পৃথিৱীৰ ভৱিষ্যতক লৈ পুনৰ আৰম্ভ হৈছে চৰ্চা। চলিত বৰ্ষৰ ১৩ নৱেম্বৰৰ দিনটোত মানৱ সভ্যতাৰ বাবে এক ভয়াৱহ পৰিস্থিতি সৃষ্টি হ’ব নেকি? প্ৰায় ছয় দশক পূৰ্বে এগৰাকী বিজ্ঞানীয়ে কৰা ভৱিষ্যদ্বাণীক কেন্দ্ৰ কৰি ছ’চিয়েল মিডিয়াত নতুনকৈ চৰ্চা আৰম্ভ হৈছে। কিছুমান প্ৰচাৰত দাবী কৰা হৈছে যে সেই দিনটোতে পৃথিৱী ধ্বংস হ’ব পাৰে। আনকি পৃথিৱীৰ দিশে বৃহৎ ধুমকেতু আহি থকা বুলিও বিভিন্ন দাবী প্ৰচাৰ কৰা হৈছে।
কিন্তু এই দাবীবোৰৰ প্ৰকৃত সত্য কি? সঁচাকৈয়ে ১৩ নৱেম্বৰত পৃথিৱী ধ্বংস হোৱাৰ আশংকা আছে নেকি? নে এটা পুৰণি বৈজ্ঞানিক গৱেষণাক ভুলকৈ ব্যাখ্যা কৰি মানুহৰ মাজত আতংকৰ সৃষ্টি কৰা হৈছে?
বৈজ্ঞানিক তথ্য অনুসৰি, ১৩ নৱেম্বৰত পৃথিৱী ধ্বংস হ’ব বুলি কৰা দাবীৰ কোনো ভিত্তি নাই। এই চৰ্চাৰ মূলতে আছে ১৯৬০ চনত প্ৰকাশিত এটা গৱেষণা-পত্ৰ, য’ত দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পোৱা বিশ্বৰ জনসংখ্যাৰ ভৱিষ্যৎ সম্পৰ্কে এটা গাণিতিক হিচাপ আগবঢ়োৱা হৈছিল।
১৯৬০ চনৰ বিজ্ঞানী হাইঞ্জ ভন ফৰেষ্টাৰৰ ভৱিষ্যদ্বাণী
এই বিষয়টোৰ সৈতে জড়িত বিজ্ঞানীগৰাকী হৈছে হাইঞ্জ ভন ফৰেষ্টাৰ। তেওঁ আছিল এগৰাকী পদাৰ্থবিজ্ঞানী আৰু চাইবাৰনেটিক্সৰ গৱেষক। ১৯৬০ চনৰ ৪ নৱেম্বৰত বিখ্যাত বিজ্ঞান আলোচনী Scienceত হাইঞ্জ ভন ফৰেষ্টাৰ আৰু তেওঁৰ সহযোগী পেট্ৰিচিয়া এম. মোৰা আৰু লৰেন্স ডব্লিউ. এমিঅ’ই Doomsday: Friday, 13 November, A.D. 2026 শীৰ্ষক এখন গৱেষণা-পত্ৰ প্ৰকাশ কৰিছিল। গৱেষণাখনত বিশ্বৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ অতীতৰ তথ্য বিশ্লেষণ কৰি ভৱিষ্যতে জনসংখ্যা কেনেদৰে বৃদ্ধি পাব পাৰে, তাৰ এটা গাণিতিক মডেল আগবঢ়োৱা হৈছিল।
সেই সময়ত বিশ্বৰ জনসংখ্যা দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাইছিল। চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ উন্নতি, স্বাস্থ্যসেৱাৰ বিস্তাৰ আৰু মৃত্যুৰ হাৰ হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত অধিকসংখ্যক লোক জীয়াই থাকিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ফলত জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ বিষয়টোৱে বিজ্ঞানী আৰু গৱেষকসকলৰ মাজত বিশেষ গুৰুত্ব লাভ কৰিছিল।
হাইঞ্জ ভন ফৰেষ্টাৰ আৰু তেওঁৰ সহযোগীসকলে সেই সময়ৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ ধাৰা বিশ্লেষণ কৰি এই সিদ্ধান্তত উপনীত হৈছিল যে জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ গতি একে ধৰণে অব্যাহত থাকিলে ২০২৬ চনৰ ১৩ নৱেম্বৰত তেওঁলোকৰ গাণিতিক মডেলত জনসংখ্যাৰ পৰিমাণ অসীমৰ ফালে আগবাঢ়িব।
এই তাৰিখটোক কেন্দ্ৰ কৰিয়েই গৱেষণাখনৰ নামত ‘Doomsday’ অৰ্থাৎ প্ৰলয় বা ধ্বংসৰ দিন শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু মন কৰিবলগীয়া কথা যে এয়া আছিল জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ এটা গাণিতিক হিচাপ, কোনো ধুমকেতুৰ আঘাত বা পৃথিৱী ধ্বংসৰ বৈজ্ঞানিক ঘোষণা নহয়।
১৩ নৱেম্বৰ তাৰিখটো কিয় ইমান চৰ্চিত?
এই ঘটনাৰ আটাইতকৈ আকৰ্ষণীয় দিশটো হৈছে ১৩ নৱেম্বৰ, ২০২৬ তাৰিখটো। গৱেষকসকলে অতীতৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ তথ্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এটা গাণিতিক সমীকৰণ প্ৰস্তুত কৰিছিল। সেই সমীকৰণ অনুসৰি জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ গতি ক্ৰমাগতভাৱে বাঢ়ি থাকিলে এটা সময়ত জনসংখ্যাৰ গাণিতিক মান অসীমৰ ওচৰ চাপিব।
কিন্তু বাস্তৱ পৃথিৱীত জনসংখ্যা বৃদ্ধি কোনো গাণিতিক সমীকৰণৰ নিৰ্ধাৰিত নিয়ম অনুসৰি চিৰদিন চলি নাথাকে। মানুহৰ জন্মৰ হাৰ, মৃত্যুৰ হাৰ, চিকিৎসা ব্যৱস্থা, শিক্ষা, অৰ্থনৈতিক অৱস্থা, পৰিয়াল পৰিকল্পনা আৰু সামাজিক পৰিৱৰ্তনে জনসংখ্যাৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলায়। সেয়েহে ১৯৬০ চনত কৰা এই হিচাপক আজিৰ পৃথিৱীৰ অৱস্থাৰ সৈতে মিলাই চালে স্পষ্ট হয় যে সেই সময়ৰ অনুমান বাস্তৱত একে ধৰণে কাৰ্যকৰী হোৱা নাই।
পৃথিৱী ধ্বংস কৰিব পৰা বৃহৎ ধুমকেতু সঁচাকৈয়ে আহি আছে নেকি?
এইখিনিতে আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নটো উত্থাপন হয়। ১৩ নৱেম্বৰত পৃথিৱীলৈ বৃহৎ ধুমকেতু আহিব আৰু তাৰ ফলত পৃথিৱী ধ্বংস হ’ব বুলি যিবোৰ দাবী কৰা হৈছে, সেইবোৰ কিমান সত্য? উপলব্ধ তথ্য অনুসৰি, হাইঞ্জ ভন ফৰেষ্টাৰ আৰু তেওঁৰ সহযোগীসকলৰ ১৯৬০ চনৰ গৱেষণাত কোনো ধুমকেতুৰ পৃথিৱীৰ সৈতে সংঘৰ্ষৰ কথা কোৱা হোৱা নাছিল। গৱেষণাখনৰ বিষয় আছিল মানৱ জনসংখ্যাৰ সম্ভাৱ্য বৃদ্ধি। অৰ্থাৎ, জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ সৈতে জড়িত এটা গাণিতিক অনুমানক পিছলৈ পৃথিৱী ধ্বংসৰ ভৱিষ্যদ্বাণী হিচাপে উপস্থাপন কৰাটো তথ্যৰ সঠিক ব্যাখ্যা নহয়।
সাধাৰণতে ধুমকেতু বা গ্ৰহাণুৰ পৰা পৃথিৱীলৈ বিপদৰ আশংকা নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ মহাকাশীয় বস্তুটোৰ কক্ষপথ, আকাৰ, গতি আৰু পৃথিৱীৰ পৰা দূৰত্ব বিজ্ঞানীসকলে পৰ্যবেক্ষণ কৰে। কেৱল কোনো এটা তাৰিখৰ সৈতে পুৰণি ভৱিষ্যদ্বাণীৰ মিল থকাৰ বাবেই পৃথিৱীত মহাকাশীয় বস্তুৰ আঘাত হ’ব বুলি সিদ্ধান্ত ল’ব নোৱাৰি। সেয়েহে ১৩ নৱেম্বৰত পৃথিৱী ধ্বংস কৰিব পৰা বৃহৎ ধুমকেতু আহি আছে বুলি দাবী কৰিবলৈ বিশ্বাসযোগ্য বৈজ্ঞানিক প্ৰমাণৰ প্ৰয়োজন। হাইঞ্জ ভন ফৰেষ্টাৰৰ গৱেষণাখনে তেনে কোনো প্ৰমাণ আগবঢ়োৱা নাই।
১৯৬০ চনৰ পিছত বিশ্বৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ পৰিস্থিতি সলনি হ’ল কেনেকৈ?
হাইঞ্জ ভন ফৰেষ্টাৰৰ গৱেষণাৰ সময়ত বিশ্বৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ গতি আছিল যথেষ্ট দ্ৰুত। কিন্তু পৰৱৰ্তী দশকবোৰত বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশত জন্মৰ হাৰ সলনি হ’বলৈ ধৰে। শিক্ষাৰ বিস্তাৰ, নগৰীকৰণ, মহিলাৰ কৰ্মসংস্থাপন, পৰিয়াল পৰিকল্পনা আৰু জীৱন-যাপনৰ পৰিৱৰ্তনে বহু দেশত সন্তানৰ সংখ্যা হ্ৰাস কৰাত ভূমিকা পালন কৰে। আনহাতে, চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু স্বাস্থ্যসেৱাৰ উন্নতিৰ ফলত মানুহৰ গড় আয়ুস বৃদ্ধি পায়। এই পৰিৱৰ্তনসমূহে বিশ্বৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ ধাৰাত বিভিন্ন ধৰণৰ প্ৰভাৱ পেলায়।
ফলত ১৯৬০ চনত কৰা গাণিতিক অনুমানৰ সৈতে বাস্তৱৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ মাজত ক্ৰমাৎ পাৰ্থক্য দেখা যায়। বিশেষকৈ ১৯৯০ৰ দশকৰ পৰাই বিশ্বৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ গতি সেই গৱেষণাত অনুমান কৰা ধাৰাৰ পৰা আঁতৰি আহিবলৈ ধৰে। বৰ্তমান বিশ্বৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ৮.৩ বিলিয়ন। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জনসংখ্যা সম্পৰ্কীয় অনুমান অনুসৰি, বিশ্বৰ জনসংখ্যা এই শতিকাৰ মাজভাগৰ পিছতো বৃদ্ধি পাব পাৰে আৰু পিছলৈ ইয়াৰ বৃদ্ধিৰ গতি হ্ৰাস পাব পাৰে। গতিকে ২০২৬ চনত মানৱ জনসংখ্যা অসীম হৈ পৃথিৱীত জীৱন ধাৰণ অসম্ভৱ হৈ পৰিব বুলি কৰা পুৰণি গাণিতিক অনুমান বাস্তৱত প্ৰতিফলিত হোৱা নাই।
বিজ্ঞানৰ নামত আতংক নহয়, প্ৰয়োজন সঠিক তথ্যৰ
বৰ্তমানৰ ডিজিটেল যুগত পুৰণি বৈজ্ঞানিক গৱেষণা, অসম্পূৰ্ণ তথ্য আৰু অতিশয়োক্তিপূৰ্ণ শিৰোনামৰ জৰিয়তে মানুহৰ মাজত সহজেই আতংকৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰি। পৃথিৱী ধ্বংস, মহাকাশৰ পৰা বিপদ অথবা কোনো নিৰ্দিষ্ট তাৰিখত মানৱ সভ্যতাৰ অন্ত পৰিব বুলি কৰা দাবীয়ে মানুহৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰাটো স্বাভাৱিক। কিন্তু এনে দাবী প্ৰচাৰ কৰাৰ আগতে তাৰ আঁৰৰ প্ৰকৃত তথ্য পৰীক্ষা কৰাটো অত্যন্ত জৰুৰী। হাইঞ্জ ভন ফৰেষ্টাৰৰ ১৯৬০ চনৰ গৱেষণাখন বিজ্ঞানৰ ইতিহাসৰ এটা আকৰ্ষণীয় উদাহৰণ। ই দেখুৱায় যে অতীতৰ তথ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কৰা গাণিতিক অনুমান বাস্তৱৰ পৰিৱৰ্তনৰ লগে লগে ভুল প্ৰমাণিত হ’ব পাৰে।
এই প্ৰতিবেদন যুগুতাইছে মানসজ্যোতিয়ে
এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ

















