ঘৰতেই পৰি আছে ৩৫,০০০ টন সোণ, তথাপিও ঋণগ্ৰস্ত হৈ হাত পাতিছো আনলৈ…

আমি ভাৰতীয়সকলে সোণক কেৱল অলংকাৰ বা সঞ্চয় হিচাপেই নাচায়, ইয়াক এক মূল্যৱান সম্পদ হিচাপে গণ্য কৰো। ভাৰতীয় পৰিয়ালসমূহৰ হাতত বিপুল পৰিমাণৰ সোণ জমা হৈ আছে। অনুমান অনুসৰি ভাৰতীয়সকলৰ হাতত প্ৰায় ৩৫,০০০ টন সোণ আছে। ইয়াৰ মূল্য দেশৰ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন বা GDPৰ এক বৃহৎ অংশৰ সমান।
কিন্তু সমস্যাটো হ’ল—এই বিপুল সোণৰ এটা ডাঙৰ অংশ ঘৰৰ লকাৰ, আলমাৰী আৰু ব্যক্তিগত ভল্টত পৰি আছে। অৰ্থাৎ দেশৰ হাতত সম্পদ আছে, কিন্তু সেই সম্পদৰ অধিকাংশই অৰ্থনীতিৰ বাবে সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ হোৱা নাই। ইয়াৰ বিপৰীতে ভাৰত বিভিন্ন সময়ত বিদেশী পুঁজিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হয়। FDI, FPI আৰু বিদেশী জমাৰ জৰিয়তে দেশলৈ ধন আহে। সেয়েহে প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়—দেশৰ ভিতৰতে যেতিয়া ইমান বৃহৎ সম্পদ আছে, তেন্তে তাক ব্যৱহাৰ কৰি অৰ্থনীতি শক্তিশালী কৰিব নোৱাৰিনে?

সোণ আমদানিত বিপুল বৈদেশিক মুদ্ৰা ব্যয়

ভাৰত বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ সোণ ক্ৰেতা। দেশত প্ৰতি বছৰে বিপুল পৰিমাণৰ সোণ আমদানি হয়। আনহাতে, সোণৰ চাহিদাৰ এটা ডাঙৰ অংশ পূৰণ কৰিবলৈ বিদেশলৈ বহু বিলিয়ন ডলাৰ পঠিয়াবলগীয়া হয়। সোণ আমদানিৰ ফলত দেশৰ বৈদেশিক মুদ্ৰাৰ ওপৰত চাপ পৰে। ভাৰতৰ আমদানি যদি ৰপ্তানিতকৈ অধিক হয়, তেন্তে চলিত হিচাপ বা Current Account Deficit সৃষ্টি হয়। সোণৰ আমদানি এই ঘাটিৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰক। অৰ্থাৎ, দেশৰ মানুহে সোণ কিনিবলৈ বিদেশলৈ ধন পঠিয়াই আছে, অথচ দেশৰ পৰিয়ালসমূহৰ হাতত ইতিমধ্যে বিপুল পৰিমাণৰ সোণ আছে। এই পৰিস্থিতিটোক সহজ ভাষাত এনেদৰে ক’ব পাৰি—ঘৰত ধন-সম্পদ পৰি আছে, কিন্তু সেই সম্পদ ব্যৱহাৰ নকৰি নতুনকৈ বাহিৰৰ পৰা ধন ধাৰ লৈ অহা হৈছে।

প্ৰকৃত সোণক কেনেকৈ অৰ্থনীতিত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি?

এই সমস্যাৰ সমাধান হিচাপে কেইবাটাও নতুন চিন্তা আগবঢ়োৱা হৈছে। মূল উদ্দেশ্য হৈছে মানুহৰ হাতত থকা সোণ বিক্ৰী কৰিবলৈ বাধ্য নকৰাকৈ সেই সম্পদক অৰ্থনীতিত সক্ৰিয় কৰা।

১. সোণক ডিজিটেল সম্পদলৈ ৰূপান্তৰ

প্ৰথম ধাৰণাটো হৈছে ভৌতিক সোণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ডিজিটেল সম্পদ সৃষ্টি কৰা।
উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো প্ৰতিষ্ঠানে ভাৰতৰ ভিতৰত সুৰক্ষিত ভল্টত ৰখা প্ৰকৃত সোণৰ বিপৰীতে ডিজিটেল গোল্ড টোকেন বা সোণ সমৰ্থিত ষ্টেবলকইন সৃষ্টি কৰিব পাৰে। অৱশ্যেই ইয়াৰ বাবে শক্তিশালী নিয়ম, সম্পূৰ্ণ স্বচ্ছতা আৰু চৰকাৰ তথা RBIৰ কঠোৰ নিয়ন্ত্ৰণ প্ৰয়োজন। প্ৰতিটো ডিজিটেল ইউনিটৰ বিপৰীতে সঁচাকৈয়ে সমমূল্যৰ সোণ মজুত আছে নে নাই, সেইটো নিশ্চিত কৰিব লাগিব। এনে ব্যৱস্থা সফল হ’লে সোণ কেৱল লকাৰত পৰি নাথাকি অৰ্থনৈতিক লেনদেনৰ অংশ হ’ব পাৰে।

২. সোণৰ মুদ্ৰাকৰণ আঁচনি নতুন ৰূপত

ভাৰতত Gold Monetisation Scheme আছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে মানুহৰ ঘৰত থকা অচল সোণ বেংকিং ব্যৱস্থালৈ আনি তাৰ পৰা অৰ্থনৈতিক লাভ সৃষ্টি কৰা। কিন্তু পূৰ্বৰ ব্যৱস্থাত মানুহৰ আগ্ৰহ সীমিত আছিল। সেয়েহে নতুন ব্যৱস্থাটো অধিক সহজ আৰু আকৰ্ষণীয় কৰিব লাগিব। মানুহে যাতে সহজে জুৱেলাৰ বা অনুমোদিত কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে নিজৰ অচল সোণ জমা কৰিব পাৰে, তাৰ ব্যৱস্থা কৰিব পাৰি। তাৰ বিনিময়ত তেওঁলোকে সুদ বা অন্য আৰ্থিক সুবিধা লাভ কৰিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত ঘৰত পৰি থকা সোণ পুনৰ ব্যৱহাৰ হ’ব আৰু দেশৰ নতুনকৈ সোণ আমদানি কৰাৰ প্ৰয়োজন কিছু পৰিমাণে কমিব।

৩. নতুন ধৰণৰ Gold Bond

তৃতীয় ধাৰণাটো হৈছে অধিক আকৰ্ষণীয় Gold Bond সৃষ্টি কৰা।
ভাৰতীয়সকলে ইতিমধ্যে সোণৰ বিস্কুট, বাৰ আৰু অলংকাৰত বিপুল ধন বিনিয়োগ কৰে। যদি চৰকাৰে সোণৰ মূল্যৰ সৈতে সংযুক্ত, সুদ প্ৰদান কৰা আৰু বৈদেশিক মুদ্ৰাৰ উঠা-নমাৰ পৰা বিনিয়োগকাৰীক সুৰক্ষা দিয়া বণ্ড প্ৰৱৰ্তন কৰে, তেন্তে বহু লোক ভৌতিক সোণৰ সলনি এই বণ্ডত বিনিয়োগ কৰিব পাৰে। ইয়াৰ এটা ডাঙৰ সুবিধা হ’ব—মানুহৰ সঞ্চয় সোণৰ ৰূপত পৰি নাথাকি চৰকাৰী আৰু বিত্তীয় ব্যৱস্থাৰ ভিতৰলৈ আহিব। একেসময়তে, চৰকাৰৰ বাবেও নতুন ধন সংগ্ৰহৰ সুযোগ সৃষ্টি হ’ব পাৰে আৰু ঋণ লোৱাৰ খৰচ কমাব পৰা যাব পাৰে।

৪. সোণ প্ৰকাশ আঁচনি

আন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰস্তাৱ হৈছে Gold Disclosure Scheme
দেশৰ বহু পৰিয়াল আৰু ব্যক্তিৰ হাতত কিমান সোণ আছে, তাৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য চৰকাৰৰ হাতত নাই। ইয়াৰ এটা অংশ আনুষ্ঠানিক অৰ্থনীতিৰ বাহিৰত থাকিব পাৰে। সেয়েহে চৰকাৰে সহজ আৰু বিশ্বাসযোগ্য পদ্ধতিৰে মানুহক নিজৰ সোণ ঘোষণা কৰাৰ সুযোগ দিব পাৰে। তাৰ বিনিময়ত কৰ পৰিশোধ অথবা চৰকাৰে নিৰ্ধাৰণ কৰা বণ্ডত বিনিয়োগৰ সুযোগ দিব পাৰি। কিন্তু এনে আঁচনি সফল কৰিবলৈ মানুহৰ মাজত ভয় সৃষ্টি কৰিব নালাগে। চৰকাৰে স্পষ্ট কৰিব লাগিব যে নিয়ম মানি স্বেচ্ছাই সোণ ঘোষণা কৰা লোকক অযথা হয়ৰানি কৰা নহ’ব।

সোণৰ সৈতে জড়িত ব্যৱসায়ো লাভৱান হ’ব

সোণক অৰ্থনীতিত সক্ৰিয় কৰিলে কেৱল চৰকাৰেই লাভ নকৰিব। ইয়াৰ ফলত জুৱেলাৰ, সোণ শোধনাগাৰ, বেংক আৰু অন্যান্য বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানেও লাভৱান হ’ব পাৰে। মানুহেও নিজৰ অচল সম্পদৰ পৰা সুদ বা অন্য আৰ্থিক সুবিধা লাভ কৰিব পাৰিব। আটাইতকৈ ডাঙৰ লাভ হ’ব দেশৰ বৈদেশিক মুদ্ৰা সঞ্চয়ৰ ক্ষেত্ৰত। যদি দেশৰ ভিতৰত থকা সোণৰ এটা অংশ পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা যায়, তেন্তে বিদেশৰ পৰা সোণ আমদানি কৰাৰ প্ৰয়োজন কিছু পৰিমাণে কমিব পাৰে।

উচ্চ পৰ্যায়ৰ টাস্ক ফ’ৰ্চৰ প্ৰয়োজন

এই সকলো ব্যৱস্থা সফল কৰিবলৈ কেৱল এটা আঁচনি ঘোষণা কৰিলেই নহ’ব। RBI, বিত্ত মন্ত্ৰালয়, কৰ বিশেষজ্ঞ, বেংক, জুৱেলাৰ আৰু সোণ শোধনাগাৰৰ প্ৰতিনিধিক লৈ এটা উচ্চ পৰ্যায়ৰ টাস্ক ফ’ৰ্চ গঠন কৰিব পাৰি। প্ৰথমে কেইখনমান ঠাইত পাইলট প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰি ফলাফল পৰীক্ষা কৰিব লাগে। যি ব্যৱস্থা সফল হ’ব, তাক পিছত সমগ্ৰ দেশতে প্ৰয়োগ কৰিব পাৰি।

ভাৰতৰ সমস্যাটো সোণৰ অভাৱ নহয়, বৰং সোণৰ সঠিক ব্যৱহাৰৰ অভাৱ। দেশৰ পৰিয়ালসমূহৰ হাতত থকা বিপুল সোণ যদি সুৰক্ষিত, স্বচ্ছ আৰু আকৰ্ষণীয় পদ্ধতিৰে অৰ্থনীতিৰ সৈতে সংযোগ কৰিব পৰা যায়, তেন্তে বিদেশী পুঁজিৰ ওপৰত কিছু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীলতা কমিব পাৰে। অৱশ্যে এই কাম সহজ নহয়। মানুহৰ সোণৰ সৈতে আৱেগিক সম্পৰ্ক আছে আৰু যিকোনো আঁচনিত মানুহৰ বিশ্বাস অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। সেয়েহে চৰকাৰে স্বচ্ছতা, সুৰক্ষা আৰু ভাল লাভৰ নিশ্চয়তা দিব লাগিব। সঠিক নীতি আৰু পৰিকল্পনাৰে ঘৰত বহু বছৰ ধৰি অচল হৈ থকা সোণ কেৱল অলংকাৰ হৈ নাথাকি দেশৰ অৰ্থনৈতিক শক্তিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎস হৈ উঠিব পাৰে।

এই প্ৰতিবেদন যুগুতাইছে মানসজ্যোতিয়ে

এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ