কেনে অৱস্থাত ভাৰত আৰু চীনৰ অৰ্থনীতি! ছি জিনপিঙৰ দিল্লী ভ্ৰমণৰ মাজতে ভাৰত-চীনৰ বাণিজ্যৰ সত্যতা

১৮ সংখ্যক ব্ৰিকছ সন্মিলনৰ বাবে চীনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ছি জিনপিঙৰ ভাৰত ভ্ৰমণে ভাৰত-চীনৰ জটিল সম্পৰ্কক পুনৰ চৰ্চালৈ আনিছে। দুয়োখন দেশৰ অৰ্থনৈতিক সম্পৰ্কৰ আটাইতকৈ স্পষ্ট পৰিমাপ হিচাপে বাণিজ্যই আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে। ৭ বছৰৰ পাছত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ভাৰত ভ্ৰমণ কৰা ছিয়ে ১২ আৰু ১৩ ছেপ্টেম্বৰত ভাৰত মাণ্ডপামত অনুষ্ঠিত হ’বলগীয়া শীৰ্ষ সন্মিলনৰ সময়ত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোডীক সাক্ষাৎ কৰিব।২০২০ চনৰ সীমান্ত সংকটৰ পিছত দুয়োখন দেশৰ মাজত সম্পৰ্ক কিছু উন্নত হৈছে যদিও উল্লেখযোগ্য অৰ্থনৈতিক ভাৰসাম্যহীনতা অব্যাহত আছে। চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি ২০২৫-২৬ চনত চীনে ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ বাণিজ্যিক অংশীদাৰ হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল, য’ত দুয়োখন দেশৰ মাজত সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায় ১৫১.১ বিলিয়ন ডলাৰ হৈছেগৈ। কিন্তু এই আকৰ্ষণীয় বাণিজ্যিক পৰিসংখ্যাই ভাৰতৰ বাবে এটা উল্লেখযোগ্য সমস্যা লুকুৱাই ৰাখিছে: চীনৰ পৰা ভাৰতৰ আমদানি ইয়াৰ ৰপ্তানিতকৈ বহু বেছি, আনহাতে চীনৰ ঔদ্যোগিক সামগ্ৰী ভাৰতীয় অৰ্থনীতিৰ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ খণ্ডত গভীৰভাৱে শিপাই আছে। দুয়োখন দেশৰ মাজত দ্বিপাক্ষিক বাণিজ্য কেনেকুৱা হয় বুজি লওক।

ভাৰত-চীনৰ দ্বিপাক্ষিক বাণিজ্য

ভাৰতৰ চীনলৈ ৰপ্তানি ৩৬.৬২ শতাংশ বৃদ্ধি পাই ২০২৫-২৬ চনত ১৯.৪৭ বিলিয়ন ডলাৰ হ’ব, যিটো পূৰ্বৰ ১৪.২৫ বিলিয়ন ডলাৰ আছিল। আমদানি ১৬.০৩ শতাংশ বৃদ্ধি পাই ১৩১.৬৩ বিলিয়ন ডলাৰ হ’ব, যিটো পূৰ্বৰ ১১৩.৪৬ বিলিয়ন ডলাৰ আছিল। ফলস্বৰূপে চীনৰ সৈতে ভাৰতৰ বাণিজ্যিক ঘাটি ২০২৪-২৫ চনত ৯৯.২১ বিলিয়ন ডলাৰৰ পৰা ২০২৫-২৬ চনত ১১২.১৬ বিলিয়ন ডলাৰলৈ বৃদ্ধি পাব।

এই শেহতীয়া পৰিসংখ্যাই ২০২৩-২৪ চনত ৮৫.০৮ বিলিয়ন ডলাৰৰ ঘাটিৰ তুলনাত যথেষ্ট বৃদ্ধিৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে, যিয়ে যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা এই ভাৰসাম্যহীনতা কিমান দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাইছে তাক উজ্জ্বল কৰি তুলিছে। ২০২৫-২৬ চনত চীনৰ সৈতে ভাৰতৰ মুঠ সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায় ১৮.৩১ শতাংশ বৃদ্ধি পাই ১৫১.১০ বিলিয়ন ডলাৰ হৈছে।

চীনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা

২০২৫ চনত চীনৰ পৰা ভাৰতৰ আমদানিৰ ৯৮.৫ শতাংশ ঔদ্যোগিক সামগ্ৰীৰ, আনহাতে মুঠৰ ১.৫ শতাংশতকৈও কম কৃষি, ইন্ধন, আৰু ৰত্ন আৰু গহনা। ইলেক্ট্ৰনিকছ, যন্ত্ৰপাতি, কম্পিউটাৰ, আৰু জৈৱিক ৰাসায়নিক পদাৰ্থই চীনৰ পৰা ভাৰতৰ আমদানিৰ প্ৰায় ৬৬ শতাংশ (মূল্য ৮২.৬ বিলিয়ন ডলাৰ) গঠন কৰে। ভাৰতৰ ইলেক্ট্ৰনিকছ আমদানিৰ ৪৩ শতাংশ, যন্ত্ৰপাতি আৰু কম্পিউটাৰৰ আমদানিৰ ৪০ শতাংশ, আৰু জৈৱিক ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ ৪৪ শতাংশ আমদানি চীনৰ। থিংক টেংক জিটিআৰআইয়ে কয় যে এইবোৰ এৰাব নোৱাৰা ক্ৰয় নহয়, বৰঞ্চ ভাৰতৰ উৎপাদন পৰিৱেশ তন্ত্ৰত প্ৰত্যক্ষভাৱে ব্যৱহৃত মূল ইনপুটহে।

ভাৰতীয় উদ্যোগ চীনৰ ইনপুটৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল – যেনে ইলেক্ট্ৰনিকছৰ অংশ, ইভি বেটাৰী, সৌৰ মডিউল, এপিআই, আৰু বিশেষ ৰাসায়নিক পদাৰ্থ – যিবোৰ বৃহৎ পৰিসৰত সলনি কৰাটো কঠিন। ফলত ভাৰতে ৰপ্তানি বৃদ্ধিৰ বাবে চেষ্টা কৰাৰ সময়তো ইয়াৰ যোগান শৃংখল চীনৰ সৈতে জড়িত হৈ আছে। বাণিজ্য মন্ত্ৰালয়ৰ মতে, এই ঘাটিৰ মূল কাৰণ হৈছে কেঁচামাল, মধ্যৱৰ্তী সামগ্ৰী, আৰু মূলধনী সামগ্ৰী – যেনে অটো কম্পোনেণ্ট, ইলেক্ট্ৰনিক পাৰ্টছ আৰু এছেম্বলি, মোবাইল ফোন পাৰ্টছ, মেচিনেৰী আৰু পাৰ্টছ, আৰু সক্ৰিয় ঔষধ উপাদান (এপিআই) – যিবোৰ সম্পূৰ্ণ সামগ্ৰী নিৰ্মাণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিবোৰ তাৰ পিছত ভাৰতৰ পৰা ৰপ্তানি কৰা হয়।

চীনৰ বিনিয়োগ

২০০০ চনৰ এপ্ৰিলৰ পৰা ২০২৬ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ ভিতৰত ভাৰতে ২.৫১ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰৰ প্ৰত্যক্ষ বিদেশী বিনিয়োগ (এফ ডি আই) লাভ কৰিছিল।মাৰ্চ মাহত ভাৰতৰ সৈতে সীমা ভাগ নকৰা আৰু যাৰ হিতাধিকাৰী মালিকসকল ১০%তকৈ কম আৰু নিয়ন্ত্ৰণহীন অংশীদাৰিত্ব থকা এল বি চি (ভূমি সীমান্ত দেশ)ৰ কোম্পানীসমূহৰ বাবে প্ৰত্যক্ষ বিদেশী বিনিয়োগৰ নিয়ম শিথিল কৰিছিল। অৱশ্যে প্ৰত্যক্ষ বিদেশী বিনিয়োগৰ নিয়মত এই শিথিলতা চীন/হংকং বা ভাৰতৰ সৈতে স্থল সীমাৰেখা ভাগ কৰা আন দেশত পঞ্জীয়নভুক্ত কোম্পানীসমূহৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য নহ’ব।

ব্ৰিকছ: ডাঙৰ অৰ্থনৈতিক ছবিখন

যি সময়ত ব্ৰিকছ গোটৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটিছে সেই সময়ত ভাৰত আৰু চীনৰ মাজত বাণিজ্যিক সম্পৰ্ক বৃদ্ধি পাইছে। পৰিসংখ্যা অনুসৰি ব্ৰিকছে এতিয়া ১১খন প্ৰধান উদীয়মান অৰ্থনীতিক সামৰি লৈছে আৰু ই বিশ্বৰ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৪৯.৫ শতাংশ, বিশ্বৰ জিডিপিৰ ৪০ শতাংশ আৰু বিশ্ব বাণিজ্যৰ ২৬ শতাংশ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এছিয়া, আফ্ৰিকা, মধ্যপ্ৰাচ্য, লেটিন আমেৰিকাৰ প্ৰধান অৰ্থনীতিসমূহ একত্ৰিত কৰি অহা ১২ আৰু ১৩ ছেপ্টেম্বৰত নতুন দিল্লীত ভাৰতে ১৮ সংখ্যক ব্ৰিকছ সন্মিলন আয়োজন কৰিছে।

ভাৰত আৰু চীনৰ বাবে এই সন্মিলনে আলোচনাৰ বাবে এক বহল বহুপক্ষীয় মঞ্চ প্ৰদান কৰে, যদিও তেওঁলোকৰ দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্ক বাণিজ্যিক ভাৰসাম্যহীনতা, যোগান শৃংখলৰ আন্তঃনিৰ্ভৰশীলতা, আৰু অমীমাংসিত কৌশলগত পাৰ্থক্যৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছে। সেয়ে ছিৰ এই ভ্ৰমণ আৰু মোডীৰ সৈতে তেওঁৰ সম্ভাৱ্য সাক্ষাৎকাৰ এনে এটা সময়ত আহিছে যেতিয়া দুয়োখন দেশে নিজৰ সম্পৰ্ক সুস্থিৰ কৰাৰ লগতে আওকাণ কৰিব নোৱাৰাকৈয়ে বিস্তৃত আৰু আওকাণ কৰিব নোৱাৰাকৈয়ে অসন্তুলিত হৈ পৰা অৰ্থনৈতিক সম্পৰ্ক পৰিচালনা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছে।

এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ