দেশৰ সন্মানীয় মহাকাশ সংস্থা ইছৰ’ (ISRO)ৰ পৰা প্ৰায় ১০০ৰ পৰা ১২০ গৰাকী বিজ্ঞানীয়ে পদত্যাগ কৰাৰ খবৰ পোহৰলৈ আহিছে। উদ্বেগজনক বিষয়টো হৈছে, ইছৰ’ ত্যাগ কৰা বিজ্ঞানীসকলৰ ভিতৰত গগনযান আৰু চন্দ্ৰযানৰ দৰে উচ্চাকাংক্ষী প্ৰকল্পৰ সৈতে জড়িত বহু জ্যেষ্ঠ বিজ্ঞানীয়েও আছে।
বিজ্ঞানীসকলে কিয় পদত্যাগ কৰিছে?
ইছৰ’ৰ অভিজ্ঞ আৰু দক্ষ বিজ্ঞানীসকল পদত্যাগ কৰাৰ মূল কাৰণ হৈছে দেশৰ ব্যক্তিগত মহাকাশ খণ্ডৰ দ্ৰুত বিকাশ। শেহতীয়াকৈ চৰকাৰে ব্যক্তিগত কোম্পানীসমূহক বৃহৎ উপগ্ৰহ (ছেটেলাইট) প্ৰকল্প প্ৰদান কৰাৰ লগতে উৎক্ষেপণ বাহন (Launch Vehicle)ৰ প্ৰযুক্তি হস্তান্তৰৰ নীতি গ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ ফলত দক্ষ মহাকাশ বিজ্ঞানীসকলৰ চাহিদা বহুগুণে বৃদ্ধি পাইছে। ব্যক্তিগত খণ্ডৰ কোম্পানীসমূহে বিজ্ঞানীসকলক অধিক দৰমহা, উন্নত সুবিধা আৰু নতুন কেৰিয়াৰৰ সুযোগ আগবঢ়াইছে। ফলস্বৰূপে, ইছৰ’ৰ বহু মেধাৱী বিজ্ঞানীয়ে চৰকাৰী চাকৰি এৰি ব্যক্তিগত মহাকাশ উদ্যোগত যোগদান কৰিছে। ইয়াৰ প্ৰত্যক্ষ প্ৰভাৱ দেশৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ মহাকাশ অভিযানসমূহৰ ওপৰত পৰাৰ আশংকা দেখা দিছে।
বৃহৎ সংখ্যক বিজ্ঞানীৰ পদত্যাগে অভিযানত প্ৰভাৱ পেলাব নেকি। পৰিসংখ্যাৰ ফালৰ পৰা চালে, ইছৰ’ৰ প্ৰায় ১৪,৬০০গৰাকী কৰ্মচাৰীৰ তুলনাত পদত্যাগ কৰা বিজ্ঞানীৰ সংখ্যা তাকৰ যেন লাগিলেও, ইয়াৰ প্ৰভাৱ যথেষ্ট গভীৰ।
ইউ. আৰ. ৰাও ছেটেলাইট চেণ্টাৰত প্ৰায় ১,৩৩৯ গৰাকী কৰ্মচাৰীৰ ভিতৰত প্ৰায় ৮০ জন বিজ্ঞানীয়ে পদত্যাগ কৰিছে। আনহাতে, বিক্ৰম সাৰাভাই স্পেচ চেণ্টাৰত ৪,৫৭৭ গৰাকী কৰ্মচাৰীৰ ভিতৰত কমেও ২০ গৰাকী জ্যেষ্ঠ বিজ্ঞানীয়ে সংস্থা এৰি গৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত LVM-3 প্ৰকল্পৰ সঞ্চালক ভিক্টৰ জ’ছেফ আৰু চন্দ্ৰযান-৩ৰ প্ৰকল্প পৰিচালক আদিত্য ৰল্লাপল্লীৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তিত্বও আছে। এনে অভিজ্ঞ বিজ্ঞানীসকলৰ প্ৰস্থানৰ ফলত গগনযানৰ দৰে ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ অভিযানৰ গতি মন্থৰ হোৱাৰ আশংকা বৃদ্ধি পাইছে।
চৰকাৰৰ কঠোৰ পদক্ষেপ, সলনি হ’ল পদত্যাগৰ নিয়ম
বিজ্ঞানীসকলৰ এই পদত্যাগ ৰোধ কৰিবলৈ মহাকাশ বিভাগ (Department of Space – DoS)-এ কঠোৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছে। নতুন নিয়ম অনুসৰি, ইছৰ’ৰ বিভিন্ন কেন্দ্ৰৰ সঞ্চালকসকলে এতিয়া নিজৰ সিদ্ধান্তমতে কোনো গ্ৰুপে বিজ্ঞানী বা অভিযন্তাৰ পদত্যাগপত্ৰ অনুমোদন কৰিব নোৱাৰিব। যদি কোনো বিজ্ঞানী গগনযান বা আন কোনো গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰকল্পৰ সৈতে জড়িত থাকে, তেন্তে সেই প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণ নোহোৱালৈকে তেওঁৰ পদত্যাগৰ আবেদন মঞ্জু কৰা নহ’ব। ইয়াৰ উপৰিও, কোনো বিজ্ঞানীয়ে স্বেচ্ছাই অৱসৰ (VRS) বা পদত্যাগ কৰিব বিচাৰিলে কঠোৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে যাব লাগিব। নতুন নিয়ম অনুসৰি চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত দিল্লীত অৱস্থিত মহাকাশ বিভাগৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ দ্বাৰাহে লোৱা হ’ব।
পদত্যাগৰ পিছত কিমান দিনৰ নোটিছ পিৰিয়ড থাকিব লাগে?
ইছৰ’ৰ প্ৰশাসনিক নিয়ম অনুসৰি, কোনো বিজ্ঞানীয়ে সংস্থা এৰাৰ আগতে নিৰ্দিষ্ট প্ৰক্ৰিয়া মানি চলাটো বাধ্যতামূলক। সাধাৰণ নিয়ম অনুসৰি, চাকৰি এৰিবলৈ ইচ্ছুক প্ৰতিজন কৰ্মচাৰীয়ে কমেও তিনি মাহ আগতে লিখিতভাৱে নোটিছ দিব লাগে। যদি কোনো বিজ্ঞানীয়ে এই সময়সীমাৰ আগতেই চাকৰি এৰিব বিচাৰে, তেন্তে বাকী থকা নোটিছ সময়ৰ সমমূল্যৰ দৰমহা বিভাগত জমা দিব লাগিব। এই নিয়মৰ উদ্দেশ্য হৈছে, বিদায় লোৱা বিজ্ঞানীয়ে নিজৰ দায়িত্ব, গৱেষণাৰ তথ্য আৰু প্ৰকল্প-সংক্ৰান্ত নথিপত্ৰ সুৰক্ষিতভাৱে আন সহকৰ্মীক হস্তান্তৰ কৰিব পাৰে, যাতে দেশৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ মহাকাশ অভিযানসমূহত কোনো ধৰণৰ ব্যাঘাত নঘটে।
এই প্ৰতিবেদন যুগুতাইছে মানসজ্যোতিয়ে
এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ
