দৰমহাৰ উপৰিও নিয়োজিত ব্যক্তিৰ বহুতো সুবিধা আছে যিয়ে তেওঁলোকৰ ভৱিষ্যত সুৰক্ষিত কৰাত সহায় কৰে। এই উল্লেখযোগ্য সুবিধাসমূহৰ ভিতৰত এটা হ’ল গ্ৰেচুইটি। যেতিয়া কোনো কৰ্মচাৰীয়ে কোম্পানী এটাক নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ বাবে সেৱা আগবঢ়ায়, তেতিয়া কোম্পানীয়ে এই ধনৰাশি পুৰস্কাৰ হিচাপে প্ৰদান কৰে। মূলতঃ ই হৈছে নিয়োগকৰ্তাই কৰ্মচাৰীজনক তেওঁলোকৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সেৱাৰ বিনিময়ত প্ৰদান কৰা এক উল্লেখযোগ্য আৰ্থিক সুবিধা। প্ৰতিজন কৰ্মৰত ব্যক্তিয়ে ভাবিছে যে কোম্পানী এৰিলে বা অৱসৰ ল’লে কিমান লাভ কৰিব। ইয়াৰ প্ৰত্যক্ষ সম্পৰ্ক তেওঁলোকৰ চূড়ান্ত দৰমহা আৰু তেওঁলোকে কাম কৰা মুঠ বছৰৰ সংখ্যাৰ সৈতে। এই পৰিমাণ এটা নিৰ্দিষ্ট সূত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি গণনা কৰা হয়।
গ্ৰেচুইটিৰ ধন কেতিয়া পায়, ইয়াৰ নিয়ম কি?
সামাজিক সুৰক্ষা সংহিতা, ২০২০ অনুসৰি কেইবাটাও ভিন্ন পৰিস্থিতিত গ্ৰেচুইটি প্ৰদান কৰা হয়। এটা কোম্পানীয়ে এই ধন পৰিশোধ কৰিব লাগিব যেতিয়া কোনো কৰ্মচাৰীয়ে অৱসৰ লয়, পদত্যাগ কৰে বা চুপাৰ এনুৱেশ্যনত যায়। সাধাৰণ নিয়ম অনুসৰি নিয়মীয়া কৰ্মচাৰীয়ে একেটা সংস্থাতে একেৰাহে পাঁচ বছৰ কাম কৰা হ’ব লাগিব। একেৰাহে পাঁচ বছৰ সম্পূৰ্ণ কৰিলেই আপুনি যোগ্য।
কিন্তু কিছুমান দুৰ্ভাগ্যজনক পৰিস্থিতিত চৰকাৰেও নিয়মত যথেষ্ট শিথিলতা প্ৰদান কৰিছে। চাকৰিৰ সময়ত কোনো কৰ্মচাৰীৰ মৃত্যু বা অক্ষম হ’লে পাঁচ বছৰৰ সেৱা সম্পূৰ্ণ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা প্ৰযোজ্য নহয়। এনে ক্ষেত্ৰত প্ৰতিষ্ঠিত বিধান অনুসৰি কৰ্মচাৰী বা তেওঁৰ পৰিয়ালক সম্পূৰ্ণ গ্ৰেচুইটি সুবিধা তৎক্ষণাত প্ৰদান কৰা হয়।
ঠিকাভিত্তিক কৰ্মচাৰীৰ বাবে নতুন নিয়ম ৰূপায়ণ
দীৰ্ঘদিন ধৰি বিশ্বাস কৰা হৈছিল যে কেৱল স্থায়ী কৰ্মচাৰীয়েহে এই সুবিধা লাভ কৰে, কিন্তু এতিয়া নিয়ম সলনি হৈছে। চৰকাৰে নিৰ্দিষ্ট ম্যাদী কৰ্মচাৰী অৰ্থাৎ নিৰ্দিষ্ট ম্যাদী চুক্তিত কাম কৰা কৰ্মচাৰীৰ বাবে সুকীয়া ব্যৱস্থা কৰিছে। এনে কৰ্মচাৰীয়ে মানক পাঁচ বছৰৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ নকৰাকৈয়ে অনুপাত ভিত্তিত গ্ৰেচুইটি লাভ কৰিব পাৰে।
২০২৫ চনৰ ২১ নৱেম্বৰৰ পৰা দেশত আন তিনিটা শ্ৰম সংহিতাৰ লগতে সামাজিক সুৰক্ষা সংহিতা, ২০২০ কাৰ্যকৰী কৰা হৈছে।এই নতুন আইনৰ ৫৩ নং ধাৰাত ঠিকাভিত্তিক কৰ্মচাৰীৰ স্বাৰ্থ স্পষ্টভাৱে সুৰক্ষিত কৰা হৈছে। ইয়াত গ্ৰেচুইটিৰ বাবে যোগ্যতাৰ চৰ্ত হিচাপে নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ নিয়োগ চুক্তিৰ ম্যাদ উকলি যোৱাটো স্পষ্টভাৱে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অৰ্থাৎ চুক্তিৰ ম্যাদ উকলি যোৱাৰ পিছতো কৰ্মচাৰীজনক বেতনবিহীন কৰি ৰখা নহ’ব।
কোনটো সূত্ৰৰ দ্বাৰা গ্ৰেচুইটিৰ মুঠ পৰিমাণ নিৰ্ণয় কৰা হয়?
এজন কৰ্মচাৰীৰ গ্ৰেচুইটি গণনা কৰিবলৈ দুটা মূল কাৰক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। প্ৰথমটো হ’ল কৰ্মচাৰীজনৰ শেষ দৰমহা। দ্বিতীয়টো হ’ল তেওঁলোকে কোম্পানীটোত কাম কৰা মুঠ বছৰ। ইয়াত শেষৰ দৰমহাই আপোনাৰ মৌলিক দৰমহাত ডিয়াৰনেছ এলাৱেন্স (DA) যোগ কৰি গণনা কৰা ধনৰাশিক বুজায়।
গ্ৰেচুইটি = (শেষ দৰমহা × ১৫ × সেৱাৰ বছৰ) ÷ ২৬
১৫ আৰু ২৬ সংখ্যাৰ এই সূত্ৰত এক বিশেষ অৰ্থ আছে। নিয়ম অনুসৰি সেৱাৰ প্ৰতিটো বছৰৰ বাবে এজন কৰ্মচাৰীক ১৫ দিনৰ দৰমহাৰ সমতুল্য গ্ৰেচুইটি দিয়া হয়। ইফালে মাহিলী দৰমহা গণনাৰ বাবে ৩০ৰ পৰিৱৰ্তে ২৬ কৰ্মদিনক ভিত্তি হিচাপে গণ্য কৰা হয়।কাৰ্য্যদিনৰ পৰা চাৰিটা দেওবাৰ বাদ দিয়া হয়, যাৰ ফলত কৰ্মচাৰীজনৰ প্ৰত্যক্ষ লাভ হয়।
এক লাখ টকাৰ দৰমহাত কিমান টকা উপাৰ্জন হ’ব?
এই সমগ্ৰ সূত্ৰটো দুটা বেলেগ বেলেগ দৰমহাৰ উদাহৰণ ব্যৱহাৰ কৰি সহজে বুজিব পাৰি। ধৰি লওক এজন কৰ্মচাৰীৰ শেষৰ মৌলিক দৰমহা, ডিয়াৰনেছ এলাৱেন্স (DA)কে ধৰি, মুঠ ১ লাখ টকা প্ৰতিমাহে। একেটা সংস্থাতে ১০ বছৰীয়া যোগ্য সেৱা সম্পূৰ্ণ কৰিছে কৰ্মচাৰীজনে। এই সংখ্যাসমূহৰ ঠাইত ওপৰৰ সূত্ৰটোত (১,০০,০০০ × ১৫ × ১০ ÷ ২৬) কৰ্মচাৰীজনৰ আনুমানিক গ্ৰেচুইটি হ’ব ৫৭৬,৯২৩ টকা, বা প্ৰায় ৫.৭৭ লাখ টকা।
একেদৰে যদি আন এজন কৰ্মচাৰীৰ মৌলিক দৰমহা, ডি একে ধৰি প্ৰতিমাহে ৫০,০০০ টকা হয়। তেওঁ একেৰাহে ১০ বছৰ ধৰি নিজৰ কোম্পানীত কাম কৰিছে, তাৰ পিছত সূত্ৰটো (₹৫০,০০০ × ১৫ × ১০ ÷ ২৬) ব্যৱহাৰ কৰি, দহ বছৰীয়া সেৱাৰ পিছত তেওঁৰ আনুমানিক গ্ৰেচুইটি হ’ব ২৮৮,৪৬১.৫৪ টকা। এই সহজ পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি যিকোনো কৰ্মচাৰীয়ে তেওঁলোকৰ মৌলিক দৰমহাৰ ভিত্তিত তেওঁলোকে লাভ কৰিবলগীয়া ধনৰ সঠিক অনুমান কৰিব পাৰে।
এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ

















