হঠাৎ বুকুত তীব্ৰ বিষ, অত্যধিক ঘাম, উশাহ লোৱাত কষ্ট বা অস্বাভাৱিক অস্বস্তি—এই লক্ষণবোৰক কেতিয়াও সাধাৰণ বুলি অৱহেলা কৰিব নালাগে। বিশেষকৈ হাৰ্ট এটেকৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰথম কেইটামান মিনিট অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। এই সময়ছোৱাত সঠিক পদক্ষেপ ল’ব পাৰিলে ৰোগীৰ জীৱন ৰক্ষাৰ সম্ভাৱনা যথেষ্ট বৃদ্ধি পাব পাৰে।
এনে এক পৰিস্থিতিৰ উদাহৰণ হিচাপে নানা পাটেকাৰৰ ঘটনাক লৈ চিকিৎসা বিশেষজ্ঞসকলে হাৰ্ট এটেকৰ সময়ত তৎকালীন চিকিৎসাৰ গুৰুত্ব ব্যাখ্যা কৰিছে। ফৰ্টিছ হাস্পতালৰ কাৰ্ডিঅ’লজি আৰু ইলেক্ট্ৰ’ফিজিঅ’লজি বিভাগৰ প্ৰধান সঞ্চালক হৃদৰোগ বিশেষজ্ঞ ডাঃ নিত্যানন্দ ত্ৰিপাঠীয়ে এই সন্দৰ্ভত গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য আগবঢ়াইছে।
প্ৰথম ৯০ মিনিট কিয় ইমান গুৰুত্বপূৰ্ণ?
ডাঃ ত্ৰিপাঠীৰ মতে, হাৰ্ট এটেক হোৱাৰ পিছত যিমান সোনকালে চিকিৎসালয়ত চিকিৎসা আৰম্ভ কৰিব পৰা যায়, সিমানেই ৰোগীৰ হৃদযন্ত্ৰৰ ক্ষতি কমৰ সম্ভাৱনা থাকে। হাৰ্ট এটেকৰ সময়ত হৃদযন্ত্ৰলৈ তেজ কঢ়িয়াই নিয়া ক’ৰ’নাৰী ধমনীৰ কোনো এটা অংশত তেজৰ গোট বা ক্লট সৃষ্টি হৈ ৰক্তপ্ৰবাহ বন্ধ বা অতি কমি যাব পাৰে। ফলত হৃদযন্ত্ৰৰ পেশীয়ে পৰ্যাপ্ত অক্সিজেন নাপায়। সেইবাবেই বুকুৰ তীব্ৰ বিষ বা হাৰ্ট এটেকৰ সন্দেহ হ’লে ঘৰত বহি অপেক্ষা নকৰি যিমান পাৰি সোনকালে জৰুৰী চিকিৎসা সেৱা লোৱাটো অত্যন্ত জৰুৰী। চিকিৎসা বিজ্ঞানত হাৰ্ট এটেকৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰথম ৯০ মিনিটক বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হয়। এই সময়ৰ ভিতৰত ৰক্তপ্ৰবাহ পুনৰ স্থাপন কৰিব পাৰিলে হৃদযন্ত্ৰৰ ক্ষতি কম কৰাৰ সুযোগ থাকে।
হাৰ্ট এটেকৰ কিটত থকা ৩টা ঔষধ কি?
চিকিৎসা বিশেষজ্ঞৰ মতে, হাৰ্ট এটেকৰ সন্দেহ হ’লে কিছুমান ক্ষেত্ৰত চিকিৎসকে তিনিধৰণৰ ঔষধ ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। এইবোৰ হ’ল—
১. এছপিৰিন
এছপিৰিন হৈছে প্লেটলেট-বিৰোধী ঔষধ। ই তেজৰ প্লেটলেটবোৰ একেলগে লাগি নতুন ক্লট গঠন কৰাত বাধা দিয়াত সহায় কৰে। হাৰ্ট এটেকৰ সন্দেহ হ’লে চিকিৎসকে উপযুক্ত বুলি বিবেচনা কৰিলে উচ্চ মাত্ৰাৰ এছপিৰিন ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কিছুমান জৰুৰী পৰিস্থিতিত ইয়াক চোবাই খাবলৈ কোৱা হয়, যাতে ঔষধটো সোনকালে শৰীৰত শোষিত হয়।
২. ক্লপিড’গ্ৰেল
ক্লপিড’গ্ৰেলো এটা প্লেটলেট-বিৰোধী ঔষধ। ই প্লেটলেটবোৰ একেলগে লাগি ক্লট ডাঙৰ হোৱাত বাধা দিয়ে। এছপিৰিনৰ সৈতে ক্লপিড’গ্ৰেল ব্যৱহাৰ কৰিলে ৰক্তনলীৰ ভিতৰত ক্লটৰ বৃদ্ধি ৰোধ কৰাত সহায় কৰিব পাৰে। অৱশ্যে কিমান মাত্ৰাত আৰু কোনে এই ঔষধ ল’ব লাগে, সেই সিদ্ধান্ত চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অনুসৰিহে লোৱা উচিত।
৩. এটৰভাষ্টেটিন
এটৰভাষ্টেটিন হৈছে ষ্টেটিন শ্ৰেণীৰ ঔষধ। ই তেজৰ কলেষ্টেৰল নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ লগতে ধমনীৰ ভিতৰত থকা প্লেক স্থিৰ কৰাত সহায় কৰে। হাৰ্ট এটেকৰ চিকিৎসাত উচ্চ-মাত্ৰাৰ ষ্টেটিন ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যাতে ভৱিষ্যতে পুনৰ হৃদযন্ত্ৰৰ সমস্যাৰ আশংকা কমাব পৰা যায়।
এই ৩বিধ ঔষধে হাৰ্ট এটেক সম্পূৰ্ণৰূপে ঠিক কৰে নেকি?
এই কথাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। এই ঔষধবোৰে হাৰ্ট এটেকৰ সময়ত ৰক্ত জমা হোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া কমোৱাত আৰু হৃদযন্ত্ৰৰ ক্ষতি কিছু পৰিমাণে সীমিত কৰাত সহায় কৰিব পাৰে। কিন্তু ইয়াৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে ঔষধ খাই চিকিৎসালয়লৈ নোযোৱাকৈ থাকিব পাৰি। হাৰ্ট এটেকৰ মূল সমস্যা যদি ধমনীৰ বন্ধ হৈ যোৱা অংশত থাকে, তেন্তে সেই ৰক্তপ্ৰবাহ পুনৰ মুকলি কৰিবলৈ চিকিৎসালয়ত এঞ্জিঅ’গ্ৰাফী, এঞ্জিঅ’প্লাষ্টী বা ষ্টেণ্টৰ প্ৰয়োজন হ’ব পাৰে। সেয়েহে হাৰ্ট এটেকৰ সন্দেহ হ’লে ঔষধৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ঘৰত অপেক্ষা কৰাটো বিপজ্জনক।
নানা পাটেকাৰৰ ক্ষেত্ৰত কি হৈছিল?
ডাঃ ত্ৰিপাঠীৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, নানা পাটেকাৰৰ ক্ষেত্ৰত চিকিৎসালয়ত উপস্থিত হোৱাৰ আগতেই হৃদযন্ত্ৰৰ বৈদ্যুতিক কাৰ্যকলাপ অত্যন্ত গুৰুতৰভাৱে বিঘ্নিত হৈছিল। এই অৱস্থাক এচিষ্ট’ল (Asystole) বুলি কোৱা হয়। সহজ ভাষাত ক’বলৈ গ’লে, এই সময়ত হৃদযন্ত্ৰৰ স্বাভাৱিক বৈদ্যুতিক সংকেত আৰু হৃদস্পন্দন প্ৰায় বন্ধ হৈ যায়। এনে অৱস্থাত ৰোগীৰ পালছ নাথাকে আৰু তেওঁ অচেতন হৈ পৰে। এই পৰিস্থিতি অতি জটিল আৰু জীৱন সংকটাপন্ন।
ডাঃ ত্ৰিপাঠীৰ মতে, হাৰ্ট এটেকৰ ক্ষেত্ৰত সময়েই আটাইতকৈ ডাঙৰ বিষয়। ৰোগী যিমান সোনকালে চিকিৎসালয় পায়, সিমানেই হৃদযন্ত্ৰৰ ক্ষতি কমোৱাৰ সুযোগ থাকে। যদি ৰোগীৰ পালছ চলি থাকে, তেন্তে প্ৰথমে ECG কৰি হাৰ্ট এটেক হৈছে নে নাই পৰীক্ষা কৰা হয়। হাৰ্ট এটেক নিশ্চিত হ’লে প্ৰয়োজন অনুসৰি কেথ লেবলৈ লৈ গৈ এঞ্জিঅ’গ্ৰাফী কৰা হয়। যদি কোনো ধমনী বন্ধ হৈ থাকে, তেন্তে বেলুন বা ষ্টেণ্টৰ সহায়ত সেই ধমনী মুকলি কৰি হৃদযন্ত্ৰলৈ তেজৰ সোঁত পুনৰ ঘূৰাই অনাৰ চেষ্টা কৰা হয়। এই কাৰণেই হাৰ্ট এটেকৰ লক্ষণ দেখা দিয়াৰ পিছত দেৰি নকৰি চিকিৎসালয়লৈ যোৱাটো জীৱন ৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ।
হাৰ্ট এটেকৰ লক্ষণবোৰ কি কি?
হাৰ্ট এটেকৰ ক্ষেত্ৰত কেৱল বুকুৰ বিষেই একমাত্ৰ লক্ষণ নহয়। তলত দিয়া লক্ষণবোৰো দেখা দিব পাৰে—
বুকুত তীব্ৰ চাপ, বিষ বা জ্বলা-পোৰা অনুভৱ হোৱা
বিষ বাহু, কান্ধ, পিঠি, ডিঙিলৈ বিয়পি যোৱা
অস্বাভাৱিকভাৱে অত্যধিক ঘাম ওলোৱা
উশাহ লোৱাত অসুবিধা হোৱা
বমি ভাব বা বমি হোৱা
হঠাৎ দুৰ্বল বা অস্থিৰ অনুভৱ কৰা
কিছুমান ক্ষেত্ৰত অস্বাভাৱিক বদহজমৰ দৰে অনুভৱ হোৱা। এনে লক্ষণ দেখা দিলে গেছ বুলি ভাবি বহু সময় অপেক্ষা কৰাটো উচিত নহয়।
আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা
হাৰ্ট এটেকৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰথম কাম হৈছে জৰুৰী চিকিৎসা সহায় বিচৰা আৰু ৰোগীক সোনকালে চিকিৎসালয়লৈ লৈ যোৱা। এছপিৰিন, ক্লপিড’গ্ৰেল বা এটৰভাষ্টেটিনৰ দৰে ঔষধ কিছুমান ক্ষেত্ৰত চিকিৎসাৰ অংশ হ’ব পাৰে, কিন্তু এই ঔষধে চিকিৎসালয়ৰ চিকিৎসাৰ বিকল্প নহয়। বিশেষকৈ ৰক্তক্ষৰণৰ আশংকা, এলাৰ্জী, আগৰ ৰোগ, আন ঔষধ সেৱন আদি বিভিন্ন বিষয়ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি সকলো ব্যক্তিৰ বাবে একে ঔষধ বা একে মাত্ৰা উপযুক্ত নহ’বও পাৰে। সেয়েহে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ বা জৰুৰী চিকিৎসা সেৱাৰ নিৰ্দেশ অনুসৰিহে ঔষধ গ্ৰহণ কৰা উচিত।
এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ

















