ফুটবল বিশ্বকাপ কেৱল পৃথিৱীৰ সৰ্ববৃহৎ ক্ৰীড়া অনুষ্ঠানেই নহয়, ই বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ বাণিজ্যিক অনুষ্ঠানো। বিগত ফুটবল বিশ্বকাপৰ তুলনাত এইবাৰ অংশগ্ৰহণকাৰী দলৰ সংখ্যা ৪৮লৈ বৃদ্ধি হৈছে। সমান্তৰালভাৱে বিশ্বকাপত মেচৰ সংখ্যাও ১০৪খনলৈ বৃদ্ধি হৈছে। ইয়াৰ দ্বাৰা কেৱল নতুন দলক সুযোগ দিয়াই নহয়, FIFA-ইও পূৰ্বৰ তুলনাত আহৰণ কৰিব ঈৰ্ষণীয় ধন। আমেৰিকা, কানাডা আৰু মেক্সিকোত অনুষ্ঠিত চলিত FIFA বিশ্বকাপ ইতিহাসৰ আটাইতকৈ বেছি ধন আহৰণকাৰী প্ৰতিযোগিতাত পৰিণত হোৱাটো একপ্ৰকাৰ নিশ্চিত হৈ পৰিছে। FIFAৰ ২০২৪–২৫ বৰ্ষৰ আনুষ্ঠানিক বাজেট নথি অনুসৰি, চলিত বৰ্ষত FIFAৰ মুঠ ৰাজহ ৮.৯১১ বিলিয়ন আমেৰিকান ডলাৰ অৰ্থাৎ প্ৰায় ৭৪,০০০ কোটি টকা হ’ব বুলি অনুমান কৰা হৈছে।
FIFAৰ ৰাজহ আহৰণৰ মূল উৎসসমূহ
১. ব্ৰডকাষ্টিং (টেলিভিছন আৰু মিডিয়া) ৰাইট-
ফুটবল বিশ্বকাপৰ দ্বাৰা FIFAই আহৰণ কৰিবলগীয়া মুঠ ধনৰ অধিকাংশই আহিব পোনপটীয়া সম্প্ৰচাৰৰ স্বত্ব বিক্ৰীৰ পৰা। সমগ্ৰ বিশ্বৰ চুকে-কোনে থকা টিভি চেনেল, ডিজেটল প্লেটফৰ্মক পোনপটীয়া সম্প্ৰচাৰৰ স্বত্ব বিক্ৰী কৰি FIFAই মুঠ ৰাজহৰ প্ৰায় ৪৪% আহৰণ কৰিব বুলি অনুমান কৰা হৈছে। FIFAৰ সংশোধিত বাজেট অনুসৰি ২০২৬ত কেৱল ব্ৰডকাষ্টিং ৰাইট বিক্ৰীৰ পৰা FIFAই ৩.৯২৫ বিলিয়ন ডলাৰ অৰ্থাৎ ৩৭,১২০ কোটি টকা লাভ কৰিব। FIFAৰ পৰা পোনপটীয়া সম্প্ৰচাৰৰ স্বত্ব ক্ৰয় কৰা বিশ্বৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত আছে FOX আমেৰিকা, BBC, ITV, ARD, ZDF, Globo, Sony, beIN Sports আদি। ভাৰতত এইবাৰ ফুটবল বিশ্বকাপৰ পোনপটীয়া সম্প্ৰচাৰৰ স্বত্ব ক্ৰয় কৰিছে ZEE-এ।
২. টিকট বিক্ৰী আৰু অভ্যৰ্থনা
তথ্য অনুসৰি ২০২৬ বিশ্বকাপত টিকট আৰু অভ্যৰ্থনা পেকেজৰ পৰা FIFAই প্ৰায় ৩.০১৭ বিলিয়ন ডলাৰ আহৰণ কৰিব। এই পৰিমাণ ভাৰতীয় মূল্যত প্ৰায় ২৮,৫১৬ কোটি টকা। চলিত বিশ্বকাপত ১০৪খন খেল অনুষ্ঠিত হ’ব আৰু মুঠ প্ৰায় ৬.৫–৬.৭ মিলিয়ন (৬৫ৰ পৰা ৬৭ লাখ) আসন উপলব্ধ থাকিব বুলি বিভিন্ন তথ্যত প্ৰকাশ পাইছে। FIFAৰ অফিচিয়েল অভ্যৰ্থনা অংশীদাৰ On Location-এ ৫ লাখতকৈ অধিক হস্পিটালিটি পেকেজ ইতিমধ্যে আবণ্টন কৰা বুলি জানিব পৰা গৈছে। আনহাতে কিছুমান VIP পেকেজৰ মূল্য হাজাৰ হাজাৰ ডলাৰলৈকে উঠিছে। চলিত বিশ্বকাপৰ ফাইনেলৰ কিছু টিকটৰ মূল্য ৭,০০০ ডলাৰ(প্ৰায় ৬,৬৮,৪২৭ টকা)পৰ্যন্ত হৈছে।
৩. বিজ্ঞাপন আৰু মাৰ্কেটিং ৰাইট
FIFAৰ বাজেট অনুসৰি ২০২৬ত মাৰ্কেটিং ৰাইট আৰু বিজ্ঞাপনৰ পৰা ১.৭৮৬ বিলিয়ন ডলাৰ (প্ৰায় ১৬,৮৮৫ কোটি) ৰাজহ আহৰণ কৰিব FIFAই। বিশ্বকাপৰ মুখ্য অংশীদাৰ কোম্পানীৰ ভিতৰত আছে Adidas, Coca-Cola, Visa, Qatar Airways, Hyundai, Lenovo, Aramco আদি। বিশ্বৰ বহু আগশাৰীৰ ব্ৰেণ্ডে বিশ্বকাপৰ সৈতে জড়িত হ’বলৈ শতাধিক মিলিয়ন ডলাৰ বিনিয়োগ কৰিছে। বিজ্ঞাপনৰ পৰা FIFAই প্ৰায় ২.৮ বিলিয়ন ডলাৰ(প্ৰায় ২৬,৪২৬ কোটি টকা) ৰাজহ আহৰণ কৰিব বুলি অনুমান কৰা হৈছে।
৪. পঞ্জীয়ন আৰু মাৰ্চেণ্ডাইজ
FIFA ল’গ’, বিশ্বকাপৰ অফিচিয়েল সামগ্ৰী, ভিডিঅ’ গেম, ডিজিটেল সামগ্ৰী, সংগ্ৰহযোগ্য সামগ্ৰী আদি ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰৰ বাবদ লাইচেন্সিং বা পঞ্জীয়ন আয় লাভ কৰে। ২০২৬ৰ বাজেটত ইয়াৰ পৰা প্ৰায় ১১১ মিলিয়ন ডলাৰ আহৰণ হ’ব বুলি অনুমান কৰা হৈছে।
৫. অন্যান্য আয়
ভিডিঅ’ আর্কাইভ বিক্ৰী, FIFA Museum, গুণগত মান প্ৰমাণীকৰণ, বিভিন্ন বাণিজ্যিক চুক্তি আদি উৎসৰ পৰা আনুমানিক ৭২ মিলিয়ন ডলাৰ আহিব বুলি ধৰা হৈছে।
আয়ৰ পৰিৱৰ্তে FIFAৰ ব্যয় কিমান হ’ব?
উপৰি উক্ত আয়ৰ পৰিৱৰ্তে ২০২৬ত FIFA-ই প্ৰতিযোগিতা পৰিচালনা, উন্নয়নমূলক কাৰ্যসূচী, সদস্য সংস্থাসমূহক অনুদান, পুৰস্কাৰৰ ধন, প্ৰশাসন আদিৰ বাবে প্ৰায় ৬.৪ বিলিয়ন ডলাৰ(প্ৰায় ৬০,৫০৬ কোটি টকা) ব্যয়ৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। FIFAই সদৰী কৰা তথ্য অনুসৰি মুঠ বিনিয়োগৰ ৯০%তকৈ অধিক পুনৰ ফুটবল উন্নয়নত ব্যয় কৰা হ’ব। ফিফা বিশ্বকাপ কেৱল এক ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতাই নহয়; ই এক বিশাল উদ্যোগ। FIFAৰ সংশোধিত বাজেট অনুসৰি, ২০২৬ বৰ্ষত বিশ্বকাপক কেন্দ্ৰ কৰি FIFAই প্ৰায় ৮.৯১১ বিলিয়ন ডলাৰ ৰাজহ আহৰণ কৰিব। ইয়াৰ ভিতৰত ব্ৰডকাষ্টিং ৰাইটৰ অংশ সৰ্বাধিক (৩.৯২৫ বিলিয়ন ডলাৰ), টিকট আৰু হস্পিটালিটি (৩.০১৭ বিলিয়ন ডলাৰ) আৰু স্পনছ’ৰশ্বিপ (১.৭৮৬ বিলিয়ন ডলাৰ)।
FIFA Revised Budget 2023-2026ৰ সহায়ত এই প্ৰতিবেদন যুগুতাইছে মানসজ্যোতিয়ে
এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ
