পুৱালৈ অপেক্ষা নকৰি কিয় মাজনিশাই ভাৰতক স্বাধীন ঘোষণা কৰা হৈছিল?

১৯৪৭ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী ক্লেমেণ্ট এটলিয়ে ঘোষণা কৰিছিল যে ১৯৪৮ চনৰ জুনৰ ভিতৰত ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ অন্ত পেলোৱা হ’ব। কিন্তু ভাৰতলৈ অহাৰ পিছত শেষ ভাইচৰয় লৰ্ড মাউণ্টবেটনে উপলব্ধি কৰিছিল যে ব্ৰিটিছসকলৰ হাতত ইমান দীঘলীয়া সময় নাই। দেশখন ক্ৰমাৎ সাম্প্ৰদায়িক হিংসাৰ দিশে আগবাঢ়িছিল। পঞ্জাব আৰু বংগ জ্বলিছিল। কংগ্ৰেছ আৰু মুছলিম লীগৰ মাজত সমঝোতাৰ সম্ভাৱনা প্ৰায় শেষ হৈ গৈছিল। ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনো দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। এনে পৰিস্থিতিত মাউণ্টবেটনে ক্ষমতা হস্তান্তৰৰ তাৰিখ প্ৰায় দহ মাহ আগুৱাই আনিলে।

তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰা হ’ল—১৫ আগষ্ট, ১৯৪৭

মাউণ্টবেটনৰ বাবে ১৫ আগষ্ট কোনো সাধাৰণ তাৰিখ নাছিল। ঠিক দুবছৰ পূৰ্বে, ১৯৪৫ চনৰ ১৫ আগষ্টত জাপানে মিত্ৰশক্তিৰ সন্মুখত আত্মসমৰ্পণৰ ঘোষণা কৰিছিল। সেই সময়ত দক্ষিণ-পূব এছিয়াত মাউণ্টবেটন মিত্ৰশক্তিৰ সেনাৰ সৰ্বোচ্চ কমাণ্ডাৰ আছিল। সেয়েহে ১৫ আগষ্ট তেওঁৰ সামৰিক সফলতাৰ সৈতেও জড়িত আছিল। ১৫ আগষ্ট মাউণ্টবেটেনৰ বাবে সেয়ে লাকী নম্বৰ আছিল, যাক কোনো কাৰণতে সলনি কৰাৰ পক্ষপতী নাছিল মাউণ্টবেটেন। মাউণ্টবেটনে তাৰিখ ঘোষণা কৰাৰ পিছত ব্ৰিটিছ সংসদে গৃহীত কৰা Indian Independence Act, ১৯৪৭তো ১৫ আগষ্টক ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ স্বাধীনতাৰ দিন হিচাপে উল্লেখ কৰা হয়। গতিকে তাৰিখ সলনি কৰাটো সহজ নাছিল। কিন্তু ইয়াৰ মাজতে ভাৰতীয় পঞ্জিকা আৰু জ্যোতিষীয় গণনাই এক নতুন প্ৰশ্নৰ সৃষ্টি কৰিলে।

১৯৪৭ৰ ১৫ আগষ্টৰ দিনটো জ্যোতিষ শাস্ত্ৰ মতে শুভ নাছিল নেকি?

প্ৰচলিত বিৱৰণ অনুসৰি, স্বাধীনতাৰ তাৰিখ ঘোষণা হোৱাৰ পিছতে দেশৰ কেইবাগৰাকীও জ্যোতিষীয়ে ১৫ আগষ্টৰ শুভ সময়ক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ যুক্তি আছিল—যেনেকৈ এজন ব্যক্তিৰ জন্মৰ সময়ে তেওঁৰ জন্মকুণ্ডলী নিৰ্ধাৰণ কৰে, তেনেকৈ এখন নতুন ৰাষ্ট্ৰৰ জন্মৰ মুহূৰ্তকো জ্যোতিষীয় দৃষ্টিকোণৰ পৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি ধৰা হয়। এই কাহিনীত দুজন জ্যোতিষীৰ নাম বিশেষভাৱে উল্লেখ কৰা হয়—ছোলানৰ পণ্ডিত হৰদেৱ শৰ্মা ত্ৰিবেদী আৰু উজ্জেইনৰ পণ্ডিত সূৰ্যনাৰায়ণ ব্যাস। প্ৰচলিত দাবী অনুসৰি, তেওঁলোকে তদানীন্তন নেতাসকললৈ বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰি জনাইছিল যে ১৫ আগষ্টৰ সমগ্ৰ দিনটো নতুন ৰাষ্ট্ৰৰ জন্মৰ বাবে অনুকূল নহয়। সেই সময়ত কৃষ্ণ পক্ষৰ চতুৰ্দশী শেষ হোৱাৰ দিশত আছিল আৰু অমাৱস্যা ওচৰ চাপিছিল।

মুহূৰ্ত জ্যোতিষত ৰাষ্ট্ৰ প্ৰতিষ্ঠা, ক্ষমতা গ্ৰহণ আৰু নতুন কামৰ আৰম্ভণিৰ ক্ষেত্ৰত তিথি, নক্ষত্ৰ আৰু লগ্নৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। সমস্যাটো আছিল—ব্ৰিটিছসকলে তাৰিখ সলনি কৰিবলৈ ৰাজী নাছিল। ফলত ভাৰতীয় নেতৃত্বৰ সন্মুখত ১৫ আগষ্টৰ ভিতৰতেই উপযুক্ত কেইঘণ্টামান সময় বিচাৰি উলিওৱাৰ প্ৰশ্ন আহি পৰিল। অৰ্থাৎ তাৰিখ ব্ৰিটিছসকলৰ হ’ব, কিন্তু সেই তাৰিখৰ ভিতৰত স্বাধীনতাৰ সময় ভাৰতীয়সকলে বাছি ল’ব পাৰিব।

মাজনিশাই আহিল সমাধান

প্ৰচলিত জ্যোতিষীয় বিৱৰণ অনুসৰি, ১৪ আগষ্টৰ নিশাৰ পৰা ১৫ আগষ্টৰ পুৱালৈ গ্ৰহ-নক্ষত্ৰৰ অৱস্থান পৰীক্ষা কৰা হৈছিল। লক্ষ্য আছিল এনে এটা লগ্ন বিচাৰি উলিওৱা, যিটো স্থিৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। গণনা গৈ মাজনিশাৰ ওচৰত ৰ’ল। ৰাতি ১২ বাজিলেই ইংৰাজী কেলেণ্ডাৰত ১৪ আগষ্ট শেষ হৈ ১৫ আগষ্ট আৰম্ভ হয়। অৰ্থাৎ ব্ৰিটিছ আইনৰ চর্তও পূৰণ হয়। সেই সময়ত দিল্লীৰ আকাশত বৃষভ লগ্ন উদয় হৈ আছিল বুলি জ্যোতিষীয় বিৱৰণত কোৱা হয়। জ্যোতিষত বৃষভক স্থিৰ ৰাশি হিচাপে গণ্য কৰা হয়। স্থিৰ লগ্নত আৰম্ভ কৰা কাম দীৰ্ঘস্থায়ী আৰু স্থায়িত্বশীল হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। বিভাজন, হিংসা আৰু স্থানচ্যুতিৰ মাজেৰে জন্ম ল’বলগীয়া এখন নতুন ৰাষ্ট্ৰৰ বাবে সেই সীমিত সময়ৰ ভিতৰত বৃষভ লগ্নক উপযুক্ত বুলি ধৰা হৈছিল। সেইবাবেই ক্ষমতা হস্তান্তৰৰ সময় মাজনিশাৰ ওচৰত ৰখা হৈছিল বুলি এই প্ৰচলিত কাহিনীয়ে দাবী কৰে।

বৃষভ লগ্নে ভাৰতৰ কুণ্ডলীত কি সূচায়?

১৫ আগষ্ট ১৯৪৭, মাজনিশা ১২ বজা আৰু নতুন দিল্লীক ভিত্তি কৰি স্বাধীন ভাৰতৰ এখন প্ৰচলিত জন্মকুণ্ডলী প্ৰস্তুত কৰা হয়। সেই কুণ্ডলীত বৃষভ লগ্ন দেখা যায়। বৃষভৰ অধিপতি শুক্ৰ। জ্যোতিষত এই ৰাশিক ভূমি, সম্পদ, ধন, কৃষি, শিল্প আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ সৈতে জড়িত বুলি গণ্য কৰা হয়। কিন্তু এই লগ্নত ৰাহুৰ অৱস্থানকো গুৰুত্ব দিয়া হয়। জ্যোতিষত ৰাহুক অস্থিৰতা, ৰহস্য, বিভ্ৰান্তি, বিদেশী প্ৰভাৱ আৰু আকস্মিক পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। ভাৰতৰ জন্মৰ সময়ৰ পৰিস্থিতিও আছিল অসাধাৰণ। স্বাধীনতাৰ লগে লগে দেশ বিভাজিত হৈছিল। লাখ লাখ মানুহে নিজৰ ঘৰ-বাৰী এৰি অচিনাকি ঠাইলৈ যাবলগীয়া হৈছিল। সীমা কাগজত আঁকা হৈছিল যদিও তাৰ দুখ-কষ্ট বহু প্ৰজন্মলৈকে চলি থাকিল। সেয়েহে ৰাহু-প্ৰভাৱিত বৃষভ লগ্নক এই কাহিনীত স্বাধীনতাৰ আনন্দ আৰু বিভাজনৰ বেদনাৰ এক প্ৰতীকী প্ৰতিফলন হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয়।

পুষ্য নক্ষত্ৰৰ কথাও কোৱা হয়

প্ৰচলিত জ্যোতিষীয় গণনা অনুসৰি, সেই সময়ত চন্দ্ৰ কৰ্কট ৰাশিৰ পুষ্য নক্ষত্ৰৰ প্ৰভাৱত আছিল। বৈদিক জ্যোতিষত পুষ্যক শুভ নক্ষত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াক পালন-পোষণ, বিকাশ, দায়িত্ব আৰু বিস্তাৰৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। পুষ্যৰ দেৱতা বৃহস্পতি আৰু নক্ষত্ৰপতি শনি বুলি ধৰা হয়। বৃহস্পতি জ্ঞান আৰু নীতিৰ প্ৰতীক, আনহাতে শনি শ্ৰম, অনুশাসন আৰু সংগ্ৰামৰ প্ৰতীক হিচাপে বিবেচিত হয়। এখন নতুন ৰাষ্ট্ৰৰ বাবে এই সংযোগকো তাৎপৰ্যপূৰ্ণ বুলি জ্যোতিষীয় ব্যাখ্যাত কোৱা হয়।

প্ৰচলিত কুণ্ডলী অনুসৰি সূৰ্য, চন্দ্ৰ, বুধ, শুক্ৰ আৰু শনি কৰ্কট ৰাশিত একত্ৰিত আছিল। কৰ্কট ৰাশিক মাতৃভূমি, জনসাধাৰণ, জনভাৱনা, আভ্যন্তৰীণ নিৰাপত্তা আৰু সীমাৰ সৈতে জড়িত বুলি জ্যোতিষত কোৱা হয়। স্বাধীনতাৰ পিছৰ ভাৰতৰ ইতিহাসলৈ চালে ভাষা, ধৰ্ম, সীমা, স্থানচ্যুতি, দৰিদ্ৰতা, খাদ্য সুৰক্ষা, জনসাধাৰণৰ অনুভূতি আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় ঐক্য—এই বিষয়বোৰেই দেশখনৰ ৰাজনৈতিক জীৱনত বাৰে বাৰে গুৰুত্ব লাভ কৰিছে

ভাৰত কি অভিজিৎ মুহূৰ্তত স্বাধীন হৈছিল?

ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ সময়ক লৈ এটা জনপ্ৰিয় ধাৰণা আছে যে দেশখন অভিজিৎ মুহূৰ্তত স্বাধীন হৈছিল। কিন্তু এই দাবী কিছু সাৱধানতাৰে বুজা প্ৰয়োজন। সাধাৰণ পঞ্জিকা অনুসৰি অভিজিৎ মুহূৰ্ত সাধাৰণতে দিনৰ মাজভাগত পৰে। আনহাতে মাজনিশাৰ বিশেষ সময়ক সাধাৰণতে নিশীথ বা নিশিতা কাল বুলি কোৱা হয়। কিছুমান জ্যোতিষীয় পৰম্পৰা আৰু পিছত প্ৰকাশিত বিৱৰণত স্বাধীনতাৰ সময়ক ৰাতিৰ অভিজিৎ কালৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে যদিও সকলো পঞ্জিকা পদ্ধতিয়ে এই নামকৰণৰ ক্ষেত্ৰত একমত নহয়। ইমানখিনি অৱশ্যে স্পষ্ট যে মাজনিশাৰ সময়টো কেৱল নাটকীয়তাৰ বাবে নিৰ্বাচন কৰা হোৱা নাছিল বুলি এই প্ৰচলিত বিৱৰণত কোৱা হয়। ১৫ আগষ্টৰ নিৰ্ধাৰিত তাৰিখৰ ভিতৰত বৃষভ লগ্ন আৰু পুষ্য নক্ষত্ৰৰ সংযোগক জ্যোতিষীয়ভাৱে অধিক গ্ৰহণযোগ্য বুলি ধৰা হৈছিল।

সংসদৰ ঘড়ীত ১২ বজাৰ লগে লগে…

১৪ আগষ্টৰ নিশা সংবিধান সভাৰ বিশেষ অধিৱেশন আৰম্ভ হৈছিল। সদন লোকৰে পৰিপূৰ্ণ আছিল। দৰ্শক গেলেৰীতো প্ৰায় ঠাই নাছিল। ইয়াৰ কিছু ঘণ্টা পূৰ্বেই পাকিস্তান এখন স্বাধীন ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। দিল্লীত আনন্দৰ পৰিৱেশ আছিল যদিও পঞ্জাব আৰু বংগৰ পৰা অহা হিংসা আৰু বিভাজনৰ খবৰে সেই আনন্দৰ মাজতো উদ্বেগ সৃষ্টি কৰিছিল। জৱাহৰলাল নেহৰুৱে ভাষণ দিবলৈ উঠিল। তেওঁৰ ঐতিহাসিক ভাষণত তেওঁ কৈছিল যে মাজনিশাৰ সময়ত যেতিয়া সমগ্ৰ পৃথিৱী নিদ্ৰামগ্ন হৈ থাকিব, তেতিয়া ভাৰত জীৱন আৰু স্বাধীনতাৰ বাবে জাগ্ৰত হ’ব। ঘড়ীত ১২ বাজিল। শংখধ্বনি হ’ল। সদন হাত চাপৰিৰে গুঞ্জৰিত হৈ উঠিল। ১৫ আগষ্ট আৰম্ভ হ’ল। সংবিধান সভাই শাসনৰ ক্ষমতা গ্ৰহণ কৰিলে আৰু ভাৰতৰ ওপৰত ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰ আইনগত অধিকাৰৰ অন্ত পৰিল।

স্বাধীনতা দিৱসত কিয় দিল্লীত নাছিল মহাত্মা গান্ধী?

ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ এই ঐতিহাসিক মুহূৰ্তত মহাত্মা গান্ধী দিল্লীত নাছিল। তেওঁ তেতিয়া কলকাতাত সাম্প্ৰদায়িক হিংসা বন্ধ কৰাৰ বাবে চেষ্টা চলাই আছিল। দিল্লীত যেতিয়া স্বাধীনতাৰ উৎসৱৰ প্ৰস্তুতি চলিছিল, গান্ধী উপবাস আৰু প্ৰাৰ্থনাৰ মাজত আছিল। সেয়েহে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ জন্মক্ষণত আনন্দ আৰু বেদনাই একেলগে স্থান লাভ কৰিছিল। এফালে স্বাধীনতাৰ উৎসৱ, আনফালে বিভাজন আৰু সাম্প্ৰদায়িক হিংসাৰ ভয়ংকৰ স্মৃতি।

ভাৰতৰ স্বাধীনতা কোনো গ্ৰহ-নক্ষত্ৰ বা মুহূৰ্তৰ ফলত লাভ কৰা হোৱা নাছিল। ইয়াৰ আঁৰত আছিল লাখ লাখ মানুহৰ সংগ্ৰাম, কাৰাবাস, আন্দোলন আৰু আত্মত্যাগ। কিন্তু স্বাধীনতাৰ সময় নিৰ্ধাৰণৰ সৈতে জ্যোতিষৰ ভূমিকা জড়িত থকা এই কাহিনীয়ে ভাৰতীয় ইতিহাসৰ এটা আকৰ্ষণীয় দিশ উন্মোচন কৰে—য’ত আধুনিক ৰাজনীতি আৰু প্ৰাচীন পৰম্পৰা একে সময়তে উপস্থিত আছিল বুলি প্ৰচলিত বিৱৰণত কোৱা হয়। মাউণ্টবেটনে তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। ব্ৰিটিছ সংসদে সেই তাৰিখত আইনগত অনুমোদন দিছিল আৰু প্ৰচলিত জ্যোতিষীয় বিৱৰণ অনুসৰি ভাৰতীয় জ্যোতিষীসকলে সেই তাৰিখৰ ভিতৰত স্থিৰ বৃষভ লগ্ন বিচাৰি উলিয়াইছিল।

শেষত মাজনিশাত ভাৰতীয় নেতৃত্বৰ ক্ষমতা গ্ৰহণ

সেই নিশা ঘড়ীৰ কাঁটাই কেৱল এটা তাৰিখ সলনি কৰা নাছিল। ই এটা ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অন্ত আৰু এখন স্বাধীন ৰাষ্ট্ৰৰ আৰম্ভণিৰ সাক্ষী হৈছিল। এফালে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰ সূৰ্য ভাৰতৰ ওপৰত অস্ত গৈছিল, আনফালে অন্ধকাৰ ৰাতিৰ মাজত এটা নতুন দেশৰ জন্ম হৈছিল। সেইবাবেই ১৫ আগষ্ট ১৯৪৭ৰ মাজনিশা আজিও ইতিহাসৰ এক ৰহস্যময় আৰু আকৰ্ষণীয় অধ্যায় হিচাপে বিবেচিত হয়। ভাৰত সূৰ্যোদয়লৈ অপেক্ষা নকৰাকৈয়ে জাগি উঠিছিল—কাৰণ কেতিয়াবা ইতিহাসে পুৱাৰ আগতেই নিজৰ পোহৰ বাছি লয়।

Disclaimer: এই লেখাত উল্লেখ কৰা জ্যোতিষীয় তথ্য আৰু ব্যাখ্যাসমূহ বিভিন্ন তথ্যৰ পৰা লোৱা, পৰম্পৰা আৰু বিভিন্ন বিৱৰণৰ ওপৰত আধাৰিত। ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক সত্যতা বা জ্যোতিষীয় দাবীৰ স্বতন্ত্ৰ নিশ্চিতকৰণ কৰা হোৱা নাই। কোনো জ্যোতিষীয় তথ্যক বাস্তৱ জীৱনৰ সিদ্ধান্তৰ একমাত্ৰ ভিত্তি হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে সংশ্লিষ্ট বিশেষজ্ঞৰ পৰামৰ্শ লোৱা উচিত।

এই প্ৰতিবেদন যুগুতাইছে মানসজ্যোতিয়ে

এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ