আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰত বিগত প্ৰায় ৪০ দিনত খাৰুৱা তেলৰ মূল্য প্ৰায় ২৮ শতাংশ হ্ৰাস পাইছে। বৰ্তমান ব্ৰেণ্ট ক্ৰুডৰ মূল্য প্ৰতি বেৰেল প্ৰায় ৭১.৭৪ আমেৰিকান ডলাৰ আৰু WTI ক্ৰুডৰ মূল্য প্ৰায় ৬৮.৬০ আমেৰিকান ডলাৰ। এনে অৱস্থাত সাধাৰণ মানুহৰ মনত এটা স্বাভাৱিক প্ৰশ্ন উদয় হৈছে—যেতিয়া বিশ্ব বজাৰত খাৰুৱা তেলৰ দাম ইমান কমিছে, তেন্তে ভাৰতত পেট্ৰ’ল আৰু ডিজেলৰ দাম কিয় কমা নাই? এই প্ৰশ্নৰ উত্তৰ বুজিবলৈ প্ৰথমে জানিব লাগিব যে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰত খাৰুৱা তেলৰ মূল্য কিয় হ্ৰাস পাইছে। বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, ইয়াৰ কেইবাটাও মুখ্য কাৰণ আছে। বিশ্ব বজাৰত তেলৰ যোগান আগতকৈ বৃদ্ধি পাইছে। একে সময়তে চীনত তেলৰ চাহিদা আশা কৰা ধৰণে বৃদ্ধি হোৱা নাই। ইয়াৰ ফলত বজাৰত চাহিদাতকৈ যোগান বেছি হোৱা বাবে মূল্যত চাপ পৰিছে। আনহাতে, মধ্যপ্ৰাচ্যৰ পৰিস্থিতিও কিছু পৰিমাণে স্বাভাৱিক হৈছে। বিশেষকৈ হৰ্মুজ প্ৰণালীৰে তেল সৰবৰাহ বাধাহীনভাৱে চলি থকাৰ বাবে বিশ্ব বজাৰত যোগান অব্যাহত আছে। ইফালে, আমেৰিকা আৰু ইৰানৰ মাজত শান্তি চুক্তি সম্পৰ্কীয় আলোচনা ইতিবাচক দিশে আগবাঢ়ি থকাটোও বিনিয়োগকাৰীসকলৰ মাজত আশাৰ সৃষ্টি কৰিছে। যদিও এতিয়াও কোনো চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত হোৱা নাই, তথাপিও ইয়াৰ প্ৰভাৱ তেল বজাৰত কিছু স্থিৰতা অনাত সহায় কৰিছে। আন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ হৈছে আমেৰিকাৰ খাৰুৱা তেলৰ মজুত। ২০১৮ চনৰ পিছত দেশখনৰ তেলৰ মজুত সৰ্বনিম্ন স্তৰলৈ নামি আহিছে। ইয়াৰ মূল কাৰণ হৈছে দেশখনৰ ৰিফাইনাৰীবোৰে অধিক উৎপাদন কৰি থকা। তথাপিও বিশ্বৰ আগশাৰীৰ বেংক আৰু আৰ্থিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহে আগন্তুক সময়ত তেলৰ মূল্য বৰ বেছি বৃদ্ধি পাব বুলি আশা কৰা নাই। UBS-এ খাৰুৱা তেলৰ মূল্যৰ পূৰ্বানুমান কমাইছে আৰু HSBC-এও জুলাই মাহত তেলৰ বজাৰ অধিক স্বাভাৱিক হৈ থাকিব বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।
খাৰুৱা তেলৰ দাম কমাৰ পিছতো ভাৰতত কিয় কমা নাই দাম?
আমাৰ বহুতৰে মনত উদয় হোৱা প্ৰশ্নটো হৈছে বিশ্ব বজাৰত খাৰুৱা তেলৰ দাম কমাৰ পিছতো ভাৰতত কিয় পেট্ৰ’ল আৰু ডিজেলৰ দাম কমা নাই। কিন্তু বাস্তৱত এই বিষয়টো ভবাৰ দৰে ইমান সহজ নহয়। ভাৰতত পেট্ৰ’ল আৰু ডিজেলৰ খুচুৰা মূল্য কেৱল খাৰুৱা তেলৰ দামৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে। ইয়াৰ লগত বহুতো আন খৰচো জড়িত হৈ থাকে। যেনে—কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ আবকাৰী শুল্ক, ৰাজ্য চৰকাৰৰ ভেট (VAT), খাৰুৱা তেল শোধন বা ৰিফাইনিঙৰ খৰচ, পৰিবহণ ব্যয়, ডিলাৰৰ লাভৰ অংশ আৰু তেল বিপণন কোম্পানীসমূহৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ নীতি। এই সকলো খৰচ যোগ হোৱাৰ পিছতহে গ্ৰাহকে পেট্ৰ’ল বা ডিজেলৰ চূড়ান্ত মূল্য দিব লাগে। ইয়াৰ উপৰিও তেল বিপণন কোম্পানীসমূহে সদায় দৈনিক বা সাপ্তাহিকভাৱে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰৰ দৰৰ লগত মিলাই মূল্য সলনি নকৰে। বহু সময়ত তেওঁলোকে কিছুদিন বজাৰৰ গতিবিধি লক্ষ্য কৰে। যদি খাৰুৱা তেলৰ মূল্য কিছুদিনৰ বাবে কমি পুনৰ বৃদ্ধি পায়, তেন্তে দাম সলনি নকৰাৰ সিদ্ধান্ত ল’ব পাৰে। কিন্তু যদি মূল্য দীঘলীয়া সময় ধৰি নিম্নমুখী হৈ থাকে, তেতিয়া মূল্য পুনৰ পৰ্যালোচনা কৰি পেট্ৰ’ল আৰু ডিজেলৰ দাম হ্ৰাস কৰাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পায়। আনহাতে, চৰকাৰে কেতিয়াবা কৰৰ হাৰ অপৰিবৰ্তিত ৰাখি ৰাজহ সংগ্ৰহৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়ে। ফলত বিশ্ব বজাৰত খাৰুৱা তেলৰ মূল্য কমিলেও সেই সুবিধা সম্পূৰ্ণৰূপে গ্ৰাহকৰ হাতলৈ তৎক্ষণাত নাপায়। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰত খাৰুৱা তেলৰ মূল্য যথেষ্ট হ্ৰাস পোৱা সত্ত্বেও ভাৰতত পেট্ৰ’ল আৰু ডিজেলৰ দাম এতিয়াও একেই থকাৰ মূল কাৰণ হৈছে কৰ ব্যৱস্থা, ৰিফাইনিং আৰু পৰিবহণ ব্যয়, ডিলাৰৰ মাৰ্জিন, তেল বিপণন কোম্পানীসমূহৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ নীতি আৰু চৰকাৰী সিদ্ধান্ত। অৱশ্যে যদি বিশ্ব বজাৰত খাৰুৱা তেলৰ মূল্য আৰু কিছুদিন নিম্নমুখী হৈ থাকে আৰু তেল কোম্পানীসমূহে মূল্য পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰে, তেন্তে আগন্তুক দিনত ভাৰতৰ সাধাৰণ গ্ৰাহকে পেট্ৰ’ল আৰু ডিজেলৰ মূল্যত কিছু সকাহ লাভ কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে।
এই প্ৰতিবেদন যুগুতাইছে মানসজ্যোতিয়ে
এনেধৰণৰ অন্যান্য বা-বাতৰিৰ বাবে লাইক কৰক অসম লাইভ ২৪ ৰ ফেচবুক পেজ
