এফালে ইজৰাইলৰ সৈতে হামাছ আৰু হিজবুল্লাহৰ সংঘাতত পশ্চিম এছিয়াৰ আকাশত যুদ্ধৰ দামামা বাজিছে৷ অন্যহাতে পূৰ্ব ইউৰোপত আঢ়ৈ বছৰতকৈ বেছি সময় ধৰি যুদ্ধ চলিছে ৰাছিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ মাজত৷ যুদ্ধৰ ইতিহাসে কৈছে, বিশ্বযুদ্ধ, ভিয়েটনাম যুদ্ধসহ বহু যুদ্ধই চলিছে বেছ কিছু বছৰৰ ভিতৰত৷ এংলো ফৰাছি যুদ্ধ, ৰোমান পাৰ্ছিয়ান যুদ্ধসমূহ ৬০০-৭০০ বছৰ ধৰি চলিছিল৷ খুব কম সময় হ’লেও একৰ পৰা ডেৰ দিন ধৰি চলা যুদ্ধৰ নিদৰ্শনো আছে বিশ্বত৷
কিন্তু বহুতেই নাজানে যে বিশ্বৰ সকলোতকৈ কম সময় ধৰি চলা এখন যুদ্ধও আছে৷ আশ্চৰ্যজনকভাৱে সেই যুদ্ধ চলিছিল মাত্ৰ ৩৮ মিনিট৷ এই যুদ্ধ হৈছিল ১৮৯৬ চনত৷ এংলো-জাঞ্জিৰাৰ যুদ্ধ৷ ইতিহাসবিদৰ কোনো কোনোৱে দাবী কৰে যে এই যুদ্ধ ৪৮ মিনিট পৰ্যন্ত কম বেছিকৈ চলিয়ে আছিল৷
১৮৯৬ চনৰ ২৭ আগষ্টৰ পুৱা ৯ বজাৰ পৰা এই যুদ্ধ আৰম্ভ হৈছিল৷ শেষ হৈছিল ৯ বাজি ৩৮ মিনিটত৷ যি বিশ্বৰ সকলোতকৈ স্বল্পস্থায়ী যুদ্ধ হিচাপে ইতিহাসৰ বুকুত স্থান দখল কৰিছে৷ কিন্তু কিয় এই যুদ্ধ ইমান কম সময় ধৰি চলিছিল? এক নজৰত জানি থওক এই যুদ্ধৰ ইতিহাস৷
জাঞ্জিৰাৰ সাম্ৰাজ্যৰ উত্তৰাধিকাৰক লৈ বিৰোধৰ কাৰণত ব্ৰিটিছ আৰু জাঞ্জিবাৰৰ তৎকালীন ছুলতান বাহিনীৰ মাজত সেই যুদ্ধ হৈছিল৷ পূৰ্ব আফ্ৰিকাৰ দেশ তানজানিয়াৰ এক অৰ্ধ স্বশাসিত দ্বীপপুঞ্জ হৈছে জাঞ্জিবাৰ৷ ভাৰত মহাসাগৰৰ তীৰত থকা এই দ্বীপে পূৰ্বে নিজকে স্বাধীন দেশ হিচাপে বিবেচনা কৰিছিল৷
১৪৯৯ চনত জাঞ্জিবাৰৰ প্ৰধান দ্বীপ উনগুজা বা জাঞ্জিবাৰ দ্বীপত গৈ বসতি স্থাপন পৰিছিল পৰ্তুগীজসকলে৷ কিন্তু ১৬৯৮ চনত তেওঁলোকক বিতাৰিত কৰি সেই দ্বীপ দখল কৰে ওমানৰ ছুলতানে৷ ছুলতান মাজিদ বিন ছইদে ১৮৫৮ চনত ওমানৰ পৰা পৃথক হৈ দ্বীপটিক স্বাধীন ঘোষণা কৰিছিল৷ স্বীকৃতি দিছিল ব্ৰিটিছেও৷ ১৮৯৬ চনত জাঞ্জিবাৰৰ ব্ৰিটিছপন্থী ছুলতান হামাদ বিন থুইৱানিৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পাছত যুদ্ধ পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হয়৷
থুওয়াইনিৰ উত্তৰসূৰি ছুলতান খলিদ বিন বাৰগাছে ব্ৰিটিছৰ কৰ্তৃত্ব অস্বীকাৰ কৰে৷ ব্ৰিটিছৰ অনুমোদন অবিহনেই সাম্ৰাজ্যৰ ক্ষমতাও নিজৰ দখললৈ আনে৷ অন্যহাতে ব্ৰিটিছসকলে বিচাৰিছিল জাঞ্জিৰাৰ সাম্ৰাজ্যৰ ক্ষমতা থাকক তেওঁলোকৰ অনুগত নেতা হামুদ বিন মহম্মদৰ হাতত৷ সেয়ে খলিদক গাদী এৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে ব্ৰিটিছ বাহিনীয়ে৷
খলিদে সেই প্ৰস্তাৱ লগে লগেই প্ৰত্যাখান কৰে৷ ওলোটাই জনাই যে তেওঁ যুদ্ধৰ বাবে প্ৰস্তুত৷ ইয়াৰ পাছতেই ৫খন যুদ্ধজাহাজ, ১৫০ নৌসেনা আৰু জাঞ্জিবাৰৰ অনুগতসকলৰ এটা দল লৈ ২৭ আগষ্টৰ পুৱা খলিদৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধত নামে ব্ৰিটিছবাহিনী৷ পুৱা ৯ বজাৰ পৰা খলিদৰ প্ৰাসাদত গুলি চলাবলৈ আৰম্ভ কৰে ব্ৰিটিছবাহিনীয়ে৷ ছত্ৰভংগ হৈ যায় খলিদৰ সেনা৷ খলিদৰ যুদ্ধজাহাজো ডুবাই দিয়া হয়৷ কেইমিনিটৰ ভিতৰতেই ব্ৰিটিছ বাহিনীৰ আক্ৰমণত খলিদ অনুগত প্ৰায় ৫০০ সেনাৰ মৃত্যু হয়৷ ইংৰাজৰ বোমাবৰ্ষণ ইমানেই তীব্ৰ আছিল যে কেই মিনিটত ভিতৰত খলিদৰ প্ৰাসাদো জ্বলি যায়৷
পুৱা ৯ বাজি ৪০ মিনিটত যুদ্ধক্ষেত্ৰত এৰি জাৰ্মান দূতাবাসলৈ পলাই যায় খলিদ৷ অৰ্থাৎ ৪০ মিনিটৰ ভিতৰত শেষ হৈ যায় সেই যুদ্ধ৷ ইয়াৰ পাছতেই ছুলতান হিচাপে আসনত বহে হামাদ৷ জাঞ্জিবাৰ সাম্ৰাজ্যক আকৌ নিজৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছে ব্ৰিটিছে৷ সংক্ষিপ্ত হ’লেও ৰাজনৈতিক ষড়যন্ত্ৰ আৰু সাম্ৰাজ্যবাদী আধিপত্যৰ ইতিহাসত নিৰিখত এংলো জাঞ্জিবাৰ যুদ্ধৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে৷
এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ
