কয়লা, লৌহ আকৰিকসহ যাৱতীয় খনিজ সম্পদৰ পৰা ৰয়েলটিৰ বাবদ এতিয়াৰে পৰা আয় হ’ব ৰাজ্যসমূহৰ৷ বৃহস্পতিবাৰে দেশৰ শীৰ্ষ আদালতে দিছে বিশেষ ৰায়৷ বিগত সময়ছোৱাত কেৱল কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে এককভাৱে এই ৰয়েলটি আদায় কৰিছিল৷ বৃহস্পতিবাৰে উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ প্ৰধান ন্যায়াধীশ ডি ৱাই চন্দ্ৰচূ়ড়ৰ নেতৃত্বাধীন বেঞ্চে দিছে এই ৰায়৷
১৯৮৯ চনৰ শীৰ্ষ আদালতৰ ৰায় খাৰিজ কৰি উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ৯ জন ন্যায়াধীশৰ বেঞ্চে জনোৱা অনুসৰি এই সংক্ৰান্তিয় সিদ্ধান্ত ল’ব এতিয়াৰে পৰা সংশ্লিষ্ট ৰাজ্যসমূহে৷ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে দিয়া ৰায় অনুসৰি, ৰয়েলটিৰ সৈতে কৰৰ কোনো সম্পৰ্ক নাই৷ ৯জনীয়া বিচাৰপীঠৰ মাজত এজন বিভি নাগৰত্নাৰ বাদে অইন ৮গৰাকী ন্যায়াধীশে এই ৰায়ত একমত হৈছে৷
এই ৰায়ৰ ফলত উপকৃত হ’ব ঝাৰখণ্ড, ওড়িশা, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ, অসম, ছত্তিশগড়, মধ্যপ্ৰদেশ৷ খনিজৰ ওপৰত ৰাজ্য চৰকাৰসমূহে ছেচ বহোওৱাৰ বিৰোধিতাৰে দেশৰ শীৰ্ষ আদালতৰ কাষ চাপিছিল কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ আৰু খনিজ কোম্পানীৰ মালিক৷ শীৰ্ষ আদালতে এই সন্দৰ্ভত দিয়া ৰায়ত স্পষ্টকৈ উল্লেখ কৰি কয়, ‘খনি আৰু খনিজ উন্নয়ন আৰু নিয়ন্ত্ৰণ আইনে কৰ সংগ্ৰহৰ বাবে ৰাজ্যসমূহৰ ক্ষমতাক সীমাবদ্ধ কৰা নাই৷ খনিজ আৰু খনিৰ মাটিৰ ওপৰত কৰ আদায়ৰ সম্পূৰ্ণ অধিকাৰ ৰাজ্যসমূহৰ আছে৷’
শীৰ্ষ আদালতৰ ৮জন ন্যায়াধীশৰ মত, ‘সংবিধানৰ দ্বিতীয় তালিকাত ৫০ নম্বৰ এণ্ট্ৰী আনুসৰি খনিজ সম্পদ সম্পৰ্কীয় কোনো সিদ্ধান্ত সংসদে ল’ব নোৱাৰে৷’ একমাত্ৰ ন্যায়াধীশ বিভি নাগৰত্নাই নিজৰ ৰায়ত কয়, ‘একমাত্ৰ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰেই দেশৰ খনিজৰ ওপৰত কৰ বহুওৱাৰ একচেটিয়া অধিকাৰ আছে৷’ তেওঁৰ মতে ৰাজ্যসমূহক যদি খনিজ ওপৰত ৰয়েলটি বা অতিৰিক্ত শুল্ক আৰোপৰ অধিকাৰ দিয়া হয় তেন্তে অস্বাভাৱিক পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হ’ব৷ ৰাজ্যসমূহৰ আইন প্ৰণয়নৰ ক্ষমতাৰ প্ৰভাৱ লৈ বিভ্ৰান্তি তৈয়াৰৰ সম্ভাৱনা আছে৷
খনিজ সম্পদৰ ওপৰত ৰয়েলটি বহুওনা আৰু তাৰপৰা উপাৰ্জিত অৰ্থৰ ভাগবটোৱাৰাক লৈ দীৰ্ঘ বছৰ ধৰি বিবাদ আছে কেন্দ্ৰৰ সৈতে ৰাজ্যসমূহৰ৷ ৰয়েলটি খাতৰ আদায়কৃত অৰ্থ ৰাজ্যসমূহৰ সৈতে ভাগ নকৰে কেন্দ্ৰই৷ সম্পূৰ্ণ অৰ্থই খৰচ কৰাৰ অধিকাৰ কেৱল কেন্দ্ৰৰ হাতত থাকে৷ একাধিক ৰাজ্যচৰকাৰে দীৰ্ঘ সময় ধৰি দাবী কৰি আহিছে যে খনিজ সম্পদৰ ওপৰত ৰয়েলটিৰ বাবদ আয়ৰ অংশ দিয়া হওক ৰাজ্যসমূহক অথবা ৰাজ্যসমূহক ৰয়েলটি নিৰ্ধাৰণৰ অধিকাৰ দিয়া হওক যাতে খনিৰ ওপৰত ৰাজ্যসমূহে মালিকানা বলবৎ কৰিব পাৰে৷ কিন্তু চৰকাৰ নিৰ্বিশেষ কেন্দ্ৰ ৰাজি নাছিল এই অধিকাৰ ৰাজ্যক দিবৰ বাবে৷
বৃহস্পতিবাৰে শীৰ্ষ আদালতৰ ৮জন ন্যায়াধীশে উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ এই সংক্ৰান্তীয় পুৰণি ৰায়সমূহ খাৰিজ কৰি ৰাজ্যসমূহক অধিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ পক্ষে ৰায় দিছে৷ ইয়াৰফলত ৰাজ্য চৰকাৰসমূহৰ ৰাজস্ব বাবদ বিপুল অৰ্থ উপাৰ্জনৰ পথ মুকলি হৈছে৷ শীৰ্ষ আদালতৰ আভাস, ইমানদিনে কেন্দ্ৰই ৰয়েলটিৰ বাবদ যি অৰ্থ উপাৰ্জন কৰিছে তাৰ ভাগ ৰাজ্যসমূহক দিব লাগিবনে সেই বিষয়ে আগন্তুক বুধবাৰে অৰ্থাৎ ৩১ জুলাইত ৰায়ৰ বাকী অংশৰ শুনানি দিব উচ্চতম ন্যায়ালয়ে৷
এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ
