‘পত্নীক পৰপুৰুষৰ সৈতে বন্ধকোঠাত দেখাটোৱে ব্যভিচাৰৰ প্ৰমাণ নকৰে’

কেৱল পত্নীক আন এজন পুৰুষৰ সৈতে আপত্তিজনক বা সন্দেহজনক অৱস্থাত দেখিলেই ব্যভিচাৰৰ অভিযোগ প্ৰমাণিত নহয়। ব্যভিচাৰৰ অভিযোগ প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ বিশ্বাসযোগ্য আৰু যথেষ্ট প্ৰমাণৰ প্ৰয়োজন। এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰায়ত এই কথা স্পষ্ট কৰিছে পাটনা উচ্চ ন্যায়ালয়ে। ২০২৬ চনৰ ৩ ছেপ্টেম্বৰত ন্যায়াধীশ বিবেক চৌধুৰী আৰু ন্যায়াধীশ ৰাণা বিক্ৰম সিঙৰ বিভাগীয় বিচাৰপীঠে ২০২৪ চনৰ ৪৪৫ নং বিবিধ আপীলৰ শুনানি গ্ৰহণ কৰি এই ৰায় দিয়ে। আদালতে মধুবনী পৰিয়াল আদালতৰ সিদ্ধান্ত বাহাল ৰাখি স্বামীৰ বিবাহ বিচ্ছেদৰ আবেদন খাৰিজ কৰে। পৰিয়াল আদালতে পত্নীৰ বিৰুদ্ধে ব্যভিচাৰ আৰু নিষ্ঠুৰতাৰ অভিযোগ পৰ্যাপ্তভাৱে প্ৰমাণিত হোৱা নাই বুলি বিবাহ বিচ্ছেদ নাকচ কৰিছিল।

২০০৬ চনত বিবাহ, চাৰি বছৰৰ পাছত সন্তান

গোচৰটোৰ তথ্য অনুসৰি, হিন্দু ৰীতি-নীতি অনুসৰি ২০০৬ চনৰ ২ জুলাইত দম্পতীটোৰ বিবাহ হৈছিল। বিবাহৰ প্ৰায় চাৰি বছৰৰ পাছত তেওঁলোকৰ এটি পুত্ৰ সন্তান জন্ম হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত স্বামী-স্ত্ৰীৰ মাজত বৈবাহিক সম্পৰ্কক লৈ মতানৈক্য আৰু বিবাদৰ সৃষ্টি হয়। স্বামীয়ে অভিযোগ কৰে যে ২০১৩ চনত তেওঁ পত্নী আৰু ভিনীহিয়েক সৈতে আপত্তিজনক অৱস্থাত দেখা পাইছিল। ইয়াৰ পিছতে স্বামীয়ে পত্নীৰ বিৰুদ্ধে আন এজন পুৰুষৰ সৈতে অবৈধ সম্পৰ্ক থকাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰে। এই অভিযোগৰ ভিত্তিত তেওঁ হিন্দু বিবাহ আইনৰ ১৩(১)(i) ধাৰাত ব্যভিচাৰ আৰু ১৩(১)(ia) ধাৰাত নিষ্ঠুৰতাৰ অভিযোগ তুলি বিবাহ বিচ্ছেদ বিচাৰে। স্বামীৰ দাবী অনুসৰি, ঘটনাটোৰ পিছত পত্নীয়ে পিতৃ-মাতৃৰ ঘৰলৈ গুচি যায় আৰু বৈবাহিক ঘৰ এৰি দিয়ে। পিছত স্বামীয়ে বিবাহ বিচ্ছেদৰ আইনী প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰে।

কেৱল আপত্তিজনক অৱস্থাত দেখাই যথেষ্ট নহয়

গোচৰটোৰ শুনানিৰ সময়ত পাটনা উচ্চ ন্যায়ালয়ে ব্যভিচাৰৰ অভিযোগৰ প্ৰমাণৰ বিষয়টো বিশেষভাৱে পৰ্যালোচনা কৰে। আদালতে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে কোনো মহিলাক আন এজন পুৰুষৰ সৈতে আপত্তিজনক অৱস্থাত দেখা আৰু সেই পুৰুষজনৰ সৈতে যৌন সম্পৰ্ক থকা—এই দুটা কথা একে নহয়। অৰ্থাৎ, কেৱল সন্দেহজনক পৰিস্থিতি বা আপত্তিজনক অৱস্থাত দেখা পোৱাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ব্যভিচাৰৰ অভিযোগ প্ৰমাণিত বুলি ধৰি ল’ব নোৱাৰি। অভিযোগটো প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ অধিক বিশ্বাসযোগ্য আৰু শক্তিশালী প্ৰমাণৰ প্ৰয়োজন।

কিয় আদালতৰ এই ৰায়?

আদালতে এই গোচৰত আন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশো লক্ষ্য কৰে। স্বামীয়ে পত্নীক আন এজন পুৰুষৰ সৈতে আপত্তিজনক অৱস্থাত দেখা বুলি দাবী কৰিলেও ঘটনাটোৰ পিছত তেওঁ পত্নী বা সংশ্লিষ্ট পুৰুষজনৰ বিৰুদ্ধে কোনো আৰক্ষীক অভিযোগ দাখিল কৰা নাছিল। আনকি বৈবাহিক আত্মীয়-স্বজনৰ ওচৰতো তৎকালীনভাৱে কোনো অভিযোগ কৰা হোৱা নাছিল। স্বামীৰ পিতৃ-মাতৃ বা অন্যান্য আত্মীয়ইও তেওঁৰ অভিযোগৰ সমৰ্থনত কোনো নিৰ্দিষ্ট আৰু শক্তিশালী প্ৰমাণ আগবঢ়াব পৰা নাছিল। এই পৰিস্থিতিসমূহ বিবেচনা কৰিয়েই উচ্চ ন্যায়ালয়ে ব্যভিচাৰৰ অভিযোগক প্ৰমাণিত বুলি গ্ৰহণ কৰা নাছিল।

আদালতে ১৯৮৫ চনৰ মধ্যপ্ৰদেশ উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ‘হৰগোবিন্দ ছোনী বনাম ৰামদুলাৰী’ গোচৰৰ সিদ্ধান্তৰ কথাও উল্লেখ কৰে। আদালতে মানি লয় যে ব্যভিচাৰৰ প্ৰত্যক্ষ প্ৰমাণ বহু সময়ত সহজে পোৱা নাযায়। সেয়েহে এনে গোচৰত পৰিস্থিতিগত প্ৰমাণৰ ওপৰতো নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হ’ব পাৰে। কিন্তু সেই পৰিস্থিতিগত প্ৰমাণসমূহ ইমানেই বিশ্বাসযোগ্য আৰু সম্পূৰ্ণ হ’ব লাগিব যাতে ঘটনাবোৰৰ মাজত এটা স্পষ্ট আৰু সংযুক্ত শৃংখল গঠন হয়। কেৱল সন্দেহ, অনুমান বা অভিযোগকাৰীৰ বক্তব্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ব্যভিচাৰ প্ৰমাণিত বুলি ঘোষণা কৰিব নোৱাৰি। এই গোচৰত পত্নীৰ আন এজন পুৰুষৰ সৈতে যৌন সম্পৰ্ক আছিল বুলি প্ৰমাণ কৰিব পৰাকৈ স্বামীয়ে পৰ্যাপ্ত প্ৰমাণ আগবঢ়াব নোৱাৰিলে।

গোচৰটোত পত্নীয়েও স্বামীৰ বিৰুদ্ধে গুৰুতৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছিল। তেওঁক বিষাক্ত কৰি ক্ষতি কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল বুলিও অভিযোগ কৰা হৈছিল। কিন্তু আদালতে কেৱল অভিযোগৰ ভিত্তিতে এই দাবীসমূহো সত্য বুলি গ্ৰহণ কৰা নাছিল। আদালতে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে স্বামী হওক বা পত্নী—কোনো পক্ষই কেৱল অভিযোগ উত্থাপন কৰিলেই সেই অভিযোগ আইনগতভাৱে প্ৰমাণিত নহয়। অভিযোগৰ সমৰ্থনত গ্ৰহণযোগ্য প্ৰমাণ থাকিব লাগিব।

‘ফেমিলী ক’ৰ্ট’ৰ সিদ্ধান্ত বাহাল

মধুবনী ফেমিলী কৰ্টে ২০২৪ চনৰ ৪ এপ্ৰিলত স্বামীৰ বিবাহ বিচ্ছেদৰ আবেদন খাৰিজ কৰিছিল। সাক্ষীৰ বক্তব্য আৰু গোচৰটোত উপলব্ধ প্ৰমাণ পৰ্যালোচনা কৰাৰ পিছত পৰিয়াল আদালতে সিদ্ধান্ত লৈছিল যে পত্নীৰ বিৰুদ্ধে ব্যভিচাৰ বা নিষ্ঠুৰতাৰ অভিযোগ পৰ্যাপ্তভাৱে প্ৰমাণিত হোৱা নাই। পাটনা উচ্চ ন্যায়ালয়েও এই সিদ্ধান্তত হস্তক্ষেপ কৰাৰ কোনো কাৰণ বিচাৰি নাপালে। ফলত স্বামীৰ বিবাহ বিচ্ছেদৰ আবেদন খাৰিজ কৰি পৰিয়াল আদালতৰ ৰায় বাহাল ৰখা হয়।

ৰায়টোৰ মূল কথা কি?

পাটনা উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ এই ৰায়ৰ মূল বক্তব্য হ’ল—কেৱল সন্দেহ বা আপত্তিজনক পৰিস্থিতিত পত্নীক আন এজন পুৰুষৰ সৈতে দেখিলেই ব্যভিচাৰ প্ৰমাণিত নহয়। হিন্দু বিবাহ আইনৰ অধীনত ব্যভিচাৰ বিবাহ বিচ্ছেদৰ এটা বৈধ ভিত্তি হ’ব পাৰে। কিন্তু আদালতত সেই অভিযোগ প্ৰমাণ কৰিবলৈ বিশ্বাসযোগ্য আৰু শক্তিশালী প্ৰমাণৰ প্ৰয়োজন। অৰ্থাৎ, কোনো ব্যক্তিয়ে পত্নীক আন এজন পুৰুষৰ সৈতে আপত্তিজনক অৱস্থাত দেখিছিল বুলি কোৱাটো আৰু পত্নীয়ে সেই পুৰুষজনৰ সৈতে যৌন সম্পৰ্ক স্থাপন কৰিছিল বুলি প্ৰমাণ কৰাটো আইনৰ দৃষ্টিত একে কথা নহয়। সন্দেহ থাকিব পাৰে, কিন্তু কেৱল সন্দেহৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ব্যভিচাৰ প্ৰমাণিত বুলি ঘোষণা কৰিব নোৱাৰি—এই গুৰুত্বপূৰ্ণ আইনী নীতিটোৱেই এই ৰায়ৰ মূল তাৎপৰ্য।

এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ