ধাৰত চলিছে সমগ্ৰ বিশ্ব৷ ফলত প্ৰতিদিনেই বৃদ্ধি পাইছে পৃথিৱীৰ ঋণৰ বোজা৷ সাধাৰণ জনতাৰ পৰা চৰকাৰ, এই ক্ষেত্ৰত সকলোৱে একে পথৰ পথিক৷ এই ঋণৰ ফান্দক লৈ আৰ্থিক বিশ্লেষকে প্ৰকাশ কৰা তথ্যই হতচকিত কৰিছে জনতাক৷ তেওঁলোকৰ দাবী, আয়তকৈ বহু বেছি ঋণ লৈছে সমগ্ৰ দুনীয়াই৷ বহু দেশ আছে যিসমূহ দেশ অচিৰেই দেউলীয়া হোৱাৰ আশংকা প্ৰৱল৷
ৰাষ্ট্ৰপুঞ্জ আৰু একাধিক সমীক্ষক সংস্থাৰ ৰিপৰ্ট অনুসৰি বৰ্তমান বিশ্বৰ মুঠ ঋণৰ পৰিমাণ ৩২৮ লাখ কোটি ডলাৰ পাইছেগৈ৷ কিন্তু মজাৰ বিষয় হৈছে, পৃথিৱীৰ সমস্ত দেশৰ মুঠ আভ্যন্তৰীণ উৎপাদন বা জিডিপি একত্ৰিত কৰিলে তাৰ অংক হ’ব ১১১.৩ লাখ কোটি ডলাৰ৷ অৰ্থাৎ আয়তকৈ ২৯১ শতাংশ বেছি ঋণ লৈছে তেওঁলোকে৷ এই পৰিসংখ্যা যথেষ্ট উদ্বেগজনক মানিছে আৰ্থিক বিশ্লেষকেও৷
উল্লেখ্য যে চৰকাৰে এই ধৰণৰ ঋণ ল’লে আৰ বি আইৰ দৰে কেন্দ্ৰীয় বেংকক টকা দিব লাগিব৷ সেই টকা প্ৰশাসনৰ হাতত তুলি দিয়ে বেংকে৷ অৱশ্যে এতিয়া এক সমস্যা আছে৷ প্ৰতি ক্ষেত্ৰত ঋণৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় বেংকে টকা ছপোৱা আৰম্ভ কৰিলে ঘৰুৱা বজাৰত অৰ্থৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পাব পাৰে৷ সেই ক্ষেত্ৰত মুদ্ৰাস্ফীতিৰ খাদত গৈ পৰিব পাৰে অৰ্থনীতি৷ সেয়ে চৰকাৰৰ হাতত ঋণৰ অৰ্থ তুলি দিবলৈ আৰু দুটা পদ্ধতি অৱলম্বন কৰে কেন্দ্ৰীয় বেংকে৷
ইয়াৰোপৰি বজাৰৰ পৰা টকা তুলিবলৈ চৰকাৰৰ হাতত আছে স্বল্প সঞ্চয় প্ৰকল্প৷ ভৱিষ্যত জীৱনক সুৰক্ষিত কৰিবলৈ বহু মানুহে টকা ৰাখে৷ সেই অৰ্থ বিভিন্ন প্ৰকল্পত ব্যৱহাৰ কৰে প্ৰশাসনে৷ বিনিময়ত সুনিৰ্দিষ্ট হাৰত লগ্নিকাৰীসকলক সুদ দিয়ে তেওঁলোকে৷ ইয়াত সুদৰ হাৰ সাধাৰণভাৱে কম ৰখা হয়৷ কেৱল সেয়াই নহয়, স্বল্প সঞ্চয় প্ৰকল্প শ্বেয়াৰ বজাৰৰ ওঠানমাৰ সৈতে সংপৃক্ত নহয়৷ ফলত ইয়াত দুই তৰফে লাভৱান হোৱাৰ সুযোগ পাব পাৰে৷ আমজনতা আৰু চৰকাৰ সকলোৱে ইয়াৰ ফলত লাভাম্বিত হয়৷
আৰ্থিক বিশ্লেষকসকলৰ দাবী, আভ্যন্তৰীণ ঋণৰ ক্ষেত্ৰত দেশৰ মাজত এটা একাউণ্টৰ পৰা অন্য একাউণ্টলৈ ঘূৰি থাকে ধন৷ কেতিয়াবা ছিকিউৰিটি বণ্ডৰ পৰা কোষাগাৰলৈ অহা অৰ্থ যায়গৈ কোনো উন্নয়নমূলক প্ৰকল্পলৈ৷ আকৌ তাৰ পৰাই উপাৰ্জিত টকা খৰচ হয় অন্য কামত৷ এই ধৰণৰ ঋণৰ মাত্ৰা অৱশ্যে বহু কম৷
কোনো দেশ, বিশ্ব বেংক, আন্তৰ্জাতিক অৰ্থভাণ্ডাৰ বা এছিয়ান ডেভেলপমেণ্ট বেংকৰ দৰে প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰাও ধাৰ ল’ব পাৰে চৰকাৰে৷ আভ্যন্তৰীণ ঋণতকৈ এয়া অৱশ্যে ৰিস্কি৷ কাৰণ এই ঋণৰ টকা কোনো অৱস্থাতেই প্ৰশাসনে শোধ কৰিব নোৱাৰে৷ দ্বিতীয় সমস্যা হৈছে সংশ্লিষ্ট দেশখনৰ মুদ্ৰাৰ দাম কমি বা বাঢ়ি গলে সেই ধাক্কাও চম্ভালিব লাগে ঋণগ্ৰণকাৰী চৰকাৰে৷
২০২৫-২৬ আৰ্থিক বছৰৰ চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি ভাৰতৰ ওপৰত আছে ২.২৩ লাখ কোটিৰ ঋণৰ বোজা৷ কিন্তু ইয়াৰ মাজত ২.১৫ লাখ কোটিৰ ধাৰ হৈছে আভ্যন্তৰীণ ঋণ৷ এই টকাৰ সিংহভাগ কোনোবা নহয় কোনোবা ৰাষ্ট্ৰায়ত্ত সংস্থাক দিব কেন্দ্ৰই৷ অৰ্থাৎ টকা লোৱা বা দিয়া উভয় দিশতেই আছে চৰকাৰ৷ পৰিসংখ্যাই কৈছে নতুনদিল্লীৰ মুঠ ঋণৰ প্ৰায় ৯৪ শতাংশ আভ্যন্তৰীণ৷ বাকী বৈদেশিক ঋণ, যি নিয়ন্ত্ৰণৰ মাজতেই আছে৷
বিগত বছৰৰ জুনত বিশ্বব্যাপী আমজনতাই লোৱা ঋণ সংক্ৰান্তিয় এক ৰিপৰ্ট প্ৰকাশ কৰিছে ৰাষ্ট্ৰপুঞ্জই৷ তাতেই কোৱা হৈছে ২০২৩ চনত এই ঋণৰ অংক বাঢ়ি ৯৭ লাখ কোটি হৈছেগৈ৷ ২০০০ চনত এই পৰিমাণ আছিল ১৭ লাখ কোটি টকা৷ অৰ্থাৎ বিগত প্ৰায় আঢ়ৈ দশক বিশ্বব্যাপী ঋণৰ পৰিমাণ ৫ গুণতকৈ বেছি বৃদ্ধি পাইছে৷
ৰাষ্ট্ৰপুঞ্জৰ ৰিপৰ্টত কোৱা হৈছে শেষ ১০ বছৰত সকলোতকৈ বেছি বাঢ়িছে চৰকাৰী ঋণ৷ উন্নত দেশসমূহৰ তুলনাত উন্নয়ণশীল দেশসমূহে বেছি ঋণ লৈছে৷ এই ঋণৰ ৩০ শতাংশ ২০০০ চন পূৰ্বেই সেই দেশসমূহে লৈছিল বুলি ৰিপৰ্টত উল্লেখ আছে৷
বিশেষজ্ঞসকলৰ দাবী, উন্নয়ণশীল দেশসমূহ মূলত শিক্ষা, জনস্বাস্থ্য আৰু জলবায়ু পৰিবৰ্তন সংক্ৰান্তিয় বিষয়ৰ বাবে ঋণ লয়৷ এই ঋণৰ এক তৃতীয়াংশই এতিয়াও বকেয়া বুলি জনাইছে ৰাষ্ট্ৰপুঞ্জই৷ বৰ্তমান উন্নয়নশীল দেশসমূহৰ জনসংখ্যা ৩৩০ কোটি পাৰ হৈছে৷ এই ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ প্ৰতি তিনিখনৰ মাজত এখন শিক্ষা আৰু জনস্বাস্থ্যত বিপুল টকা খৰচ কৰে৷ খৰচৰ পৰিমাণ বাৰ্ষিক সুদতকৈ বহু বেছি বুলি ৰিপৰ্টত উল্লেখ আছে৷
উন্নয়নশীল দেশসমূহে লোৱা ঋণৰ পৰিমাণ কেৱল ২০২৩ চনৰ ২৯ লাখ কোটি পাৰ হৈছে৷ যি বিশ্বব্যাপী লোৱা মুঠ ঋণৰ ৩০ শতাংশ৷ ২০১০ চনৰ এই পৰিমাণ ১৬ শতাংশ হৈছে৷ বিশেষজ্ঞৰ দাবী, বেছিভাগ উন্নয়নশীল দেশৰ কৰ কাঠামো শক্তিশালী নহয়৷ ইয়াৰ ফলত উন্নয়নমূলক কৰ্মসূচীৰ বাবে চৰকাৰৰ হাতত পৰ্যাপ্ত টকা নাথাকে৷ ফলত ঋণৰ ওপৰতেই চৰকাৰে নিৰ্ভৰ কৰে৷ বিশ্বব্যাপী ঋণ পৰিমাণ বৃদ্ধিৰ দ্বিতীয় কাৰণ হৈছে অৰ্থৰ অৱমূল্যায়ণ৷ বিশ্ব অৰ্থনীতিত ডলাৰ খুবেই গুৰুত্বপূৰ্ণ এক লেনদেনৰ মাধ্যম৷ কিন্তু আৰ্থিক মন্দাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি জলবায়ু পৰিবৰ্তন আৰু ৰাছিয়া ইউক্ৰেইন যুদ্ধৰ জোৰত ডলাৰৰ দামত পতন দেখা গৈছে৷
তৃতীয়তে বৰ্তমান বিশ্বৰ বহু দেশেই ডলাৰৰ পৰা বাহিৰলৈ ওলোৱাৰো চেষ্টা কৰিছে৷ নিজৰ দেশৰ অৰ্থৰে আন্তৰ্জাতিক বাণিজ্য চলাব খুজিছে তেওঁলোকে৷ তালিকাত আছে ভাৰত, ৰাছিয়া আৰু চীনৰ দৰে শক্তিধৰ ৰাষ্ট্ৰ৷ ইয়াৰ ফলত ডলাৰৰ দাম আৰু চাহিদা দিনে দিনে কমিছে৷ ৰাষ্ট্ৰপুঞ্জৰ ৰিপৰ্ট অনুসৰি, আফ্ৰিকাৰ দেশসমূহে আমেৰিকাতকৈ গড়ে চাৰি গুণ আৰু জাৰ্মানীতকৈ গড়ে আট গুণ বেছি হাৰত ঋণ ল’ব পাৰে৷ এই প্ৰসংগত ৰাষ্ট্ৰপুঞ্জৰ মহাসচিব আন্তোনিও গুতাৰেজে কৈছে, ‘ঋণৰ টকাতেই উন্নয়ণমূলক কাম কৰিবলৈ পছন্দ কৰে আফ্ৰিকাৰ অধিকাংশ দেশ৷ তেওঁলোকৰ ওচৰত চৰকাৰী অৰ্থ আৰু ঋণ সমাৰ্থক৷’
ৰিপৰ্টত কোৱা হৈছে যে ২০১১ চনত উচ্চ হাৰত ঋণ লোৱা দেশৰ সংখ্যা আছিল ২২৷ এই সংখ্যা ২০২২ চনত বাঢ়ি হৈছে ৫৯৷ এছিয়া, আফ্ৰিকা, আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ দেশসমূহৰ নাম এইক্ষেত্ৰত আগুৱাই আছে৷
এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ
