মহাকাশ মানেই ৰহস্যৰ আকৰ৷ গভীৰ অন্ধকাৰ সেই ৰহস্যৰ সন্ধানত প্ৰতিদিনেই কাম কৰি আছে বিজ্ঞানীয়ে৷ পৃথিৱীৰ মানুহে ৰহস্য খেদি থকাৰ সময়তে প্ৰতিদিনেই বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত আমাৰ চিন্তাৰ বাহিৰৰ কিছু পৰিঘটনা ঘটি আছে৷ মহাকাশৰ কোনোবা নহয় কোনোবা প্ৰান্তত পৃথিৱীৰ দৰে গ্ৰহ আছে নেকি তাৰো সন্ধান অব্যাহত ৰাখিছে মহাকাশ গৱেষকসকলে৷ বেলেগ বেলেগ গ্ৰহত প্ৰাণৰ সন্ধান কৰি বেতাৰ সংকেত পঠিয়াই বিস্তৰ পৰীক্ষা নিৰীক্ষাও চলাইছে বিজ্ঞানীয়ে৷
সেই ধৰণৰ এক পৰীক্ষা চলাবলৈ গৈ ২০২২ চনত অষ্ট্ৰেলিয়াৰ মহাকাশ গৱেষকে লক্ষ্য কৰিছে যে মহাশূন্যৰ পৰা ভাহি আহিছে অদ্ভুত এক সংকেত৷ ২২ মিনিটৰ পাছে পাছে এই সংকেতে ধৰা দিছে মহাকাশত৷ সেই সংকেতৰ উৎস জনাৰ চেষ্টা কৰিবলৈ গৈ প্ৰকাশ্যে আহিছে অদ্ভুত তথ্য৷
সেই সময়ত ‘মৰচিনছ ৱাইডফিল্ড আৰ’ পদ্ধতিত গৱেষণা চলাইছে জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানীসকলে৷ সেই সময়ত ৪৮ ঘণ্টা ধৰি মহাকাশত ভাহি অহা বিভিন্ন সংকেত নথিবদ্ধ কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল অষ্ট্ৰেলিয়াৰ গৱেষকদলে৷ তেওঁলোকৰ লক্ষ্য আছিল পালছাৰ বা নিউট্ৰন তাৰকা আৰু শ্বেত বামন গ্ৰহ৷
গৱেষকে দেখিছে যে মহাকাশৰ পৰা ভাহি অহা এই সংকেত নতুন নহয়৷ এক বা দুই বছৰ নহয় প্ৰায় ৩৫ বছৰ ধৰি পৃথিৱীলৈ ভাহি আহিছে এই বেতাৰ সংকেত৷ ইয়াৰ ৰহস্যভেদ আজিও কৰিব পৰা নাই মহাকাশবিজ্ঞানীয়ে৷ ক’ৰ পৰা আহিছে, কোনে পঠিয়াইছে এই সংকেত? বিশেষ কোনো বাৰ্তা বহন কৰি আনিছে নেকি এই সংকেতে? সঠিকভাৱে বৰ্তমানলৈকে একোৱেই ক’ব পৰা নাই৷
গৱেষকসকলে ইয়াৰ নাম দিছিল জি পি এম জে ১৮৩৯-১০’৷ ৩৫ বছৰ ধৰি সেই মহাকাশবাৰ্তাৰ অস্তিত্ব পালেও এতিয়াও ইয়াৰ কোনো তথ্য ওলিয়াব পৰা নাই গৱেষকসকলে৷ পুৰণি তথ্যৰ ভিত্তিত বিজ্ঞানীসকলে জানিব পাৰিছে যে ১৫ হাজাৰ আলোকবৰ্ষ দূৰৈৰ পৰা ভাহি আহিছে এই ৰহস্যবাৰ্তা৷ প্ৰতি ১৮ মিনিট অন্তৰে অন্তৰে সংকেত অহাৰ ঘটনা লক্ষ্য কৰিছে বিজ্ঞানীয়ে৷
কোনে পঠিয়াইছে এই বাৰ্তা? অন্য কোনো গ্ৰহৰ বাসিন্দাই বাৰে বাৰে যোগাযোগৰ চেষ্টা কৰিও ব্যৰ্থ হৈছে৷ বিগত তিনি দশক ধৰি কিয় এই বাৰ্তা ভাহি আহিছে? ৰহস্যময় এই বাৰ্তা দিলে আ লং পিৰিয়ড ৰেডিঅ’ ট্ৰানজিয়েন্ট একটিভ ফৰ থ্ৰি ডেকেডছ শিৰোনামৰ এটা প্ৰবন্ধ বিজ্ঞান বিষয়ক পত্ৰিকা নেচাৰত এই প্ৰকাশ কৰিছে এদল গৱেষকে৷
সেই গৱেষণাত কোৱা হৈছে যে এই তৰংগ বা সংকেতসমূহ কোনো পালছাৰৰ পৰা আহিছে৷ পালছাৰ হৈছে এনে এক মহাজাগতিক বস্তু যি নক্ষত্ৰৰ ছুপাৰনোভা বিস্ফোৰণত পৰি থকা কোৰৰ অংশ৷ য’ত ছুপাৰনোভা বিস্ফোৰণ হয় তেতিয়া বিধ্বস্ত নক্ষত্ৰৰ কোৰৰ পদাৰ্থসমূহ সংকুচিত হ’ব পাৰে৷ অতিৰিক্ত সংকোচনৰ ফলত তৈয়াৰ হয় নিউট্ৰন তাৰকা৷ এই নিউট্ৰন তাৰকা এটা নিৰ্দিষ্ট স্পন্দনৰ মাপত তড়িৎ চুম্বকীয় তৰংগ নিৰ্দিষ্ট দিশত বিকিৰণ কৰে৷ এই তড়িৎ চুম্বকীয় তৰংগ স্পন্দন বা পালছৰ আকাৰত প্ৰবাহিত হয় বাবে ইয়াৰ নাম পালছাৰ৷
প্ৰবল বেগত ঘূৰি থকা এই পালছাৰৰ পৰা নিৰ্গত শক্তিৰ মাধ্যমেৰে ১৫ হাজাৰ আলোকবৰ্ষ দূৰৈত থকা বেতাৰ সংকেত আহিছে পৃথিৱীলৈ৷ প্ৰাথমিকভাৱে এনে মত দিছিল গৱেষকৰ৷ এই পালছাৰৰ চৌম্বকীয় শক্তি বাঢ়ি গৈছিল ঘূৰ্ণনৰ গতিবেগ আৰু বাঢ়ি যায়৷ গতিবেগ য’ত বাঢ়ে তাতেই বেতাৰ তৰংগ নিৰ্গত হ’ব পাৰে ইয়াৰ আশেপাশে৷ যেতিয়াই এই তৰংগ পৃথিৱীৰ কাষলৈ আহে তেতিয়া এণ্টেনাত ধৰা পৰে এই সংকেতসমূহ৷ পৃথিৱীলৈ অহা অন্যান্য পালছাৰ তৰংগৰ সৈতে জি পি এম জে ১৮৩৯-১০’ ৰ তৰংগ তুলনা কৰি দেখা আৰম্ভ কৰে৷
সেই তথ্য দেখি ভুল ভাঙে জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানীৰ৷ তেওঁলোকে বুজিব পাৰে যে সেই বেতাৰ তৰংগ পালছাৰৰ পৰা আহিছে কিন্তু ইয়াৰ উৎস পালছাৰ নহয়৷ সাধাৰণতে পালছাৰৰ পৰা নিৰ্গত তৰংগৰ সময় দৈৰ্ঘ্য পৰিমাপ কৰিবলৈ এই মহাজাগতিক সামগ্ৰীসমূহৰ আয়ুস কাল নিৰ্ণয় কৰা সম্ভৱ৷ আনকি পালছাৰসমূহৰ তৰংগ প্ৰেৰণৰ স্থায়িত্ব ০.২৫ ছেকেণ্ডৰ পৰা ২ ছেকেণ্ড৷ ক্ৰমাগত শক্তি প্ৰেৰণ কৰোতে কৰোতে একেসময়তে পালছাৰসমূহে সেই ক্ষমতা হেৰুৱাই তৰংগ পঠিওৱা বন্ধ কৰি দিয়ে৷
পালছাৰসমূহৰ শক্তিক্ষয় হোৱাৰ পাছত এনে এক অৱস্থালৈ যায় যি মৃত্যুৰ ঠিক পূৰ্বৰ দশা বুলি ক’ব পাৰি৷ মহাকাশবিজ্ঞানৰ ভাষাত ডেথ ভেলিৰ দিশত আগুৱাই থাকে এই নিউট্ৰন তৰাসমূহ৷ সেই অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰিলে পালছাৰসমূহে ৰেডিঅ’ সংকেত পঠিওৱাৰ সময়ত বহু পৰিবৰ্তন ঘটে৷ কাৰণ তেতিয়া ঘূৰ্ণন বহু পৰিমানে সংকুচিত হৈ যায়৷ এটা সময়ৰ পাছত সেই পালছাৰসমূহৰ পৰা বেতাৰ তৰংগ অহা একেবাৰেই বন্ধ হৈ যায়৷ অন্য পালছাৰৰ সৈতে জি পি এম জে ১৮৩৯-১০’ ৰ স্পন্দনৰ ৰেখচিত্ৰ মাপ দেখাৰ পাছতেই চমকি উঠিছে মহাকাশ গৱেষকসকল৷ ৰহস্যময় বেতাৰ বাৰ্তাটো আহিছে তাৰকাৰ মৃত উপত্যকাৰ ওপৰৰ পৰা৷ সেই তথ্য জনাৰ পাছতেই গৱেষকসকল নিশ্চিত হৈছিল যে এই সংকেত কোনো ধৰণেই পালছাৰৰ পৰা অহা নাই৷
ক’ৰ পৰা আহিছে এই সংকেত? জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানীৰ একাংশৰ ধাৰণা যে এই সংকেতৰ উৎস হ’ব পাৰে মেগনেটাৰ৷ ইয়াৰ পৰা এক ধৰণৰ নিউট্ৰণ তাৰকা, য’ত প্ৰচণ্ড শক্তিশালী চৌম্বকীয় বলয় থাকে৷ এওঁলোকৰ চৌম্বকীয় ক্ষেত্ৰত থাকে পালছাৰতকৈয়ো বেছি বেতাৰ তৰংগ৷ চৌম্বক তৰংগ আৰু এক্স ৰেও নিৰ্গত হৈ থাকে৷ এওঁলোকৰ সংকেত পঠিওৱাৰ সময়ত পালছাৰৰ তুলনাত কেইবাগুণ বেছি৷ কেইবাটাও সম্ভাৱনাৰ কথা জনালেও সঠিক সিদ্ধান্তত এতিয়াও উপনীত হোৱা নাই বিজ্ঞানীসকল৷ এই সংকেতৰ অৰ্থও উদ্ধাৰ কৰিব পৰা নাই মহাকাশ গৱেষকে৷
এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ
