বিশ্বজুৰি অত্যন্ত মূল্যৱান আৰু চাহিদাসম্পন্ন প্ৰাকৃতিক সম্পদসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে ইয়াৰছাগুম্বা বা কিড়াজড়ি। ‘হিমালয়ান ভিয়াগ্ৰা’ বা ‘হিমালয়ান সঞ্জীৱনী’ নামেৰে পৰিচিত এই বিশেষ জীৱটোৰ চাহিদা ইমানেই বেছি যে গ্ৰীষ্মকাল আহিলেই কিড়াজড়িৰ সন্ধানত হিমালয়ৰ উচ্চ শিখৰত থকা নেপালৰ বহু গাঁও প্ৰায় জনশূন্য হৈ পৰে। তিব্বত সীমান্তৰ সমীপৰ নেপালৰ উচ্চ হিমালয় অঞ্চলসমূহত থকা গাঁওসমূহৰ প্ৰায়বোৰ ঘৰেই এই সময়ত জনশূন্য হৈ পৰে। তেনে বহুকেইখন গাঁৱৰ বাসিন্দাই ৪,০০০ মিটাৰৰো অধিক উচ্চতাত অৱস্থিত পাহাৰীয়া তৃণভূমিলৈ ৰাওনা হয় ইয়াৰছাগুম্বাৰ সন্ধানত। বহু ঠাইত পুৰুষ, মহিলা, শিশু আৰু বৃদ্ধ—সকলো লোকেই এই মূল্যৱান প্ৰাকৃতিক সম্পদবিধ সংগ্ৰহৰ কামত জড়িত হয়। আনকি নিজৰ ঘৰ-দুৱাৰ চোৱাচিতাৰ বাবে কিছুমান পৰিয়ালে অন্য লোকক মাহিলী দৰমহাত নিয়োগ কৰি কিড়াজড়িৰ সন্ধানত বহু দিনৰ বাবে ঘৰৰ পৰা ৰাওনা হয়।
ইয়াৰছাগুম্বা বা কিড়াজড়ি আচলতে কি?
ইয়াৰছাগুম্বা আচলতে এক প্ৰাকৃতিক আশ্চৰ্য বুলিব পাৰি। ই সম্পূৰ্ণভাৱে উদ্ভিদো নহয়, জীৱো নহয়; বৰঞ্চ দুয়োটাৰ এক অনন্য সংমিশ্ৰণ। ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম Ophiocordyceps sinensis। ‘ইয়াৰছা’ শব্দৰ অৰ্থ উদ্ভিদ আৰু ‘গুম্বা’ শব্দৰ অৰ্থ পোক বা কীট। ভাৰতত ইয়াক ‘কিড়াজড়ি’ আৰু নেপালত ‘ঘাঁহ ফফুঁদ’ বুলিও জনা যায়। এই বিশেষ বস্তুটো সৃষ্টি হয় যেতিয়া মাটিৰ তলত বাস কৰা ‘ঘোষ্ট মথ’ নামৰ এবিধ পতংগ লাৰ্ভাক এক বিশেষ ফাংগাছে সংক্ৰমিত কৰে। ফাংগাছৰ বীজাণু পতংগৰ লাৰ্ভাৰ দেহত প্ৰৱেশ কৰি ধীৰে ধীৰে তাক সম্পূৰ্ণভাৱে গ্ৰাস কৰে। শীতকালৰ বৰফ গলিবলৈ আৰম্ভ কৰাৰ পিছত মৃত লাৰ্ভাৰ মূৰৰ পৰা ২ৰ পৰা ৪ ইঞ্চি দীঘল বাদামী ৰঙৰ ফাংগাছ ওলাই আহে। এই অৱস্থাটোৱেই হৈছে ইয়াৰছাগুম্বা। সাধাৰণতে ই ৩,৬০০ৰ পৰা ৫,০০০ মিটাৰ উচ্চতাৰ অঞ্চলত পোৱা যায়।
কিয় ইমান মূল্যৱান এই ইয়াৰছাগুম্বা?
নেপালৰ হিমালয়ৰ উচ্চতাত বাস কৰা সমাজত প্ৰাচীন কালৰে পৰা ইয়াৰছাগুম্বা বিভিন্ন ভেষজ ঔষধ হিচাপে ব্যৱহাৰ হৈ আহিছে। মূৰৰ বিষ, গাঁঠিৰ বিষ আদি সমস্যাত ইয়াৰ ব্যৱহাৰৰ কথা উল্লেখ আছে। সাম্প্ৰতিক সময়ত শাৰীৰিক শক্তি আৰু যৌন সক্ষমতা বৃদ্ধিৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা বিভিন্ন দৰৱত ব্যৱহাৰ কৰাৰ ফলত বিশ্ববজাৰত ইয়াৰ চাহিদা অধিক বৃদ্ধি পাইছে। যদিও ইয়াক ‘প্ৰাকৃতিক ভিয়াগ্ৰা’ বুলি কোৱা হয়, আধুনিক বৈজ্ঞানিক গৱেষণাই এতিয়াও এই দাবী সম্পূৰ্ণৰূপে নিশ্চিত কৰা নাই। দুষ্প্ৰাপ্যতা, সংগ্ৰহৰ কষ্টসাধ্য প্ৰক্ৰিয়া আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰত বিপুল চাহিদাৰ বাবে ইয়াৰ মূল্য আকাশচুম্বী। বৰ্তমান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰত প্ৰতি কিলোগ্ৰাম ইয়াৰছাগুম্বাৰ দাম ১৫ লাখৰ পৰা ২০ লাখ টকা পৰ্যন্ত। অৱশ্যে ইয়াৰছাগুম্বাৰ মানৰ ওপৰত ইয়াৰ দাম কিছু কিছু ক্ষেত্ৰত ৩০ লাখ পৰ্যন্ত হয়। ভাৰততো এই মূল্যৱান ইয়াৰছাগুম্বা উত্তৰাখণ্ড, হিমাচল প্ৰদেশ, লাডাখ আৰু ছিক্কিমৰ দৰে হিমালয়ৰ উচ্চ অঞ্চলত পোৱা যায়।
এই প্ৰতিবেদন যুগুতাইছে মানসজ্যোতিয়ে
এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ
