সাগৰৰ পৰা স্থললৈ… ইৰাণক অৰ্থনৈতিকভাৱে আক্ৰমণ কৰিবলৈ ট্ৰাম্পে ৰচনা কৰিছে ‘চক্ৰবেহু’

ফেব্ৰুৱাৰী মাহত আৰম্ভ হোৱা ইৰাণ যুদ্ধৰ পিছত আমেৰিকাই নিজৰ পৰিকল্পনা সম্পূৰ্ণৰূপে সলনি কৰিছে। আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে ইৰাণৰ বিৰুদ্ধে এতিয়ালৈকে কঠোৰতম অৰ্থনৈতিক আক্ৰমণ আৰম্ভ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছে। অৰ্থাৎ ইৰাণে ধন লাভ কৰা প্ৰতিটো পথ বন্ধ কৰাৰ চেষ্টা কৰিছে আমেৰিকাই। এই সন্দৰ্ভত আমেৰিকাৰ কোষাগাৰ সচিব স্কট বেচেণ্টে এক উল্লেখযোগ্য বক্তব্য আগবঢ়াইছে। তেওঁ উল্লেখ কৰিছে যে অহা সপ্তাহত ৱাশ্বিংটনে তেহৰাণৰ ওপৰত কঠোৰ নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰিব, যাৰ দৰে নিষেধাজ্ঞা বিশ্বই আগতে কেতিয়াও দেখা নাই। সোমবাৰে বিয়লি ২ বজাত (পূব সময় অনুসৰি) এই বিষয়ত তেওঁ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সংবাদমেল অনুষ্ঠিত কৰাৰ কথা আছে, যিখন সমগ্ৰ বিশ্বই চাব।

এয়া কোনো নতুন বিবাদ নহয়। ইৰাণৰ পাৰমাণৱিক কাৰ্যসূচী, মানৱ অধিকাৰ উলংঘা, উগ্ৰপন্থী সংগঠনক সমৰ্থনক লৈ ১৯৭০ চনৰ শেষৰ ফালৰ পৰা আমেৰিকা, ৰাষ্ট্ৰসংঘ আৰু ইউৰোপীয় সংঘই নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰি আহিছে। কিন্তু ফেব্ৰুৱাৰী মাহত যুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ পিছৰে পৰা পৰিস্থিতি দ্ৰুতগতিত অৱনতি ঘটিছে। ৱাশ্বিংটনে সামুদ্ৰিক, শক্তি আৰু বিত্তীয় ক্ষেত্ৰত ধাৰাবাহিকভাৱে নতুন নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ লগতে সামুদ্ৰিক অৱৰোধৰ সূচনা কৰিছে।

আমেৰিকাৰ ট্ৰেজাৰী বিভাগৰ অফিচ অৱ ফৰেইন এচেটছ কণ্ট্ৰল (OFAC)ৰ তথ্য অনুসৰি ট্ৰাম্পৰ দ্বিতীয় কাৰ্যকাল আৰম্ভ হোৱাৰ পৰাই ১০০০ৰো অধিক লোক, জাহাজ, বিমান নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছে। ইৰাণৰ সৈতে জড়িত প্ৰায় ৫০ কোটি ডলাৰৰ ক্ৰিপ্টোকাৰেন্সীও নিশ্চিহ্ন কৰা হৈছে। হৰমুজ জলদ্বীপৰ মাজেৰে তেলৰ ট্ৰেনজিট কাৰ্যতঃ বন্ধ হৈ পৰিছে। ইৰাণে অকৰ্তৃত্বশীল তেল টেংকাৰ আক্ৰমণ কৰাৰ ভাবুকি অব্যাহত ৰাখিছে। এই সকলোবোৰৰ মাজতে ইতিমধ্যে ইৰাণৰ অৰ্থনীতি প্ৰচণ্ড হেঁচাত পৰিছে। এতিয়া বিশেষজ্ঞসকলে বিশ্বাস কৰে যে ইৰাণক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ ট্ৰাম্প প্ৰশাসনৰ বাবে এইবোৰেই প্ৰধান বিকল্প।

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰত ইৰাণৰ তেলৰ সৰ্বাধিক ক্ৰেতা চীন। ব্লিৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৰ ২০২৫ চনৰ তথ্য অনুসৰি ইৰাণৰ ৮০ শতাংশতকৈ অধিক তেল চীনে ক্ৰয় কৰে। “Teapot” নামেৰে পৰিচিত চীনৰ সৰু, স্বতন্ত্ৰ শোধনাগাৰসমূহে ইয়াত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰে। চীনৰ মুঠ শোধনাগাৰ ক্ষমতাৰ এক চতুৰ্থাংশ অংশ গ্ৰহণ কৰা এই শোধনাগাৰসমূহে অতি কম লাভৰ হাৰত কাম কৰে। যিহেতু এই ক্ষুদ্ৰ শোধনাগাৰসমূহৰ আমেৰিকাৰ বিত্তীয় ব্যৱস্থাৰ সৈতে কোনো প্ৰত্যক্ষ সম্পৰ্ক নাই, সেয়েহে আমেৰিকাৰ নিষেধাজ্ঞাৰ দ্বাৰা এইবোৰ বিশেষভাৱে প্ৰভাৱিত নহয়। এতিয়া আমেৰিকাই তেওঁলোককো লক্ষ্য কৰি লৈছে, ইৰাণৰ তেলৰ এই বৃহত্তম বজাৰখন সম্পূৰ্ণৰূপে বিঘ্নিত কৰিব বিচাৰিছে।

ভুৱা কোম্পানীক দমন কৰাৰ নতুন পৰিকল্পনা

ইৰাণে নিষেধাজ্ঞাৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ অহৰহ নতুন নতুন উপায় বিচাৰি থাকে। চীনৰ লগতে আমেৰিকাই এতিয়া উপসাগৰীয় দেশসমূহৰ ব্যক্তি আৰু সত্তাক লক্ষ্য কৰি লৈছে যিয়ে ইৰাণক যুদ্ধৰ বাবে ধন সংগ্ৰহ কৰাত সহায় কৰিছে। শেহতীয়াকৈ ট্ৰেজাৰী বিভাগে ইৰাণক তেলৰ ৰাজহ আমদানিৰ বাবে ডাইভাৰ্ট কৰাত সহায় কৰা কেইবাটাও কোম্পানীত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰিছে। অব্চিডিয়ান ৰিস্ক এডভাইজাৰ্ছৰ ব্ৰেট এৰিক্সনে ইয়াক ৱাক-এ-মোলৰ খেল বুলি অভিহিত কৰিছে, কিয়নো ইৰাণে এটা কোম্পানী বন্ধ হোৱাৰ পিছত দ্ৰুতগতিত নতুন কোম্পানী স্থাপন কৰে। ইফালে, ফাউণ্ডেশ্যন ফৰ ডিফেন্স অৱ ডেম’ক্ৰেচিছৰ বিশেষজ্ঞ মিয়াদ মালেকীয়ে কয় যে স্কট বেছাণ্টে তেল শিপাৰ, ক্ৰেতা আৰু মুদ্ৰা বিনিময়কাৰীৰ চাৰিওফালে ফান্দ কঠোৰ কৰাৰ ইংগিত দিছে। হৰমুজত সামুদ্ৰিক অৱৰোধৰ পিছত ইৰাণৰ বিমান বাণিজ্যত ব্যাঘাত জন্মাবলৈও নতুন বিমান নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰিব পাৰে।

ভূমি অৱৰোধে বন্ধ কৰি দিব আমদানিৰ পথ

সাগৰীয় আৰু বিমান পথৰ পিছত আমেৰিকাকে ধৰি ইজৰাইলৰ একাংশ বিষয়াই ইৰাণক স্থল অৱৰোধৰ কথাও বিবেচনা কৰিছে। এই ব্যৱস্থা ৰূপায়ণৰ বাবে চুবুৰীয়া দেশ যেনে ইৰাক, তুৰস্ক, পাকিস্তান, আফগানিস্তান, তুৰ্কমেনিস্তান, আজাৰবাইজান বা আৰ্মেনিয়াৰ সহায়ৰ প্ৰয়োজন হ’ব। আফগানিস্তানৰ কঠিন, পাহাৰীয়া সীমান্তৰ বাহিৰে আন দেশৰ সৈতে ট্ৰাম্প প্ৰশাসনৰ সম্পৰ্ক বহুলাংশে সুস্থিৰ। পাকিস্তান (যিখনে ট্ৰেজাৰীৰ পৰা ১০ বিলিয়ন ডলাৰৰ মুদ্ৰা বিনিময় বিচাৰিছে) আৰু তুৰস্ক (যিটোৱে আমেৰিকাৰ এফ-৩৫ যুঁজাৰু বিমান কাৰ্যসূচীলৈ ঘূৰি আহিব বিচাৰে)ৰ ওপৰত ট্ৰাম্পৰ যথেষ্ট কূটনৈতিক লিভাৰেজ আছে। যদিহে ভূমি অৱৰোধ কাৰ্যকৰী কৰা হয় তেন্তে ইৰাণৰ খাদ্য, শক্তি, কাপোৰৰ আমদানি সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ হৈ যাব। অৱশ্যে বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰাটো অত্যন্ত কঠিন হ’ব।

বাণিজ্যিক দেশসমূহৰ ওপৰত নতুন শুল্ক আৰোপ কৰাৰ ভাবুকি

ইয়াৰ উপৰিও ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে বাৰে বাৰে ইৰাণৰ সৈতে যিকোনো ধৰণৰ ব্যৱসায় কৰা দেশসমূহৰ ওপৰত গধুৰ নতুন আমদানি শুল্ক (শুল্ক) আৰোপ কৰাৰ হুংকাৰ দিছে। কিন্তু ইয়াৰ পূৰ্বে উচ্চতম ন্যায়ালয়ে এনে কৰ লোৱাৰ আইনী ভিত্তি নাকচ কৰিছিল। অৱশ্যে যোৱা সপ্তাহত আমেৰিকাৰ চেনেটে ৰাছিয়াৰ নতুন নিষেধাজ্ঞা বিধেয়ক গৃহীত কৰে, য’ত ইৰাণৰ ওপৰত নতুন নিষেধাজ্ঞাও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই বিধেয়কখনে ট্ৰাম্পক ইৰাণৰ বাণিজ্য বা অস্ত্ৰ ক্ৰয় কৰাত সহায় কৰা দেশসমূহৰ ওপৰত শুল্ক আৰোপ কৰাৰ নতুন আইনী ক্ষমতা প্ৰদান কৰিব পাৰে। কিন্তু এই বিধেয়কখন এতিয়াও আমেৰিকাৰ হাউছ অৱ ৰিপ্ৰেজেণ্টেটিভৰ দ্বাৰা গৃহীত হোৱাৰ প্ৰয়োজন আছে, যিটো সহজ নহ’ব কাৰণ ডেম’ক্ৰেট আৰু কিছুমান ৰিপাব্লিকান নেতা দুয়োজনেই এই শুল্কক লৈ অতিশয় চিন্তিত।

এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ