সাধাৰণতে বৰষুণৰ পিছত আকাশত দেখা পোৱা ৰামধেনুৱে সৰু-ডাঙৰ সকলোকে মুহিত কৰে। কিন্তু আপুনি কেতিয়াবা ভাবিছেনে—ৰামধেনু সদায় ধনুৰ দৰে বেঁকা আকৃতিৰেই কিয় দেখা যায়? ই কিয় কেতিয়াও পোন ৰেখাৰ দৰে দেখা নাযায়? ইয়াৰ আঁৰত আছে পোহৰ, পানীৰ ক্ষুদ্ৰ টোপাল আৰু এক নিৰ্দিষ্ট কোণৰ বিজ্ঞান।
ৰামধেনু কেনেকৈ সৃষ্টি হয়?
ৰামধেনু সৃষ্টি হ’বলৈ তিনিটা মূল উপাদানৰ প্ৰয়োজন হয়— সূৰ্যৰ পোহৰ, বায়ুমণ্ডলত ভাঁহি থকা পানীৰ সূক্ষ্ম টোপাল আৰু পোহৰৰ সঠিক কোণ। যেতিয়া সূৰ্যৰ পোহৰৰ কিৰণ পানীৰ টোপালত পৰে, তেতিয়া সেই পোহৰ টোপালৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি বেঁকা হয় (প্ৰতিসৰণ), ভিতৰত প্ৰতিফলিত হয় আৰু পুনৰ বাহিৰলৈ ওলাই আহোঁতে সাতটা ৰঙত বিভক্ত হয়। এই ৰঙসমূহ হৈছে—বেঙুনীয়া, নীলা, আকাশী নীলা, সেউজীয়া, হালধীয়া, কমলা আৰু ৰঙা। সাধাৰণতে প্ৰায় ৪২ ডিগ্ৰী কোণত এই ৰঙবোৰ স্পষ্টভাৱে দেখা যায় আৰু তাৰ ফলতেই ৰামধেনুৰ সৃষ্টি হয়।
ৰামধেনু পোন ৰেখাৰ দৰে নহয় কিয়?
ৰামধেনু পোন ৰেখাত সৃষ্টি নহয়, কাৰণ ইয়াক দেখিবলৈ পোহৰ আৰু পানীৰ টোপালৰ মাজত এক নিৰ্দিষ্ট কোণৰ প্ৰয়োজন হয়। এই নিৰ্দিষ্ট কোণত প্ৰতিটো পানীৰ টোপালৰ পৰা ওলাই অহা পোহৰে এক বৃত্ত গঠন কৰে। সেয়েহে ৰামধেনুৰ প্ৰকৃত আকৃতি হৈছে এটা সম্পূৰ্ণ বৃত্ত। কিন্তু আমি সাধাৰণতে মাটিত থকাৰ বাবে পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠই বৃত্তটোৰ তলৰ অংশ ঢাকি ৰাখে। ফলস্বৰূপে আমাৰ চকুত কেৱল ওপৰৰ অৰ্ধাংশহে দেখা যায়, যিটো ধনুৰ আকৃতিৰ দৰে লাগে।
সাধাৰণতে কেতিয়া ৰামধেনু দেখা যায়?
ৰামধেনু দেখা যাবলৈ দুটা চর্ত পূৰণ হ’ব লাগিব— আকাশত পানীৰ টোপাল বা লঘু বৰষুণ থাকিব লাগিব আৰু একে সময়তে সূৰ্যৰ পোহৰো থাকিব লাগিব। সেয়েহে সাধাৰণতে লঘু বৰষুণৰ পিছত, বিশেষকৈ যেতিয়া ডাৱৰ আঁতৰি সূৰ্য ওলাই আহে, তেতিয়া আকাশত ৰামধেনু স্পষ্টভাৱে দেখা যায়।
কেতিয়াবা ৰামধেনু সৰু বা ডাঙৰ আকাৰত দেখা যায়
দুপৰীয়া সময়ত সূৰ্য মূৰৰ ওপৰত থকাৰ বাবে ৰামধেনু হয় একেবাৰে দেখা নাযায়, নহ’লে অতি সৰু যেন লাগে। কিন্তু সূৰ্য আকাশত নিম্ন অৱস্থানত থাকিলে ৰামধেনু অধিক ডাঙৰ আৰু স্পষ্টভাৱে দেখা যায়।
ডাবল ৰেইনবো (Double Rainbow) কেনেকৈ হয়?
কেতিয়াবা আকাশত একেলগে দুটা ৰামধেনু দেখা যায়। ইয়াক ডাবল ৰেইনবো বুলি কোৱা হয়। এনে ঘটনা তেতিয়াই ঘটে, যেতিয়া সূৰ্যৰ পোহৰ পানীৰ টোপালৰ ভিতৰত এবাৰৰ সলনি দুবাৰ প্ৰতিফলিত হয়। ফলত প্ৰথম ৰামধেনুৰ ওপৰত আন এটা তুলনামূলকভাৱে ম্লান ৰামধেনু গঠন হয়। এই দ্বিতীয় ৰামধেনুত ৰঙসমূহৰ ক্ৰম প্ৰথমটোৰ বিপৰীত দিশত থাকে। ৰামধেনু কেৱল প্ৰকৃতিৰ এক মনোমোহা দৃশ্যই নহয়, ই পোহৰ, পানী আৰু পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ এক চমৎকাৰ উদাহৰণো।
এই প্ৰতিবেদন যুগুতাইছে মানসজ্যোতিয়ে
এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ

















