ভয়ংকৰ ৰোগৰ সংক্ৰমণক লৈ চিন্তিত বিশ্ব

ৰাছিয়াৰ চাইবেৰিয়াৰ ইৰকুটস্ক ৰিচাৰ্চ এণ্টি-প্লেগ ইনষ্টিটিউটত কৰ্মৰত এগৰাকী ২৮ বছৰীয়া লেব গৱেষকৰ হঠাৎ মৃত্যু ঘটাক লৈ উদ্বেগৰ সৃষ্টি হৈছে। জানিব পৰা মতে, গৱেষকগৰাকী নিউমোনিয়াত আক্ৰান্ত হৈছিল। প্লেগ আৰু অন্যান্য বিপজ্জনক বীজাণুৰ ওপৰত গৱেষণা চলোৱা এই প্ৰতিষ্ঠানটো ইতিমধ্যে ছীল কৰা হৈছে।

ৰাছিয়াৰ স্বাস্থ্য সংস্থা ৰছপ’ট্ৰেবনাডজ’ৰে সতৰ্কতামূলক ব্যৱস্থা হিচাপে প্ৰায় ২০০ জন লোকক ইতিমধ্যে কোৱাৰেণ্টাইনত ৰখা বুলি জানিব পৰা গৈছে। ঘটনাটোক লৈ আমেৰিকাৰ বিদেশ মন্ত্ৰালয় আৰু চিডিচিয়েও পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নজৰ ৰাখিছে। বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থায়ো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষৰ সৈতে যোগাযোগ কৰি ঘটনাটোৰ বিষয়ে তথ্য সংগ্ৰহ কৰাৰ লগতে ইয়াৰ কোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰভাৱ আছে নেকি, সেই বিষয়টো মূল্যায়ন কৰি আছে। অৱশ্যে বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ এগৰাকী মুখপাত্ৰই বৰ্তমান সাধাৰণ লোকৰ বাবে এই ঘটনাৰ পৰা সৃষ্টি হোৱা ভাবুকি কম বুলি সদৰী কৰিছে। এই ঘটনাৰ পিছতে স্বাভাৱিকভাৱেই প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছে—নিউমোনিক প্লেগ কি? ই কিমান বিপজ্জনক? কেনেকৈ বিয়পে আৰু ইয়াৰ চিকিৎসা সম্ভৱনে?

নিউমোনিক প্লেগ কি?

নিউমোনিক প্লেগ হৈছে য়েৰছিনিয়া পেষ্টিছ (Yersinia pestis) নামৰ এবিধ বেক্টেৰিয়াৰ ফলত হোৱা এক গুৰুতৰ সংক্ৰমণ। এই বেক্টেৰিয়াই মূলতঃ হাওঁফাওঁ আক্ৰান্ত কৰে আৰু তীব্ৰ নিউমোনিয়াৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। প্লেগৰ কেইবাটাও ৰূপ আছে। তাৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পৰিচিত হৈছে বুবনিক প্লেগ। সাধাৰণতে সংক্ৰমিত এবিধ বিশেষ কীটৰ কামোৰৰ জৰিয়তে এই ৰোগ মানুহৰ দেহলৈ আহে। ইয়াৰ ফলত শৰীৰৰ লিম্ফ ন’ড ফুলে আৰু বিষ হয়। আনহাতে, চেপ্টিচেমিক প্লেগ তেজত সংক্ৰমিত হয়। ই শৰীৰৰ বিভিন্ন অংগৰ ক্ষতি কৰিব পাৰে। ফেৰিঞ্জিয়াল প্লেগ ডিঙিৰ সৈতে জড়িত আৰু সংক্ৰমিত মাংস খোৱাৰ জৰিয়তে এই ধৰণৰ সংক্ৰমণ হ’ব পাৰে। ইয়াৰ ভিতৰত নিউমোনিক প্লেগক বিশেষভাৱে গুৰুতৰ বুলি গণ্য কৰা হয়, কাৰণ ই হাওঁফাওঁত পোনপটীয়াকৈ আক্ৰমণ কৰে আৰু মানুহৰ পৰা মানুহলৈও সংক্ৰমণ হ’ব পাৰে।

নিউমোনিক প্লেগ কেনেকৈ বিয়পে?

প্লেগৰ সকলো ৰূপ একে ধৰণে বিয়পি নাযায়। নিউমোনিক প্লেগ হৈছে মানুহৰ পৰা মানুহলৈ পোনপটীয়াকৈ সংক্ৰমণ হ’ব পৰা প্লেগৰ ৰূপ। আক্ৰান্ত ব্যক্তিয়ে কাহ বা হাঁচি মাৰিলে ওলোৱা ক্ষুদ্ৰ শ্বাস-টোপালৰ জৰিয়তে আন এজন ব্যক্তিৰ দেহলৈ বেক্টেৰিয়া প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে। আক্ৰান্ত প্ৰাণীৰ পৰা ওলোৱা শ্বাস-টোপালৰ জৰিয়তেও সংক্ৰমণ হ’ব পাৰে। অৱশ্যে বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, এই ৰোগ ক’ভিড-১৯ৰ দৰে সহজে আৰু ব্যাপকভাৱে বিয়পি পৰে বুলি ধৰি লোৱা উচিত নহয়। আমেৰিকাত ব্যক্তিৰ পৰা ব্যক্তিলৈ নিউমোনিক প্লেগ সংক্ৰমণৰ শেষৰটো ৰেকৰ্ড ১৯২৪ চনত লছ এঞ্জেলছত পোৱা গৈছিল।

নিউমোনিক প্লেগৰ লক্ষণ কি কি?

সংক্ৰমণৰ পিছত অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে লক্ষণ দেখা দিব পাৰে। কেতিয়াবা ২৪ ঘণ্টাৰ ভিতৰতো এগৰাকী ব্যক্তি অসুস্থ হৈ পৰিব পাৰে। এই ৰোগৰ প্ৰধান লক্ষণসমূহ হৈছে— তীব্ৰ জ্বৰ, ঠাণ্ডা লগা, তীব্ৰ মূৰৰ বিষ, শৰীৰৰ বিভিন্ন অংশত বিষ, অত্যধিক দুৰ্বলতা আৰু ভাগৰুৱা অনুভৱ, মূৰ ঘূৰোৱা, বমি, ডায়েৰিয়া, কাহ, উশাহ-নিশাহ লোৱাত অসুবিধা, তীব্ৰ নিউমোনিয়া আদি। ৰোগ গুৰুতৰ হৈ পৰিলে অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে ৰোগীৰ স্বাস্থ্যৰ অৱনতি ঘটিব পাৰে। সেয়েহে লক্ষণ দেখা দিলে দেৰি নকৰি চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লোৱাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।

নিউমোনিক প্লেগৰ চিকিৎসা আছে নেকি?

হয়, বৰ্তমান প্লেগৰ চিকিৎসা এন্টিবায়টিকৰ জৰিয়তে কৰিব পৰা যায়। চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি চিপ্ৰ’ফ্ল’ক্সাচিন, লেভ’ফ্ল’ক্সাচিন, মক্সিফ্ল’ক্সাচিন, জেণ্টামাইচিন বা ষ্ট্ৰেপ্ট’মাইচিন আদি এন্টিবায়টিক ব্যৱহাৰ কৰা হ’ব পাৰে। সাধাৰণতে চিকিৎসাৰ সময় ৰোগৰ অৱস্থা আৰু ব্যৱহৃত ঔষধৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। গুৰুতৰ ৰোগীৰ ক্ষেত্ৰত অক্সিজেন, শৰীৰত পৰ্যাপ্ত তৰল পদাৰ্থ যোগান আৰু অন্যান্য সহায়ক চিকিৎসাৰ প্ৰয়োজন হ’ব পাৰে। বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, আৰম্ভণিতে চিকিৎসা আৰম্ভ কৰাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। সঠিক সময়ত উপযুক্ত এন্টিবায়টিক ব্যৱহাৰ কৰিলে ৰোগীৰ সুস্থ হোৱাৰ সম্ভাৱনা যথেষ্ট বৃদ্ধি পায়।

প্লেগৰ ভেকচিন আছে নেকি?

প্লেগৰ ভেকচিনৰ ইতিহাস বহু পুৰণি। কিন্তু সাধাৰণ জনতাৰ বাবে নিউমোনিক প্লেগৰ বিৰুদ্ধে ভেকচিন নিয়মীয়াকৈ ব্যৱহাৰৰ পৰ্যাপ্ত প্ৰমাণ নাই। সেয়েহে বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাই সাধাৰণ মানুহৰ বাবে প্লেগৰ ভেকচিন নিয়মীয়াকৈ লোৱাৰ পৰামৰ্শ নিদিয়ে। অৱশ্যে প্লেগৰ বেক্টেৰিয়াৰ সৈতে কাম কৰা লেবৰ কৰ্মী বা অধিক বিপদজনক পৰিৱেশত থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ প্ৰয়োজন হ’ব পাৰে।

ব্লেক ডেথৰ সৈতে প্লেগৰ সম্পৰ্ক কি?

প্লেগৰ নাম শুনিলেই ইতিহাসৰ ভয়ংকৰ ‘ব্লেক ডেথ’ৰ কথা মনলৈ আহে। চতুৰ্দশ শতিকাত ইউৰোপত সংঘটিত এই মহামাৰীয়ে কোটি কোটি মানুহৰ প্ৰাণ কাঢ়ি লৈছিল। সেই সময়ত প্লেগৰ চিকিৎসা বা বেক্টেৰিয়াৰ বিষয়ে আধুনিক চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ জ্ঞান নাছিল। ফলত ৰোগটো অতি দ্ৰুতগতিত বিয়পি পৰিছিল। বৰ্তমানৰ অৱস্থা অৱশ্যে সম্পূৰ্ণ বেলেগ। আধুনিক চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ উন্নতিৰ ফলত প্লেগ চিনাক্ত আৰু চিকিৎসা কৰা বহুখিনি সহজ হৈছে। উপযুক্ত এন্টিবায়টিক ব্যৱহাৰৰ ফলত মৃত্যুৰ আশংকাও যথেষ্ট হ্ৰাস কৰিব পৰা যায়।

এতিয়াও প্লেগৰ আশংকা আছে নেকি?

বিশ্বৰ কিছুমান অঞ্চলত এতিয়াও প্লেগৰ ঘটনা দেখা যায়। বিশেষকৈ কিছুমান বন্যপ্ৰাণী আৰু ৰোডেণ্টৰ মাজত এই বেক্টেৰিয়া পোৱা যায়। আফ্ৰিকাৰ কিছুমান দেশত বিগত দশকসমূহত অধিকসংখ্যক প্লেগৰ ঘটনা ধৰা পৰিছে। আমেৰিকাতো মাজে-সময়ে প্লেগৰ ঘটনা পোৱা যায়। বন্যপ্ৰাণী বা সংক্ৰমিত পোহনীয়া প্ৰাণীৰ সংস্পৰ্শলৈ অহাৰ ফলতো মানুহ সংক্ৰমিত হোৱাৰ ঘটনা ঘটিছে।

বিশেষজ্ঞসকলে কি কয়?

বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন, বন্যপ্ৰাণীৰ সৈতে মানুহৰ অধিক সংস্পৰ্শ আৰু জনস্বাস্থ্য ব্যৱস্থাৰ দুৰ্বলতাৰ ফলত কিছুমান অঞ্চলত প্লেগৰ সংক্ৰমণৰ আশংকা বৃদ্ধি পাব পাৰে। কিন্তু ইয়াৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে প্লেগে পুনৰ অতীতৰ দৰে বিশ্বজুৰি মহামাৰীৰ ৰূপ ল’ব। বৰ্তমান প্লেগৰ চিকিৎসাৰ বাবে ফলপ্ৰসূ এন্টিবায়টিক আছে আৰু ৰোগী সোনকালে চিনাক্ত কৰিব পাৰিলে চিকিৎসাৰ ফল ভাল হ’ব পাৰে। আক্ৰান্ত ব্যক্তিৰ ঘনিষ্ঠ সংস্পৰ্শলৈ অহা লোকসকলক স্বাস্থ্যকৰ্মীৰ পৰ্যবেক্ষণত ৰখা হয়। প্ৰয়োজন অনুসৰি সুৰক্ষা ব্যৱস্থা আৰু প্ৰতিৰোধমূলক এন্টিবায়টিক ব্যৱহাৰৰ কথাও বিবেচনা কৰা হয়।

ভাৰতৰ বাবে চিন্তাৰ কাৰণ আছে নেকি?

ৰাছিয়াৰ ঘটনাটোক লৈ আতংক সৃষ্টি হ’লেও ভাৰতলৈ কোনো তাৎক্ষণিক ভাবুকিৰ তথ্য পোৱা হোৱা নাই। চিকিৎসা বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, এই ঘটনাটো যদি এটা সীমিত আৰু বিচ্ছিন্ন ঘটনা হৈ থাকে আৰু মানুহৰ মাজত ব্যাপক সংক্ৰমণ নঘটে, তেন্তে ভাৰতৰ দৰে আন দেশত আতংকিত হোৱাৰ বিশেষ কাৰণ নাই। বিশেষকৈ ঘটনাটো প্লেগ আৰু বিপজ্জনক বীজাণুৰ ওপৰত গৱেষণা কৰা এটা প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ বাবে ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই সতৰ্কতামূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছে। সেয়ে বৰ্তমানৰ তথ্যৰ ভিত্তিত সাধাৰণ লোকৰ আতংকিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন নাই। কিন্তু ৰাছিয়াৰ ঘটনাটোৰ তদন্ত আৰু পৰিস্থিতিৰ ওপৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য সংস্থাসমূহে নজৰ ৰখাটো স্বাভাৱিক।

এই প্ৰতিবেদন যুগুতাইছে মানসজ্যোতিয়ে

এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ