মুদ্ৰাস্ফীতিৰ এই কঠিন সময়ত সাধাৰণ গ্ৰাহকৰ বাবে আহিছে কিছু সকাহৰ খবৰ। কেঁচামালৰ মূল্য বৃদ্ধি, যোগানৰ সমস্যা আৰু পৰিবহণ ব্যয় বৃদ্ধিৰ দৰে প্ৰত্যাহ্বানৰ মাজতো দেশৰ আগশাৰীৰ FMCG (দ্ৰুত বিক্ৰী হোৱা নিত্য ব্যৱহাৰ্য সামগ্ৰী) কোম্পানীসমূহে মূল্যবৃদ্ধিৰ সম্পূৰ্ণ বোজা গ্ৰাহকৰ ওপৰত জাপি দিয়া নাই। ITC, Hindustan Unilever, Godrej Consumer, Emami, Havells, Reliance Retail আৰু Aditya Birla Lifestyleৰ দৰে বৃহৎ কোম্পানীসমূহে খৰচ নিয়ন্ত্ৰণৰ নতুন কৌশল গ্ৰহণ কৰিছে।
প্ৰতিটো সামগ্ৰীৰ দাম বৃদ্ধি কৰাৰ পৰিৱৰ্তে কোম্পানীসমূহে নিজৰ আভ্যন্তৰীণ খৰচ হ্ৰাস কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে বজাৰত গ্ৰাহকৰ চাহিদা অক্ষুণ্ণ ৰখাৰ লগতে বিক্ৰীৰ গতি বজাই ৰখা।
কেঁচামালৰ মূল্যবৃদ্ধিয়ে বৃদ্ধি কৰিছে কোম্পানীসমূহৰ চাপ
শেহতীয়াকৈ কেঁচামালৰ মূল্য বৃদ্ধিয়ে বিভিন্ন কোম্পানীৰ ব্যয়ৰ হিচাপ-নিকাচত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছে। ‘ইকনমিক টাইমছ’ৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, শেহতীয়া ত্ৰৈমাসিকৰ ফলাফল প্ৰকাশৰ সময়ত কেইবাটাও কোম্পানীয়ে কেঁচামালৰ মূল্য বৃদ্ধি, যোগান ব্যৱস্থাত ব্যাঘাত আৰু পৰিবহণ ব্যয় বৃদ্ধিৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।
Godrej Consumer Productsৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আছিফ মালবাৰীৰ মতে, বিগত তিনিমাহত পাম অইলসহ খাৰুৱা তেলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত সামগ্ৰীৰ মূল্য তীব্ৰভাৱে বৃদ্ধি পাইছে। ইয়াৰ ফলত কেঁচামালৰ ব্যয় বিগত কেইবাবছৰৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক স্তৰত উপনীত হৈছে। কোম্পানীটোৰ অধিকাংশ সামগ্ৰী নিৰ্দিষ্ট মূল্যৰ পেকেটত বিক্ৰী কৰা হয়। সেয়েহে মূল্যবৃদ্ধিৰ ক্ষেত্ৰত কোম্পানীটোৱে যথেষ্ট সাৱধানতা অৱলম্বন কৰিছে। খৰচ ৰাহি কৰা আৰু ব্যৱসায়িক বিনিয়োগ অধিক দক্ষতাৰে পৰিচালনা কৰাৰ জৰিয়তে কোম্পানীটোৱে সীমিত পৰিমাণৰ মূল্যবৃদ্ধিৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিছে।
খৰচ কমাবলৈ কি কৰিছে কোম্পানীসমূহে?
কোম্পানীসমূহে সামগ্ৰীৰ দাম বৃদ্ধিৰ পৰা আঁতৰি থাকিবলৈ বিভিন্ন নতুন কৌশল গ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে বিক্ৰেতাৰ সংখ্যা হ্ৰাস কৰি নিৰ্বাচিত বিক্ৰেতাৰ সৈতে অধিক পৰিমাণৰ সামগ্ৰী ক্ৰয়ৰ চুক্তি কৰা। একাধিক বিক্ৰেতাৰ সৈতে কাম কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নিৰ্দিষ্ট কেইজনমান বিক্ৰেতাৰ পৰা বৃহৎ পৰিমাণৰ সামগ্ৰী ক্ৰয় কৰিলে কম মূল্যত সামগ্ৰী লাভ কৰাৰ সুযোগ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ ফলত উৎপাদন ব্যয় হ্ৰাস পায় আৰু গ্ৰাহকৰ ওপৰত মূল্যবৃদ্ধিৰ চাপ কিছু পৰিমাণে কমে।
দেশৰ অন্যতম বৃহৎ খুচুৰা ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান Reliance Retail-এও এই কৌশল গ্ৰহণ কৰিছে। কোম্পানীটোৰ মুখ্য বিত্তীয় বিষয়া দীনেশ তালুজাৰ মতে, মুদ্ৰাস্ফীতি দুবছৰৰ উচ্চতম স্তৰত উপনীত হোৱাৰ ফলত গ্ৰাহকৰ ক্ৰয় ক্ষমতা প্ৰভাৱিত হৈছে। এই পৰিস্থিতিত Reliance Retailএ অধিক চাহিদা থকা বজাৰসমূহ চিনাক্ত কৰি মূল্যবৃদ্ধি নকৰাকৈ লাভজনকতা উন্নত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াৰ বাবে কোম্পানীটোৱে কম সংখ্যক বিক্ৰেতাৰ সৈতে কাম কৰি খৰচ নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিছে।
আনহাতে, Aditya Birla Lifestyle Brandsৰ পৰিচালন সঞ্চালক আশীষ দীক্ষিতে জানিবলৈ দিছে যে কোম্পানীটোৱে প্ৰায় ৬ শতাংশ মূল্যবৃদ্ধিৰ জৰিয়তে ব্যয়ৰ কিছু অংশ পূৰণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। কিন্তু বৃদ্ধি পোৱা খৰচৰ সম্পূৰ্ণ বোজা গ্ৰাহকৰ ওপৰত জাপি দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে বিক্ৰেতাসকলৰ সৈতে আলোচনা কৰি খৰচ হ্ৰাস কৰাৰ ব্যৱস্থাও গ্ৰহণ কৰা হৈছে। প্ৰতিচ্ছবি
সামগ্ৰীৰ দাম সীমিত কৰি ৰখাৰ এই কৌশলে কোম্পানীসমূহৰ লাভৰ হাৰত চাপ সৃষ্টি কৰিছে। জুলাইৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈ চলা ত্ৰৈমাসিকত বহু বৃহৎ FMCG কোম্পানীয়ে কেঁচামালৰ মূল্যবৃদ্ধিৰ একাংশ নিজে বহন কৰাৰ ফলত লাভৰ হাৰ হ্ৰাস পোৱা দেখা গৈছে। Emamiৰ পৰিচালন সঞ্চালক হৰ্ষবৰ্ধন আগৰৱালাৰ মতে, কিছুমান ৰাজ্যত কম বৰষুণ বা খৰাং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হ’লেও সামগ্ৰীৰ চাহিদাত বিশেষ প্ৰভাৱ পৰা নাই। অৱশ্যে বৰ্তমান সময়ত মুদ্ৰাস্ফীতিয়েই কোম্পানীসমূহৰ বাবে আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তাৰ বিষয় হৈ পৰিছে।
সৰু পেকেটত সামগ্ৰীৰ পৰিমাণ হ্ৰাস
কোম্পানীসমূহে গ্ৰাহকক সকাহ দিয়াৰ চেষ্টা কৰিলেও সকলো ক্ষেত্ৰতে মূল্যবৃদ্ধি সম্পূৰ্ণৰূপে এৰাই চলা সম্ভৱ হোৱা নাই। বিগত দুটা ত্ৰৈমাসিকত ব্ৰেণ্ডেড কাপোৰ, নিত্য ব্যৱহাৰ্য সামগ্ৰী, চাবোন, চেম্পু, ব্যক্তিগত যত্নৰ সামগ্ৰী আৰু পেকেটজাত খাদ্যৰ মূল্য গড়ে ৩ৰ পৰা ৬ শতাংশলৈ বৃদ্ধি পাইছে। ইয়াৰ উপৰি ৫টকা, ১০টকা আৰু ২০টকাৰ দৰে নিৰ্দিষ্ট মূল্যৰ পেকেটসমূহৰ দাম একে ৰাখি ভিতৰত থকা সামগ্ৰীৰ পৰিমাণ বা ওজন হ্ৰাস কৰা হৈছে। অৰ্থাৎ গ্ৰাহকে একে দামতে সামগ্ৰী ক্ৰয় কৰিলেও আগৰ তুলনাত কম পৰিমাণৰ সামগ্ৰী লাভ কৰিছে। এই প্ৰক্ৰিয়াক সাধাৰণতে ‘শ্ৰিংকফ্লেচন’ (Shrinkflation) বুলি কোৱা হয়।
বিগত দুটা ত্ৰৈমাসিকত বজাৰত গ্ৰাহকৰ চাহিদা ক্ৰমাগতভাৱে উন্নত হোৱাটো কোম্পানীসমূহৰ বাবে এক ইতিবাচক দিশ। শেহতীয়া উৎসৱৰ বতৰতো বহু কোম্পানীয়ে বছৰৰ তুলনাত দুটা অংকৰ শক্তিশালী বিক্ৰী বৃদ্ধিৰ তথ্য প্ৰকাশ কৰিছে। কিন্তু ভৱিষ্যতে মূল্যবৃদ্ধিৰ সম্ভাৱনা সম্পূৰ্ণৰূপে নোহোৱা হোৱা নাই। Britannia, Hindustan Unilever আৰু Havellsৰ দৰে কোম্পানীসমূহে ইংগিত দিছে যে কেঁচামালৰ মূল্য আৰু উৎপাদন ব্যয় অধিক বৃদ্ধি পালে সামগ্ৰীৰ দাম পুনৰ বৃদ্ধি কৰিবলগীয়া হ’ব পাৰে।
সামগ্ৰিকভাৱে ক’বলৈ গ’লে, মুদ্ৰাস্ফীতিৰ চাপৰ মাজতো FMCG কোম্পানীসমূহে গ্ৰাহকৰ ক্ৰয় ক্ষমতা আৰু বজাৰৰ চাহিদা বজাই ৰাখিবলৈ মূল্যবৃদ্ধিৰ পৰিৱৰ্তে খৰচ নিয়ন্ত্ৰণৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিছে। অৱশ্যে কেঁচামালৰ মূল্যৰ গতিপথৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি আগন্তুক দিনত নিত্য ব্যৱহাৰ্য সামগ্ৰীৰ দামৰ পৰিৱৰ্তন ঘটাৰ সম্ভাৱনা থাকিব।
এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ

















