কোনো এটা অনাকাংক্ষিত সংঘাত বা সংকটৰ সময়ত এটা প্ৰশ্নৰ অৱতাৰণা কৰে, যিটো মানুহৰ অৱচেতন মনত দুৱাৰ খুলি থাকে যদিও মুকলিকৈ সেই প্ৰশ্নটো সোধা নহয়। শেহতীয়াকৈ অসম-মেঘালয়ৰ মাজত সৃষ্টি হোৱা উত্তেজনা, যান-বাহনৰ চলাচলত দেখা দিয়া সংঘাত আৰু সীমান্তৰ দুয়োপাৰে পৰ্যটন তথা পৰ্যটন ব্যৱসায়ৰ ওপৰত পৰা প্ৰভাৱে অসমকো তেনে এটা প্ৰশ্নৰ সন্মুখীন কৰাইছে।
“আমি অসমক কেৱল আন ৰাজ্যৰ পৰ্যটক অহা-যোৱা কৰা এখন ঠাই হিচাপে ৰাখিম নে অসমকেই এনে এখন পৰ্যটনস্থলী হিচাপে গঢ়ি তুলিম, য’ত পৰ্যটক আহিবলৈ আগ্ৰহী হয়?”
এই প্ৰশ্নটো মেঘালয়ৰ বিৰুদ্ধে নহয়, বৰং অসমৰ নিজৰ সম্ভাৱনাৰ পক্ষতহে। অসম-মেঘালয়ৰ সংঘাতৰ পাছত বহুতে সামাজিক মাধ্যমত মতামত ব্যক্ত কৰিছে—“অসমতো কাজিৰঙা, মাজুলী, শিৱসাগৰ, কামাখ্যা আদি আছে। আমি অসমৰ নিজৰ ঠাইবোৰলৈ পৰ্যটকক কিয় নানিম?” এই চৰ্চাই বহুতো আৱেগ উজাৰি আনিব পাৰে, কিন্তু ইয়াৰ ভিতৰতে অসমৰ পৰ্যটন অৰ্থনীতিৰ বাবেও এক ডাঙৰ সম্ভাৱনা লুকাই আছে।
অসমে অঞ্চলটোৰ ভিতৰত কিমান পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে? প্ৰথমে এটা ভুল ধাৰণা আঁতৰাব লাগিব। অসমত পৰ্যটকে ভৰি নিদিয়ে—এয়া সঁচা নহয়। অসম পৰ্যটন উন্নয়ন নিগমৰ তথ্য অনুসৰি, ২০২৩-২৪ বৰ্ষত অসমলৈ ৭০,৪১,২০৬গৰাকী ঘৰুৱা পৰ্যটক আৰু ২৬,১২৯গৰাকী বিদেশী পৰ্যটক আহিছিল। ২০২২-২৩ বৰ্ষত মুঠ ঘৰুৱা পৰ্যটকৰ সংখ্যা আছিল ৯৮,১২,১৯৫গৰাকী। আনহাতে, ২০১৬-১৭ চনৰ পৰা ২০২৫-২৬ চনলৈ অসমলৈ অহা পৰ্যটকৰ মুঠ সংখ্যা ৬,০৪,৮৫,৬৩৮গৰাকী।
অৰ্থাৎ সমস্যা পৰ্যটকৰ সংখ্যা নথকাটো নহয়। মূল প্ৰশ্নটো হ’ল—এই পৰ্যটকসকলে অসমত কিমান সময় থাকে, কোন কোন ঠাইলৈ যায়, কিমান ধন খৰচ কৰে আৰু সেই ধনৰ কিমান অংশ স্থানীয় মানুহৰ হাতলৈ যায়?
আন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন হ’ল—অসমৰ কোনো পৰ্যটনক্ষেত্ৰলৈ বাহিৰৰ ৰাজ্য বা বিদেশৰ পৰ্যটকসকলে কিয় আহে? এজন বাহিৰৰ পৰ্যটক অসমলৈ আহিলে সাধাৰণতে প্ৰথমে কাজিৰঙা, তাৰ পাছত মাজুলী, শিৱসাগৰ, কামাখ্যা আদি নামকেইটা জানে, শুনে বা ভ্ৰমণ কৰে। এই স্থানসমূহ অসমৰ গৌৰৱ, কিন্তু অসম ইয়াতেই শেষ নহয়। পৃথিৱীৰ বৃহত্তম নদীদ্বীপ মাজুলী, ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ চৰ-চাপৰিৰ জীৱন, মায়ঙৰ লোকবিশ্বাস, শিৱসাগৰৰ ঐতিহাসিক স্থাপত্য, হাফলঙৰ পাহাৰীয়া সৌন্দৰ্য, জাতিংগাৰ বিস্ময়, কাৰ্বি পাহাৰৰ জলপ্ৰপাত, চৰাইদেউৰ মৈদাম, মানস, পবিতৰা, ডিব্ৰু-ছৈখোৱা, চন্দ্ৰপুৰ-আমবাৰী অঞ্চলৰ বনাঞ্চল, নদী-পাহাৰ, চাহ বাগিচাৰ জীৱন, বাৰেৰহণীয়া সংস্কৃতি, শুৱালকুছিৰ পাট-মুগা, সৰলপাৰা, বগামাটি, অভয়াপুৰী, ধুবুৰীৰ টেৰাকোটা গাঁও আদি মিলি অসমত এক বৃহৎ Tourism Ecosystem গঢ়ি তোলাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে।
কিন্তু আমাৰ বিপণনৰ সমস্যা ক’ত?
আমি অসমক এটা Destination হিচাপে বিপণন কৰিব পৰা নাই; আমি Tourist Spot হিচাপেহে বিক্ৰী কৰি আহিছোঁ। যেনে কাজিৰঙা এটা Destination, কিন্তু সমগ্ৰ অসম নিজেই এটা Destination হ’ব পাৰে।
মেঘালয়ৰ অভিজ্ঞতাই আমাক কি শিকালে?
মেঘালয়ৰ পৰ্যটনৰ শক্তি কেৱল পাহাৰ বা জলপ্ৰপাতত নাই। মেঘালয়ে পৰ্যটকক এটা সম্পূৰ্ণ অভিজ্ঞতা বিক্ৰী কৰে। পৰ্যটকে তাত কেৱল পাহাৰ চাবলৈ নাযায়; স্থানীয় জীৱনশৈলী, খাদ্য, সংগীত, সংস্কৃতি, ৰিজৰ্ট, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য—সকলো একেলগে অনুভৱ কৰে। এইটোৱেই আধুনিক পৰ্যটনৰ শক্তি।
অসমে এই অভিজ্ঞতাৰ পৰাই শিকিব পাৰে
কাজিৰঙা ভ্ৰমণৰ পৰিৱৰ্তে “Experience Assam” পেকেজ হ’ব পাৰে। য’ত এজন পৰ্যটকৰ বাবে সম্পূৰ্ণ অভিজ্ঞতাৰ তালিকা থাকিব—তিনিদিন বন্যপ্ৰাণী ভ্ৰমণ, তিনিদিন আহোম স্থাপত্য ভ্ৰমণ, দুদিন ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বুকুৰে নৌকা ভ্ৰমণ, দুদিন চাহ বাগিচাত নিশা যাপন আৰু তিনিদিন অসমৰ পাহাৰীয়া সৌন্দৰ্য উপভোগ।
অৰ্থাৎ কোনো এটা নিৰ্দিষ্ট স্থান নহয়, “অসম” বুলিয়েই এটা নিৰ্দিষ্ট অভিজ্ঞতা সৃষ্টি কৰিব লাগিব।
অসমৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ সম্পদ অসমৰ মানুহ। পৰ্যটন মানে কেৱল হোটেল, ৰাস্তা আৰু প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য নহয়। এজন পৰ্যটকে যদি এখন গাঁৱত নিশা কটায়, তেন্তে সেই পৰিয়ালটোৰ উপাৰ্জন হয়। স্থানীয় খাদ্য খালে কৃষক, মৎস্যজীৱী, মহিলা আত্মসহায়ক গোট আদি বহু লোক লাভান্বিত হয়। সেইবাবেই আধুনিক পৰ্যটনৰ মূল মন্ত্ৰ হ’ব লাগে—“Tourism should not merely bring tourists, it should distribute income.” অৰ্থাৎ পৰ্যটন কেৱল পৰ্যটক আনিবলৈ নহয়; পৰ্যটনৰ পৰা সৃষ্টি হোৱা আয় সমাজৰ বিভিন্ন স্তৰৰ মানুহৰ মাজলৈ বিতৰণ হ’ব লাগিব।
এই ক্ষেত্ৰত অসমৰ চৰকাৰৰ ‘আমাৰ আলহী’ আঁচনিখনো গুৰুত্বপূৰ্ণ। কিন্তু আঁচনিৰ লগতে চৰকাৰৰ আন কিছু দায়িত্বও আছে। গাঁৱৰ মানুহক প্ৰশিক্ষণ দিব লাগিব, ডিজিটেল মাৰ্কেটিং শিকাব লাগিব, হিন্দী আৰু ইংৰাজী ভাষাৰ ন্যূনতম জ্ঞান দিব লাগিব। কাৰণ এখন গাঁৱৰ এজন ব্যক্তি যদি এজন পৰ্যটকৰ Host হিচাপে থিয় হয়, তেন্তে তেওঁ কেৱল নিজৰ ঘৰখনকেই নহয়, সমগ্ৰ অসমকেই প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।
এই ক্ষেত্ৰত চৰকাৰে অধিক অংশীদাৰিত্বভিত্তিক Tourism Ecosystem গঢ়ি তুলিব পাৰে। পৰ্যটন আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন কৰাৰ লগতে Travel Agency, Tour Operator, Hotel, Resort, Homestayৰ স্বত্বাধিকাৰী আৰু পৰ্যটনক্ষেত্ৰৰ স্থানীয় ব্যক্তিসকলক ব্যৱসায়িকভাৱে কেনেদৰে আগবাঢ়িব পাৰি, সেই বিষয়ে প্ৰশিক্ষণ দিয়াটো প্ৰয়োজনীয়।
শেষত এটা কথা ক’ব পাৰি—পৰ্যটন মানে কেৱল এখন ঠাইলৈ ফুৰিবলৈ যোৱা নহয়। পৰ্যটন হৈছে এজন পৰ্যটকৰ জৰিয়তে নিজৰ মাটি, নিজৰ সংস্কৃতি আৰু নিজৰ পৰিচয়ক নতুনকৈ মূল্য দিবলৈ শিকা।
অসমবাসীয়েও নতুনকৈ চিন্তা কৰিব লাগিব।
“Welcome to Assam — Experience the Unexpected.”
(লেখক- নৃপেন দাস)
এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ
