিষয়টোক পুনৰ চৰ্চালৈ আনিছে।

অৱশ্যে ঋণক কেৱল বোজা হিচাপে চোৱাটোও উচিত নহয়। ঋণৰ ধন যদি সঠিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, তেন্তে ই দেশৰ উন্নয়নত সহায় কৰিব পাৰে। কিন্তু ঋণৰ পৰিমাণ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাহিৰলৈ গ’লে আৰু সুত পৰিশোধৰ ব্যয় অত্যধিক বৃদ্ধি পালে চৰকাৰৰ জনকল্যাণমূলক কাম-কাজৰ বাবে ধনৰ অভাৱ হ’ব পাৰে।

সেয়েহে চৰকাৰসমূহৰ বাবে প্ৰয়োজন হৈছে ঋণৰ সঠিক ব্যৱস্থাপনা, ৰাজহৰ উপযুক্ত ব্যৱহাৰ আৰু দীৰ্ঘম্যাদী অৰ্থনৈতিক বৃদ্ধিৰ মাজত ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰা। কাৰণ, চৰকাৰৰ ঋণৰ বোজা বৃদ্ধি পালে তাৰ প্ৰভাৱ কেৱল চৰকাৰৰ ওপৰতে সীমাবদ্ধ নাথাকে; শেষত সাধাৰণ নাগৰিকৰ জীৱন-যাপনতো ইয়াৰ প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে।

এই প্ৰতিবেদন যুগুতাইছে মানসজ্যোতিয়ে

এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ