গুজৰাটৰ জামনগৰত অৱস্থিত অনন্ত আম্বানিৰ বনতাৰা (Vantara) বৰ্তমান দেশ-বিদেশত চৰ্চাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰিছে। আহত, অসুস্থ, বিপদত পৰা আৰু উদ্ধাৰ কৰা জীৱ-জন্তুৰ চিকিৎসা, পুনৰ সংস্থাপন তথা সুৰক্ষাৰ বাবে গঢ়ি তোলা এই কেন্দ্ৰটো ভাৰতৰ অন্যতম বৃহৎ বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ আৰু পশু চিকিৎসা প্ৰকল্প। কিন্তু শেহতীয়াকৈ অনন্ত আম্বানিয়ে প্ৰায় ৯ লাখ পশুধনৰ যত্ন লোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰা এটা ভিডিঅ’ সামাজিক মাধ্যমত চৰ্চালৈ অহাৰ পিছতে এই বিশাল পশুধন সংৰক্ষণ ব্যৱস্থাটোক লৈ মানুহৰ মাজত কৌতূহল বৃদ্ধি পাইছে।
প্ৰশ্ন উঠিছে—এই ৯ লাখ পশুধনৰ ভিতৰত কিমানটা পশুধনে গাখীৰ দিয়ে? দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰা পশুধনৰ সংখ্যা কিমান? পথ দুৰ্ঘটনাত আহত হোৱা পশুধনবোৰকো ইয়ালৈ অনা হয় নেকি? ইয়াৰ উপৰি বনতাৰাত পশুধনৰ বাহিৰে আন কি কি জীৱ-জন্তু আছে? শেহতীয়াকৈ প্ৰকাশিত সংবাদ প্ৰতিবেদন আৰু বনতাৰাৰ আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইটত উপলব্ধ তথ্যৰ ভিত্তিত বিষয়টো সহজ ভাষাত জানো আহক।
বনতাৰাত সঁচাকৈয়ে ৯ লাখ পশুধন আছেনে?

২৩ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত এক সংবাদ প্ৰতিবেদন অনুসৰি, অনন্ত আম্বানিয়ে এটা ভিডিঅ’ত প্ৰায় ৯ লাখ পশুধনৰ যত্ন লোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ বক্তব্য অনুসৰি, এই পশুধনসমূহৰ ভিতৰত প্ৰায় ৭ লাখে গাখীৰ নিদিয়ে। লগতে পশুধন উদ্ধাৰ আৰু সুৰক্ষাৰ বাবে গ্ৰহণ কৰা ব্যৱস্থাৰ কথাও তেওঁ প্ৰকাশ কৰিছে। অৱশ্যে, ইয়াত এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা মনত ৰখা প্ৰয়োজন। ৯ লাখ পশুধনৰ কথা কোৱা হৈছে বুলি এইটো নিশ্চিতভাৱে ক’ব নোৱাৰি যে সকলো পশুধন জামনগৰৰ বনতাৰা চৌহদৰ ভিতৰতে আছে। উপলব্ধ সংবাদ প্ৰতিবেদনত অনন্ত আম্বানিৰ পশুধন সুৰক্ষা সম্পৰ্কীয় বৃহত্তৰ উদ্যোগৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। কিন্তু এই ৯ লাখ পশুধনৰ সকলোবোৰ বনতাৰাৰ ভিতৰত ৰখা হৈছে নে বিভিন্ন স্থানত থকা গোশালা আৰু আন ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে যত্ন লোৱা হৈছে, সেই বিষয়ে স্পষ্ট আৰু সম্পূৰ্ণ আনুষ্ঠানিক তথ্য পোৱা নাযায়।
৯ লাখ পশুধনৰ ভিতৰত কিমানে গাখীৰ দিয়ে?
অনন্ত আম্বানিৰ বক্তব্যৰ ভিত্তিত প্ৰকাশিত প্ৰতিবেদন অনুসৰি, প্ৰায় ৯ লাখ পশুধনৰ ভিতৰত ৭ লাখ পশুধনে গাখীৰ নিদিয়ে। এই হিচাপ অনুসৰি বাকী থাকে প্ৰায় ২ লাখ পশুধন। এই পৰিসংখ্যা অনুসৰি, প্ৰায় ৭৭.৮ শতাংশ পশুধন গাখীৰ নিদিয়া আৰু বাকী প্ৰায় ২২.২ শতাংশ পশুধন গাখীৰ দিয়া শ্ৰেণীত পৰিব পাৰে।
দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা কিমান পশুধন উদ্ধাৰ কৰা হৈছে?
অনন্ত আম্বানিৰ বক্তব্যৰ বিষয়ে প্ৰকাশিত প্ৰতিবেদনত পশুধন উদ্ধাৰৰ এক বৃহৎ অভিযানৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। প্ৰতিবেদন অনুসৰি, পশুধন সুৰক্ষাৰ বাবে ৮খন ৰাজ্যত প্ৰায় ১০০খন এম্বুলেন্সৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। এই ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে মূলতঃ কচাইখানালৈ লৈ যোৱা বিপদাপন্ন পশুধন উদ্ধাৰ কৰাৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে। একেটা প্ৰতিবেদনত অনন্ত আম্বানিয়ে এতিয়ালৈকে প্ৰায় ৫০,০০০ পশুধন উদ্ধাৰ কৰাৰ কথাও উল্লেখ কৰিছে। অৱশ্যে, এই সংখ্যা তেওঁৰ বক্তব্যৰ আধাৰত প্ৰকাশিত; ইয়াৰ ৰাজ্যভিত্তিক সম্পূৰ্ণ বিভাজন অথবা স্বতন্ত্ৰভাৱে নিৰীক্ষিত হিচাপ প্ৰতিবেদনখনত দিয়া হোৱা নাই। এই অভিযানৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে বিপদত পৰা পশুধনবোৰক উদ্ধাৰ কৰা আৰু সিহঁতৰ সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰা।
পথ দুৰ্ঘটনাত আহত কিমান পশুধন বনতাৰালৈ অনা হৈছে?
দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত পথ দুৰ্ঘটনাত বহু পশুধন আহত হয়। বিশেষকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ আৰু ব্যস্ত পথত বাহনৰ খুন্দাত পশুধন আহত হোৱাৰ ঘটনা দেখা যায়। কিছুমান পশুধনৰ ভৰি ভাঙি যায়, কিছুমানৰ শৰীৰত গুৰুতৰ আঘাত লাগে আৰু কিছুমান পশুধন চিকিৎসাৰ অভাৱত মৃত্যুমুখতো পৰে। বনতাৰাৰ আনুষ্ঠানিক তথ্য অনুসৰি, এই প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ভাৰতৰ লগতে বিদেশৰ বিভিন্ন স্থানৰ পৰা আহত, অসুস্থ, নিৰ্যাতিত আৰু বিপদাপন্ন জীৱ-জন্তু উদ্ধাৰ কৰি চিকিৎসা আৰু পুনৰ সংস্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰে। অৰ্থাৎ, বনতাৰাই আহত জীৱ-জন্তুৰ চিকিৎসা কৰে বুলি ক’ব পাৰি যদিও কেৱল পথ দুৰ্ঘটনাত আহত গৰুৰ সংখ্যা ১০ হাজাৰ, ২০ হাজাৰ বা আন কোনো নিৰ্দিষ্ট সংখ্যা বুলি দাবী কৰাৰ ভিত্তি নাই।
বনতাৰাত পশুধনৰ বাহিৰে আন কি কি জীৱ-জন্তু আছে?

বনতাৰা কেৱল পশুধনৰ যত্ন লোৱা এখন গোশালা নহয়। ই হৈছে বন্যপ্ৰাণী উদ্ধাৰ, চিকিৎসা, পুনৰ সংস্থাপন আৰু সংৰক্ষণৰ বাবে গঢ়ি তোলা এক বৃহৎ প্ৰতিষ্ঠান। বনতাৰাৰ আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইটত প্ৰকাশিত তথ্য অনুসৰি, প্ৰতিষ্ঠানটোৰ বিভিন্ন ব্যৱস্থাৰ অধীনত ২,০০০ৰো অধিক প্ৰজাতিৰ ১.৫ লাখৰো অধিক বন্যপ্ৰাণী আছে বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি হাতীৰ বাবে পৃথক বৃহৎ যত্ন আৰু চিকিৎসা কেন্দ্ৰও আছে।

বনতাৰাৰ আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইটৰ তথ্য অনুসৰি, ইয়াৰ হাতী সংৰক্ষণ কেন্দ্ৰত ২৬০টাতকৈ অধিক হাতীৰ আশ্ৰয়ৰ ব্যৱস্থা আছে। ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন স্থানৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰা আৰু পূৰ্বতে কঠিন পৰিস্থিতিত থকা হাতীও আছে। হাতীৰ চিকিৎসাৰ বাবে বিশেষ চিকিৎসালয়, চিকিৎসা সঁজুলি, জলচিকিৎসাৰ ব্যৱস্থা আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ সৈতে সামঞ্জস্য ৰাখি যত্ন লোৱাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।
ইয়াত উল্লেখযোগ্যভাৱে সিংহ, বাঘ আৰু নাহৰফুটুকী বাঘৰ দৰে বন্যপ্ৰাণীৰ যত্ন লোৱা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত আঘাতপ্ৰাপ্ত, উদ্ধাৰ কৰা আৰু বিশেষ চিকিৎসাৰ প্ৰয়োজন হোৱা জীৱ-জন্তুও আছে। ২০২৪ চনত প্ৰকাশিত The Indian Expressৰ প্ৰতিবেদনত বনতাৰাৰ উদ্ধাৰ আৰু পুনৰ সংস্থাপন কেন্দ্ৰত ভাৰতৰ বিভিন্ন স্থানৰ পৰা অহা প্ৰায় ২০০টা নাহৰফুটুকীৰ লগতে সিংহ আৰু বাঘৰ দৰে আন বন্যপ্ৰাণী থকাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছিল।
২০২৪ চনৰ এক প্ৰতিবেদনত কেন্দ্ৰটোত ৩,০০০ৰো অধিক তৃণভোজী প্ৰাণী থকাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত হৰিণৰ দৰে বিভিন্ন প্ৰাণী অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। কিন্তু এই সংখ্যাটো পুৰণি তথ্যৰ ওপৰত আধাৰিত আৰু বৰ্তমানৰ প্ৰাণীৰ সংখ্যাৰ সৈতে একে নহ’বও পাৰে।

২০২৪ চনৰ এক সংবাদ প্ৰতিবেদনত ইয়াত ১,০০০ৰো অধিক কুম্ভীৰ থকাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ উপৰি বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ সাপ, কাছ আৰু আন সৰীসৃপৰো উপস্থিতিৰ কথা পুৰণি প্ৰতিবেদনসমূহত প্ৰকাশ পাইছিল। এই প্ৰাণীসমূহৰ বাবে উপযুক্ত বাসস্থান, খাদ্য আৰু প্ৰয়োজন অনুসৰি চিকিৎসাৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।

বনতাৰাত বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ চৰাইৰ বাবেও সংৰক্ষণ আৰু যত্নৰ ব্যৱস্থা আছে। ২০২৪ চনত প্ৰকাশিত এক প্ৰতিবেদনত ইয়াত ৪,৭০০ৰো অধিক চৰাই থকাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছিল।
ওপৰত উল্লেখ কৰা প্ৰাণীসমূহৰ উপৰি বনতাৰাত বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ বান্দৰ, ভালুক, জলহস্তী আৰু আন বন্যপ্ৰাণীৰো যত্ন লোৱা হয়। ইয়াৰ আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইটত ২,০০০ৰো অধিক প্ৰজাতিৰ বন্যপ্ৰাণী থকাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। জামনগৰৰ বনতাৰা কেৱল এখন পশু আশ্ৰয়স্থলী নহয়; ই হৈছে জীৱ-জন্তুৰ উদ্ধাৰ, চিকিৎসা, পুনৰ সংস্থাপন আৰু সংৰক্ষণৰ বাবে গঢ়ি তোলা এক বৃহৎ প্ৰকল্প। অনন্ত আম্বানিয়ে প্ৰায় ৯ লাখ গৰুৰ যত্ন লোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰাটো এই উদ্যোগৰ পৰিসৰ সম্পৰ্কে চৰ্চাৰ এটা ডাঙৰ কাৰণ হৈ পৰিছে।
এই প্ৰতিবেদন যুগুতাইছে মানসজ্যোতিয়ে
এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ

















