পাকিস্তানৰ আৰ্থিক অৱস্থা যে দীৰ্ঘদিনৰ পৰা লাওলোৱা অৱস্থা হৈ আছে সেয়া সকলোৱে জানে। ৰাজহ বৃদ্ধি কৰি চৰকাৰ চলোৱাৰ উদ্দেশ্যে দেশখনত বিভিন্ন ধৰণৰ কৰ আৰোপ কৰা হৈছিল। তেনে এক বিতৰ্কিত ব্যৱস্থা আছিল মহিলাসকলৰ ঋতুস্ৰাৱৰ সৈতে জড়িত স্বাস্থ্যসামগ্ৰীৰ ওপৰত আৰোপ কৰা তথাকথিত ‘পিৰিয়ড টেক্স’ বা ঋতুস্ৰাৱ কৰ। দীৰ্ঘ সময় ধৰি পাকিস্তান চৰকাৰে চেনিটাৰী পেড আৰু অন্যান্য ঋতুস্ৰাৱজনিত স্বাস্থ্যসামগ্ৰীৰ ওপৰত কৰ আৰোপ কৰি আহিছিল। পাকিস্তান চৰকাৰে আৰোপ কৰা এই কৰক সাধাৰণতে ‘পিংক টেক্স’ বা ‘পিৰিয়ড টেক্স’ বুলিও কোৱা হৈছিল। পাকিস্তানত দেশীয়ভাৱে উৎপাদিত সামগ্ৰীৰ ওপৰত ১৮% বিক্ৰী কৰ (Sales Tax) আৰু আমদানিকৃত সামগ্ৰীৰ ওপৰত অতিৰিক্ত ২৫% শুল্ক আৰোপ কৰা হৈছিল। সমান্তৰালভাৱে মহিলা অধিকাৰ সংগঠনসমূহে এই ব্যৱস্থাৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰি দীৰ্ঘ সময়ৰ পৰা কৈ আহিছিল যে- ঋতুস্ৰাৱজনিত স্বাস্থ্যসামগ্ৰী কোনো বিলাসী বস্তু নহয়; এইবোৰ মহিলাসকলৰ মৌলিক প্ৰয়োজনীয়তা। সেয়েহে এনে সামগ্ৰীৰ ওপৰত কৰ আৰোপ কৰাটো মহিলাসকলৰ ওপৰত অতিৰিক্ত আৰ্থিক বোজা জাপি দিয়াৰ সমান।
আইনী প্ৰত্যাহ্বান আৰু গণ আন্দোলনে সলনি কৰিলে পৰিস্থিতি
‘পিৰিয়ড টেক্স’ৰ বিৰুদ্ধে জনসাধাৰণৰ এই ক্ষোভ আৰু প্ৰতিবাদক আদালতৰ মজিয়ালৈ নিয়ে পাকিস্তানৰ দুজন যুৱ অধিবক্তা ক্ৰমে মাহনুৰ ওমৰ আৰু আহচান জাহাংগীৰ খানে। তেওঁলোকে পৰিয়ড টেক্স সন্দৰ্ভত এখন আবেদন প্ৰস্তুত কৰি পাকিস্তানৰ সৰ্বোচ্চ আদালতত দাখিল কৰে। অধিবক্তা দুজনে আবেদনখনত যুক্তি দি কৈছিল যে-ঋতুস্ৰাৱজনিত স্বাস্থ্যসামগ্ৰীক অত্যাৱশ্যকীয় সামগ্ৰীৰ শ্ৰেণীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা উচিত। লগতে মহিলাসকলৰ স্বাস্থ্য, মৰ্যাদা আৰু সমাজত পুৰুষৰ সমানে অংশগ্ৰহণ নিশ্চিত কৰিবলৈ এনে সামগ্ৰী সুলভ মূল্যত উপলব্ধ হোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। লগতে আবেদনত এই কথাও উল্লেখ কৰা হৈছিল যে পাকিস্তানৰ বহু মহিলা আৰু কিশোৰীয়ে ব্যয়বহুল চেনিটাৰী সামগ্ৰী কিনিব নোৱাৰি কাপোৰ বা ঘৰুৱা অস্বাস্থ্যসন্মত বিকল্প ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত বিভিন্ন ধৰণৰ সংক্ৰমণ আৰু স্বাস্থ্যজনিত সমস্যাৰ আশংকা বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে পাকিস্তানৰ ছ’চিয়েল মিডিয়াতো এই সন্দৰ্ভত ব্যাপক জনসচেতনতামূলক অভিযান আৰম্ভ হয়। হাজাৰ হাজাৰ লোকে এই প্ৰতিবাদী কাৰ্যসূচীৰ সপক্ষে ছ’চিয়েল মিডিয়াত সমৰ্থন জনায়। ফলত মহিলাসকলৰ স্বাস্থ্য আৰু অৰ্থনৈতিক অধিকাৰক কেন্দ্ৰ কৰি সমগ্ৰ পাকিস্তানতে এই সন্দৰ্ভত প্ৰতিবাদৰ জোৱাৰ উঠে।
চৰকাৰে অৱশেষত বাতিল কৰিলে ‘পিৰিয়ড টেক্স’
বিতৰ্ক আৰু আন্দোলন ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পোৱাৰ পিছতে পাকিস্তান চৰকাৰে নিজৰ সিদ্ধান্ত পুনৰ বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য হয়। দেশখনৰ বিত্তমন্ত্ৰী মুহাম্মদ ঔৰংজেৱে বাজেট ভাষণত ঘোষণা কৰে যে চেনিটাৰী সামগ্ৰী মহিলাসকলৰ স্বাস্থ্য আৰু মৰ্যাদাৰ সৈতে জড়িত এক অত্যাৱশ্যকীয় বস্তু। সেইবাবে ইয়াৰ ওপৰত আৰোপ কৰা ১৮% বিক্ৰী কৰ বাতিল কৰা হ’ব। ইয়াৰ লগতে গৰ্ভনিৰোধক সামগ্ৰীৰ ওপৰত থকা কৰো প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। চৰকাৰৰ মতে, এই পদক্ষেপে জনস্বাস্থ্য সুৰক্ষা আৰু পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ লক্ষ্য অধিক শক্তিশালী কৰি তুলিব। চৰকাৰৰ এই সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী হোৱাৰ পিছত পাকিস্তানৰ বজাৰত ঋতুস্ৰাৱজনিত স্বাস্থ্যসামগ্ৰীৰ মূল্য হ্ৰাস পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে।
‘পিৰিয়ড টেক্স’ বাতিলৰ সিদ্ধান্তৰ সুদূৰপ্ৰসাৰী প্ৰভাৱ
‘পিৰিয়ড টেক্স’ বাতিল হোৱাটো পাকিস্তানৰ লাখ লাখ মহিলা আৰু কিশোৰীৰ বাবে এক স্বস্তিদায়ক খবৰ। ইয়াৰ ফলত ঋতুস্ৰাৱজনিত স্বাস্থ্যসামগ্ৰী অধিক সুলভ আৰু সহজলভ্য হ’ব। বিশেষকৈ পাকিস্তানৰ নিম্ন আয়ৰ পৰিয়ালসমূহে ইয়াৰ পৰা সৰ্বাধিক লাভান্বিত হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। UNICEFৰ তথ্য অনুসৰি, পাকিস্তানত এতিয়াও সীমিত সংখ্যক মহিলা আৰু কিশোৰীয়ে বাণিজ্যিকভাৱে উৎপাদিত চেনিটাৰী সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ অন্যতম কাৰণ হৈছে উচ্চ মূল্য। বহুতে এতিয়াও কাপোৰ বা অন্যান্য ঘৰুৱা বিকল্পৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল, যাৰ ফলত স্বাস্থ্যজনিত জটিলতাৰ আশংকা বৃদ্ধি পায়।
এই প্ৰতিবেদন যুগুতাইছে মানসজ্যোতিয়ে
এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ
