শেহতীয়াকৈ কম বাজেটৰ ছবি ‘হনুমান অংশ’-এ দৰ্শকৰ মাজত যথেষ্ট চৰ্চা লাভ কৰিছে। ছবিখন নিম কৰোলি বাবাৰ জীৱনৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত বুলি কোৱা হৈছে। আজি, ১১ ছেপ্টেম্বৰ, এইগৰাকী আধ্যাত্মিক গুৰুৰ মৃত্যু বাৰ্ষিকী। ১৯৭৩ চনৰ আজিৰ দিনটোতে বৃন্দাবনত তেওঁ শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰিছিল বুলি জনা যায়। আজিও লাখ লাখ লোক নিম কৰোলি বাবাৰ ভক্ত। উত্তৰাখণ্ডৰ কাইঞ্চি ধাম তেওঁৰ ভক্তসকলৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আধ্যাত্মিক স্থান। বছৰৰ পিছত বছৰ ধৰি এই স্থানলৈ ভক্তৰ সমাগম বৃদ্ধি পাই আহিছে। ভাৰতৰ লগতে বিদেশতো নিম কৰোলি বাবাক শ্ৰদ্ধাৰে স্মৰণ কৰা হয়। কিন্তু কোন আছিল এই নিম কৰোলি বাবা? কেনেকৈ লক্ষ্মী নাৰায়ণ শৰ্মা নামৰ এজন সাধাৰণ মানুহ ‘নিম কৰোলি বাবা’ নামেৰে পৰিচিত হৈ পৰিল? আৰু কাইঞ্চি ধামৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্কই বা কেনেকৈ গঢ় লৈ উঠিল?
নিম কৰোলি বাবাৰ প্ৰকৃত নাম লক্ষ্মী নাৰায়ণ শৰ্মা বুলি বিভিন্ন জীৱনীমূলক তথ্যত উল্লেখ কৰা হয়। প্ৰায় ১৯০০ চনৰ আশে-পাশে উত্তৰ প্ৰদেশৰ ফিৰোজাবাদ জিলাৰ আকবৰপুৰ গাঁৱত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। তেওঁ এটা সন্মানীয় ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালৰ সন্তান আছিল। সৰুৰে পৰাই তেওঁ ধৰ্মীয় কাম-কাজ আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল। বিশেষকৈ ভগৱান হনুমানৰ প্ৰতি তেওঁৰ গভীৰ ভক্তি আছিল। বয়স বঢ়াৰ লগে লগে তেওঁৰ মনত আধ্যাত্মিক জীৱনৰ প্ৰতি আকৰ্ষণ আৰু অধিক বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰিলে।
অৱশ্যে তেওঁ পাৰিবাৰিক জীৱনৰ পৰাও সম্পূৰ্ণৰূপে আঁতৰি যোৱা নাছিল। কম বয়সতে ৰাম বেতী দেৱীৰ সৈতে তেওঁৰ বিৱাহ হৈছিল। পিছলৈ তেওঁ সংসাৰো কৰিছিল আৰু তেওঁৰ দুজন পুত্ৰ আৰু এগৰাকী কন্যা আছিল। প্ৰচলিত কাহিনী অনুসৰি, প্ৰায় ১৭ বছৰ বয়সতে লক্ষ্মী নাৰায়ণ শৰ্মাৰ জীৱনত এক গভীৰ আধ্যাত্মিক অভিজ্ঞতা হৈছিল। ইয়াৰ পিছতে তেওঁৰ সাধনা আৰু আধ্যাত্মিক চিন্তা অধিক গভীৰ হৈ পৰে। এসময়ত তেওঁ ঘৰৰ পৰা ওলাই বিভিন্ন স্থানত ঘূৰি ফুৰি সাধনা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। গুজৰাটৰ বাভানিয়া-মৰ্বি অঞ্চলতো তেওঁ কিছুদিন আধ্যাত্মিক সাধনা কৰিছিল বুলি কোৱা হয়। সেই অঞ্চলত তেওঁ ‘তলাইয়া বাবা’ নামেৰে পৰিচিত হৈছিল। পিছলৈ তেওঁ লক্ষ্মণ দাস, হন্দি ৱালে বাবা, টিকোনিয়া ৱালে বাবা আদি বিভিন্ন নামেৰেও পৰিচিত হৈছিল।
তেওঁৰ জীৱন কোনো এটা স্থানতে সীমাবদ্ধ নাছিল। বিভিন্ন গাঁও, চহৰ আৰু ধৰ্মীয় স্থান ভ্ৰমণ কৰি তেওঁ মানুহৰ দুখ-কষ্টৰ কথা শুনিছিল আৰু আৰ্তজনক সহায় কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, মানুহৰ সেৱা কৰাটোও আধ্যাত্মিক সাধনাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল। বহু বছৰ ঘৰৰ পৰা আঁতৰি থকাৰ পিছত তেওঁৰ দেউতাকে খবৰ পাইছিল যে ফাৰুখাবাদ জিলাৰ নীব কৰৌৰী অঞ্চলত তেওঁৰ দৰে এজন সাধু বাস কৰি আছে। দেউতাকে তালৈ গৈ তেওঁক চিনাক্ত কৰে। দেউতাকৰ অনুৰোধত লক্ষ্মী নাৰায়ণ শৰ্মা পুনৰ ঘৰলৈ উভতি আহে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ কিছুদিন পাৰিবাৰিক জীৱন কটায় আৰু নিজৰ সন্তানক ডাঙৰ-দীঘল কৰে।
কিন্তু সংসাৰত থাকিলেও তেওঁৰ আধ্যাত্মিক জীৱন থমকি নৰ’ল। মানুহক সহায় কৰা, ধৰ্মীয় কাম-কাজ আৰু সাধনাৰ সৈতে তেওঁ জড়িত হৈ থাকিল। সময়ৰ লগে লগে স্থানীয় লোকৰ মাজতো তেওঁৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰিলে।
নিম কৰোলি বাবাৰ সৈতে জড়িত আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় কাহিনীসমূহৰ ভিতৰত এটা হৈছে ৰেলৰ কাহিনী। কোৱা হয়, এবাৰ তেওঁ টিকট নোহোৱাকৈ ৰেলত যাত্ৰা কৰিছিল। উত্তৰ প্ৰদেশৰ ফাৰুখাবাদ অঞ্চলৰ নীব কৰৌৰী ষ্টেচনৰ ওচৰত টিকট পৰীক্ষকে তেওঁক ৰেলৰ পৰা নমাই দিয়ে। বাবা ৰেলৰ পৰা নামি ষ্টেচনৰ ওচৰত বহি পৰে। ইয়াৰ পিছত আশ্চৰ্যজনকভাৱে ৰেলখন আগলৈ নচলিল বুলি জনপ্ৰিয় কাহিনীত উল্লেখ আছে। ৰেলৱেৰ কৰ্মচাৰীয়ে বহু চেষ্টা কৰিও ৰেলখন চলাব নোৱাৰিলে। স্থানীয় লোকসকলে ইয়াক বাবাৰ আধ্যাত্মিক শক্তিৰ সৈতে জড়িত বুলি বিশ্বাস কৰিছিল। শেষত ৰেলৱেৰ কৰ্মচাৰী আৰু যাত্ৰীসকলে বাবাক পুনৰ ৰেলত উঠিবলৈ অনুৰোধ কৰে। বাবা ৰেলত উঠাৰ পিছতেই ৰেলখন চলিবলৈ আৰম্ভ কৰে বুলি কাহিনীটোত কোৱা হয়। এই ঘটনাৰ পিছৰে পৰা তেওঁ ‘নীব কৰৌৰী বাবা’ নামেৰে অধিক পৰিচিত হৈ পৰে। সময়ৰ লগে লগে এই নামেই ‘নিম কৰোলি বাবা’ ৰূপত জনপ্ৰিয় হয়। অৱশ্যে এই কাহিনীটো মূলতঃ ভক্তসকলৰ মাজত প্ৰচলিত এক কিংবদন্তি; ইয়াৰ ঐতিহাসিক সত্যতা সম্পৰ্কে নিশ্চিত প্ৰমাণ নাই।
পাৰিবাৰিক দায়িত্ব পালন কৰাৰ পিছতো বাবাৰ মন সংসাৰত সম্পূৰ্ণৰূপে বান্ধ খাই নাথাকিল। প্ৰায় ১৯৫৮ চনৰ আশে-পাশে তেওঁ পুনৰ পাৰিবাৰিক জীৱনৰ পৰা আঁতৰি আধ্যাত্মিক যাত্ৰাত মনোনিৱেশ কৰে বুলি বিভিন্ন বৰ্ণনাত উল্লেখ আছে। তেওঁ কোনো বিশেষ আড়ম্বৰ বা বাহ্যিক প্ৰদৰ্শনৰ পক্ষপাতী নাছিল। তেওঁৰ শিক্ষাৰ মূল কথাবোৰ আছিল—প্ৰেম, সেৱা, ভক্তি আৰু ঈশ্বৰৰ স্মৰণ। সাধাৰণ পোছাক আৰু ডাঠ কম্বলখনো তেওঁৰ পৰিচয়ৰ এক অংশ হৈ পৰিছিল। পিছলৈ এই কম্বলখন নিম কৰোলি বাবাৰ সৈতে বিশেষভাৱে জড়িত হৈ পৰে।
নিম কৰোলি বাবাৰ জীৱনৰ সৈতে উত্তৰাখণ্ডৰ কুমাওন অঞ্চলৰ সম্পৰ্ক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। প্ৰায় ১৯৬১ চনৰ আশে-পাশে তেওঁ নেইনিতালৰ ওচৰৰ ভৱালী অঞ্চললৈ আহে। পাহাৰ, অৰণ্য আৰু ছিপৰা নদীৰ মনোমোহা পৰিৱেশে তেওঁক আকৰ্ষিত কৰে। ভৱালীৰ পৰা কিছু দূৰত থকা কাইঞ্চি নামৰ স্থানটো তেওঁৰ আধ্যাত্মিক সাধনা আৰু সেৱাৰ বাবে উপযুক্ত বুলি বিবেচিত হয়। ইয়াতে পিছলৈ তেওঁৰ আশ্ৰম গঢ় লৈ উঠে। পূৰ্ণানন্দজীৰ সহযোগত এই স্থানত এটা আধ্যাত্মিক কেন্দ্ৰ গঢ়ি তোলাৰ কাম আৰম্ভ হয়। ১৯৬৪ চনত কাইঞ্চি ধাম আশ্ৰমৰ প্ৰতিষ্ঠা সম্পূৰ্ণ হয় বুলি উল্লেখ কৰা হয়। ইয়াত ভগৱান হনুমানৰ মন্দিৰো নিৰ্মাণ কৰা হয়।
সময়ৰ লগে লগে কাইঞ্চি ধাম নিম কৰোলি বাবাৰ অন্যতম প্ৰধান আধ্যাত্মিক কেন্দ্ৰ হৈ পৰে। বাবাই ইয়ালৈ অহা মানুহৰ কথা শুনিছিল আৰু তেওঁলোকক প্ৰেম, সততা আৰু সেৱাৰ শিক্ষা দিছিল। তেওঁৰ মতে, কেৱল মন্দিৰত পূজা কৰাই ভক্তিৰ সম্পূৰ্ণ ৰূপ নহয়। ভোকাতুৰক খাদ্য দিয়া, দুখীয়াক সহায় কৰা, অসহায় মানুহৰ কাষত থিয় হোৱা—এইবোৰো ঈশ্বৰৰ সেৱাৰ অংশ। প্ৰতি বছৰে ১৫ জুনত কাইঞ্চি ধামৰ প্ৰতিষ্ঠা দিৱস পালন কৰা হয়। সেইদিনা দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা বৃহৎ সংখ্যক ভক্ত ইয়ালৈ আহে। হনুমানজীৰ পূজা, প্ৰসাদ বিতৰণ আৰু বিভিন্ন ধৰ্মীয় কাৰ্যসূচীৰে সমগ্ৰ কাইঞ্চি ধাম ভক্তিৰ পৰিৱেশত ভৰি পৰে।
১৯৬০ আৰু ১৯৭০ৰ দশকত বহু বিদেশী লোক নিম কৰোলি বাবাৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিছিল। ইয়াৰে অন্যতম আছিল আমেৰিকান আধ্যাত্মিক লেখক ৰিচাৰ্ড আলপাৰ্ট, যি পিছলৈ ৰাম দাস নামেৰে বিখ্যাত হয়। ৰাম দাসে বাবাৰ শিক্ষা আৰু তেওঁৰ আধ্যাত্মিক চিন্তাধাৰা পশ্চিমীয়া বিশ্বত পৰিচিত কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াৰ ফলত নিম কৰোলি বাবাৰ নাম ভাৰতৰ বাহিৰতো বিয়পি পৰে। পিছলৈ ষ্টিভ জবছ, মাৰ্ক জুকাৰবাৰ্গ আদি বিখ্যাত ব্যক্তিৰ সৈতে কাইঞ্চি ধাম বা বাবাৰ নাম জড়িত হোৱা বিভিন্ন কাহিনীও প্ৰচলিত হয়। অৱশ্যে এই সম্পৰ্কৰ বিষয়ে কৰা সকলো দাবীৰ স্বতন্ত্ৰ ঐতিহাসিক প্ৰমাণ একে ধৰণৰ নহয়।
জীৱনৰ শেষ সময়খিনি নিম কৰোলি বাবাই বৃন্দাবনত কটাইছিল। ১৯৭৩ চনৰ ১১ ছেপ্টেম্বৰত বৃন্দাবনত তেওঁৰ মৃত্যু হয় বুলি উল্লেখ কৰা হয়। কিন্তু মৃত্যুৰ পিছতো তেওঁৰ প্ৰভাৱ কমি যোৱা নাই। বৰং সময়ৰ লগে লগে তেওঁৰ ভক্তৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছে। ভাৰতৰ লগতে বিদেশতো তেওঁৰ নামেৰে আশ্ৰম আৰু সেৱামূলক কাৰ্যসূচী চলি আছে। নিম কৰোলি বাবাৰ জীৱনৰ বহু ঘটনাক লৈ অলৌকিক কাহিনী প্ৰচলিত আছে। সেইবোৰৰ বহু কথাই ভক্তসকলৰ বিশ্বাসৰ অংশ। কিন্তু তেওঁৰ মূল শিক্ষাবোৰ আছিল অতি সহজ আৰু মানৱীয়। তেওঁ সকলোকে ভাল পাবলৈ, আৰ্তজনক সহায় কৰিবলৈ, ভোকাতুৰক খাদ্য দিবলৈ, ঈশ্বৰক স্মৰণ কৰিবলৈ, অহংকাৰৰ পৰা আঁতৰি থাকিবলৈ আৰু
জীৱনত সেৱাক গুৰুত্ব দিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, মানুহৰ প্ৰতি প্ৰেম আৰু সেৱাৰ মাজেৰেই ঈশ্বৰৰ ওচৰ চাপিব পাৰি।
এই প্ৰতিবেদন যুগুতাইছে মানসজ্যোতিয়ে
এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ
